Ngành bán lẻ toàn cầu lao đao trước những xáo trộn trong vận tải biển quốc tế

Nhà sản xuất đồ chơi trẻ em Basic Fun, công ty bán lẻ đồ nội thất IKEA, công ty bán lẻ cung cấp thiết bị gia đình Home Depot, tập đoàn thương mại điện tử Amazon và nhiều nhà bán lẻ khác đang chạy đua để chuyển hướng vận chuyển hàng hóa tránh kênh đào Suez sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào các tàu thương mại ở Biển Đỏ.

Basic Fun thường vận chuyển toàn bộ sản phẩm đồ chơi cho thị trường châu Âu từ các nhà máy ở Trung Quốc thông qua kênh đào Suez. Giám đốc điều hành của Basic Fun Jay Foreman cho biết đây là con đường nhanh nhất để vận chuyển hàng hóa giữa các điểm này.

Đây cũng là tuyến đường thương mại của khoảng 1/3 lượng hàng hóa được chuyên chở bằng tàu chở container trên toàn cầu. Việc chuyển hướng tàu đi vòng qua cực Nam châu Phi được dự đoán sẽ làm phát sinh thêm đến 1 triệu USD chi phí nhiên liệu cho mỗi chuyến tàu khứ hổi giữa châu Á và Bắc Âu.

Tình hình hiện tại đang làm đảo lộn các kế hoạch của Basic Fun. Công ty này hiện đang làm việc xuyên đợt lễ để gửi đồ chơi từ Trung Quốc sang các cảng ở Anh và Rotterdam thông qua tuyến đường dài hơn. Basic Fun cũng đang chuyển hướng một số hàng hóa đến các cảng trên Bờ Đông của Mỹ từ kênh đào Suez sang kênh đào Panama, đồng thời chuyển các hàng hóa đến Bờ Tây thông qua tuyến đường trực tiếp xuyên Thái Bình Dương.

Ông Foreman cho biết việc này sẽ khiến thời gian vận chuyển kéo dài hơn và tốn nhiều chi phí hơn. Ông cho hay cước phí vận chuyển tuyến Trung Quốc - Anh đã tăng hơn gấp đôi lên khoảng 4.400 USD/container kể từ khi căng thẳng giữa Israel (I-xra-en) và  lực lượng Hamas nổ ra vào tháng Mười.

Ông Michael Aldwell, Phó Chủ tịch điều hành của công ty vận tải biển Kuehne + Nagel của Thụy Sỹ, nhận định tác động lớn nhất của tình hình hiện nay ở Biển Đỏ có thể sẽ diễn ra trong sáu tuần tới. Theo ông Aldwell, việc chuyển hướng tàu sẽ gây ra tình trạng thiếu năng lực chuyên chở của tàu, khiến nhiều container mà các cảng ở Trung Quốc đang cần bị mắc kẹt ở những nơi khác, và đẩy các chỉ số giá vận chuyển trong ngắn hạn tăng mạnh.

Theo ước tính từ nền tảng phân tích cước phí đường biển Xeneta, hiện sẽ phải mất 2.320 USD để vận chuyển một container 40 feet từ vùng Viễn Đông sang Địa Trung Hải, thay vì mức cước phí 1.865 USD vào đầu tháng 12/2023. Còn với quãng đường từ Trung Quốc sang Anh, cước phí tăng từ 1.425 USD cho 1 container 40 feet hồi đầu tháng 12 lên 1.625 USD. Ông Peter Sand, chuyên gia phân tích trưởng của Xeneta, cho biết các mức cước phí này còn chưa bao gồm phụ phí rủi ro “bất thường” và “chi phí phục hồi khẩn cấp” có thể nằm trong khoảng 400-2.000 USD cho một container 40 feet.

Theo số liệu của Kuehne + Nagel, tính đến ngày 27/12, gần 20% đội tàu container toàn cầu, tức 364 tàu container với khả năng chở hơn 2,5 triệu container cỡ lớn, đã được sắp xếp tuyến đường mới do các cuộc tấn công ở Biển Đỏ.

Ông Anders Schulze, người đứng đầu mảng đường biển của công ty môi giới dịch vụ vận tải Flexport, cho biết các chủ tàu đang bắt đầu phân bổ có giới hạn các suất vận chuyển giá rẻ theo giá hợp đồng cho khách hàng. Ví dụ, một khách hàng vận chuyển 5 container/tháng so với mức 10 container được cam kết trong hợp đồng có thể sẽ chỉ được phân bổ 5 container theo giá hợp đồng. Số còn lại sẽ phải chịu mức giá thị trường đắt đỏ hơn.

Điều này đã mở ra cuộc đua giành suất tàu trước thời hạn đầu tháng Hai để xuất hàng ra khỏi Trung Quốc trước khi các nhà máy ở nước này đóng cửa nghỉ Tết Nguyên đán./.