Ngành dệt may hướng tới phát triển bền vững

Hiện Việt Nam là nhà xuất khẩu hàng dệt may lớn thứ hai trên thế giới với nhiều tiềm năng và cam kết phát triển bền vững. Việc "xanh hóa" ngành dệt may được cho là lợi thế hơn khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc nhiều nhà sản xuất dệt may quốc tế sang Việt Nam đầu tư được coi là cơ hội để thúc đẩy ngành dệt may phát triển mạnh mẽ.

Theo Bộ Công Thương, trong tất cả các mặt hàng công nghiệp xuất khẩu của Việt Nam hiện nay, dệt may là ngành có kim ngạch xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng cao và là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực, giữ vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của nền kinh tế, chiếm 12 - 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt gần 44 tỷ USD, tăng 11,26% so với năm 2023, đưa Việt Nam lên vị trí thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc.

Thống kê ngành dệt may của Việt Nam, có khoảng 7.000 công ty và sử dụng hơn ba triệu lao động, với 80% năng lực sản xuất được sử dụng cho xuất khẩu và 20% cho tiêu dùng trong nước. Sự phát triển của ngành này được hỗ trợ bởi mạng lưới hậu cần phát triển tốt, lao động lành nghề và môi trường chính trị ổn định. Mặt khác, một số xu hướng chính đang ảnh hưởng đến định hướng tương lai của ngành dệt may Việt Nam có thể kể đến là ngày càng tăng cường tính bền vững và tiến bộ công nghệ.

Trước những xu hướng thuận lợi, cùng với 17 Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) mà Việt Nam đã tham gia ký kết và có hiệu lực, năm 2025, ngành dệt may Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 48 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết, năm nay, ngành dệt may Việt Nam có những thuận lợi nhất định từ một số cột mốc quan trọng đã đạt được trong năm 2024. Với quá trình đã và đang áp dụng, sản xuất dệt may hiện đại trên diện rộng, ngành công nghiệp dệt may đang phát triển của Việt Nam đã mang lại triển vọng tăng trưởng lớn cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Hơn thế nữa, ghi nhận trong những năm gần đây cho thấy, Việt Nam đã nhanh chóng chuyển mình thành một trong những nhà sản xuất dệt may chủ chốt của thế giới.

Hiện nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng đang áp dụng những vật liệu thân thiện với môi trường, gồm: bông hữu cơ, polyester tái chế và Tencel… Trong khi đó, nhiều thương hiệu toàn cầu sản xuất tại Việt Nam cam kết thực hiện “Hiến chương ngành thời trang về hành động vì khí hậu” với mục tiêu đạt được mức phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2050. Ngoài tính bền vững, ngành dệt may Việt Nam còn áp dụng công nghệ tiên tiến trong thiết kế và sản xuất. Trong toàn ngành dệt may, nhà đầu tư chú trọng tập trung tối ưu hóa năng lực sản xuất, hợp lý hóa chuỗi cung ứng, nâng cao chất lượng sản phẩm để duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 cho biết, xu thế “xanh hóa” đang trở nên tất yếu đối với tất cả các khâu cũng như các doanh nghiệp khi tham gia vào chuỗi cung ứng dệt may. "Hiện nay, chúng tôi đang xây dựng nhà máy trên 3 tiêu chí lớn.

Tiêu chí thứ nhất là môi trường sản xuất xanh, chúng tôi cố gắng xây dựng môi trường sản xuất mà các tòa nhà đều được chứng chỉ tòa nhà xanh theo tiêu chuẩn của Mỹ. Thứ hai là chúng tôi muốn sản xuất thân thiện, về nguyên liệu đầu vào được sử dụng bằng những nguyên liệu có thể tái chế hoặc những nguyên liệu rất thân thiện. Điểm thứ ba, chúng tôi tập trung vào môi trường xanh, chúng tôi tập trung rất nhiều vào chuyển đổi, đặc biệt là nguyên nhiên liệu đầu vào..."- ông Thân Đức Việt cho biết thêm.

Mới đây Tập đoàn Weixing đã đâu tư nhà máy nguyên phụ liệu may mặc SAB tại Thanh Hóa với sản lượng hàng hóa ước tính khoảng 100 triệu USD/năm. Đây được xem là nhà máy hiện đại nhất thế giới hiện nay với tiêu chí nhà máy xanh, tự động hóa, giảm khí thải nhà kính…

Năm vừa qua, Công ty TNHH Jehong Textile Việt Nam đã khởi công xây dựng Nhà máy nhuộm không nước Jehong Textile Enunic tại Khu công nghiệp dệt may Rạng Đông, Nam Định, trị giá hơn 6 triệu USD; công suất trung bình 16,5 triệu m/năm.

Đáng chú ý, Tập đoàn Texhong cũng đầu tư nhà máy sợi công suất 2,5 triệu cọc sợi. Tập đoàn New Wide đầu tư nhà máy sản xuất vải và công ty Bros Eastern đầu tư nhà máy sợi màu Brotex ở Khu công nghiệp Phước Đông, Tây Ninh với hơn 1 triệu cọc sợi. Công ty Shundao đầu tư tại Long An 4 nhà máy sợi công suất 50.000 tấn sợi/năm và 2 nhà máy nhuộm công suất 20.000 tấn/năm.

Thị trường dệt may gia dụng Việt Nam được dự đoán sẽ có tốc độ tăng trưởng ổn định là 2,4% từ năm 2024 – 2032. Bên cạnh đó, ngành được thúc đẩy nhờ nhu cầu hàng dệt may gia dụng hiện đại và hợp xu hướng ngày càng tăng, cùng sự phát triển của thương mại điện tử và các chính sách ưu đãi của chính phủ.

Để phát triển bền vững, từ nay đến năm 2030, ngành dệt may sẽ chuyển dần từ trọng tâm phát triển nhanh sang trọng tâm phát triển bền vững, kinh doanh tuần hoàn. Giai đoạn từ 2031-2035, phát triển hiệu quả, bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn; hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước và tham gia ở vị trí có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất khẩu và tiêu thụ trong nước bằng các thương hiệu riêng mang tầm khu vực và thế giới.

Giải pháp chính của ngành dệt may thời gian tới hướng đến từ việc đầu tư cho phát triển bền vững, phát triển khoa học công nghệ và nguồn nhân lực; trong đó, thu hút các dự án dệt, nhuộm hoàn tất công nghệ cao vào các khu công nghiệp; đầu tư sản xuất các loại nguyên liệu mới có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện môi trường; chuyển đổi số, đầu tư phát triển ngành thời trang dệt may... Điều này tạo ra những cơ hội mới cho cộng đồng doanh nghiệp trên toàn bộ chuỗi giá trị dệt may toàn diện của Việt Nam.