Ngành chăn nuôi chủ động ứng phó trước nguy cơ nắng nóng cho đàn vật nuôi

Trước tình hình thời tiết năm nay diễn biến hết sức phức tạp trong tháng 5 và tháng 6/2026, các đợt nắng nóng gay gắt sẽ gia tăng tần suất tại khu vực Bắc Bộ, các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ với số ngày nắng nóng cao hơn trung bình nhiều năm.

Để chủ động ứng phó trước nguy cơ nắng nóng cho đàn vật nuôi, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đơn vị vừa chính thức ban hành Công văn số 1677/CNTY-KHCNMT, ngày 15/5/2026 gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, yêu cầu khẩn trương triển khai các biện pháp đồng bộ nhằm phòng, chống nắng nóng, bảo vệ an toàn cho đàn vật nuôi trong giai đoạn cao điểm Hè 2026.

Cục Chăn nuôi và Thú y cảnh báo, nhiệt độ tăng cao là điều kiện bất lợi làm suy giảm mạnh sức đề kháng của vật nuôi. Gia súc, gia cầm có nguy cơ chết do cảm nắng, cảm nóng cao, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho các loại dịch bệnh bùng phát, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi.

Để chủ động giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sản xuất, cơ quan quản lý chuyên ngành hướng dẫn người chăn nuôi tập trung thực hiện tốt các giải pháp kỹ thuật cốt lõi sau: tối ưu hóa hạ tầng chuồng trại, các hộ chăn nuôi cần đảm bảo hệ thống chuồng trại luôn cao ráo, sạch sẽ và thông thoáng.

Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến khích các hộ chăn nuôi áp dụng các biện pháp hạ nhiệt tự nhiên như phủ lá cọ, rơm rạ hoặc trồng cây dây leo lên mái chuồng để chống nóng trực tiếp. Đặc biệt, vào những ngày cao điểm, các hộ cần tiến hành phun nước lên mái, phun sương trong chuồng kết hợp quạt mát, đồng thời chuẩn bị sẵn lưới, phên che chắn chống nắng và bạt ngăn mưa tạt, gió lùa.

Các trang trại quy mô công nghiệp bắt buộc phải chủ động nguồn điện và nước dự phòng để duy trì vận hành liên tục. Việc khơi thông rãnh thoát nước, thu gom và chuyển chất thải ra khỏi chuồng hàng ngày để ủ riêng cũng là yêu cầu bắt buộc để giảm khí độc.

Cục Chăn nuôi và Thú y cảnh báo các hộ chăn nuôi điều chỉnh chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng và mật độ nhốt. Cụ thể, về dinh dưỡng người chăn nuôi cần tăng cường thức ăn giàu đạm, tăng khẩu phần thức ăn xanh, đồng thời giảm lượng tinh bột và chất béo.

Vào những đợt oi bức kéo dài, nên chia nhỏ khẩu phần ăn và tập trung cho ăn vào lúc sáng sớm, chiều mát hoặc buổi tối, hạn chế tối đa việc cho ăn vào buổi trưa. Nguồn nước sạch, mát cần được cung cấp đầy đủ, có pha thêm chất điện giải và các loại vitamin, đặc biệt là Vitamin C để giúp vật nuôi giải nhiệt, tăng sức đề kháng.

Về mật độ nuôi nhốt, Cục Chăn nuôi và Thú y đưa ra lưu ý, người chăn nuôi đưa cần đảm bảo không gian sống phù hợp cho từng đối tượng. Đối với gia cầm nuôi nhốt với mật độ vừa phải như: gà úm 50- 60 con/m2, gà 0,5-1kg nhốt 20-30 con/ m2, gà 2-3kg nhốt 7-10 con/ m2. Nếu nóng quá có thể thả ra vườn, gốc cây quanh chuồng.

Đối với gà đẻ tránh nuôi quá béo bằng cách giảm bớt năng lượng trong khẩu phần, cho ăn thêm rau xanh, cho ăn cám chất lượng tốt; đối với lợn: mật độ nuôi nhốt đối với nái 3-4 m2/con, lợn thịt là 1,5- 2 m2/con.

Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến cáo người chăn nuôi cần nghiêm ngặt quản lý chăn thả, vệ sinh dịch bệnh và vận chuyển.

Cụ thể, đối với trâu, bò, lợn, người dân nên thực hiện tắm chải từ 2 - 3 lần/ngày để giảm nhiệt cơ thể. Thời gian chăn thả gia súc lớn phải điều chỉnh hợp lý, buổi sáng từ 6 - 9 giờ và buổi chiều muộn từ 16 - 18 giờ.

Tuyệt đối không chăn thả hoặc bắt trâu, bò làm việc trong khung giờ nắng đỉnh điểm từ 12 giờ đến 16 giờ; thời điểm này phải nhốt vật nuôi tại chuồng hoặc khu vực có bóng mát. Công tác vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi cần được tăng cường định kỳ nhằm tiêu diệt ve, mòng, ruồi, muỗi – những tác nhân truyền bệnh mùa hè.

Người chăn nuôi phải theo dõi sát tình trạng sức khỏe đàn vật nuôi để kịp thời cách ly, điều trị các ca bệnh đường tiêu hóa, hô hấp; đồng thời thực hiện nghiêm lịch tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin. Khi phải vận chuyển đường dài, chỉ thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát, đảm bảo mật độ xe thông thoáng và có lộ trình nghỉ ngơi, bổ sung nước uống hợp lý.

Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương chỉ đạo sát sao hệ thống cơ sở, phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường để tuyên truyền rộng rãi các hướng dẫn này đến từng hộ dân. Đồng thời, các địa phương cần chủ động tổng hợp số lượng thiệt hại (nếu có), kịp thời báo cáo các khó khăn, vướng mắc và đề xuất phương án hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh theo đúng quy định của pháp luật.