Nguy cơ khủng hoảng năng lượng trở lại châu Âu

Thanh Hải (P/v TTXVN tại Rome) 06:30' - 25/01/2024
BNEWS Từ đầu năm 2024, giá khí đốt tại châu Âu đã giảm khoảng 16% so với năm ngoái, nhưng vẫn tồn tại nhiều yếu tố bất ổn, có khả năng đẩy khu vực này rơi vào một cuộc khủng hoảng năng lượng mới.
Một trạm nén khí đốt tại Morelmaison, Pháp. Ảnh: AFP/TTXVN

Trang mạng money.it vừa đăng bài đánh giá của chuyên gia chính trị quốc tế Violetta Silvestri từng làm việc cho Liên hợp quốc. Tại bài viết, tác giả cho rằng những thách thức khan hiếm khí đốt vẫn chưa kết thúc và không thể đánh giá thấp rủi ro xảy ra sự cố. Tác giả lưu ý rằng châu Âu vốn rất dễ bị tổn thương về năng lượng.

Sự lạc quan dựa trên thực tế là bất chấp các đợt rét đậm của mùa Đông năm nay, khu vực này vẫn ổn định nhờ trữ lượng khí đốt lưu trữ cao. Thậm chí, sự hỗn loạn đang diễn ra ở Biển Đỏ dường như không ảnh hưởng đến nguồn cung khí đốt của châu Âu và Italia. (Mặc dù cần nhấn mạnh rằng việc dừng hoạt động một số tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar vào tuần trước đã báo động hệ thống cung ứng châu Âu).

Vào sáng ngày 22/1/2024, giá khí đốt theo tiêu chuẩn Hà Lan - tiêu chuẩn châu Âu - được giao dịch vào khoảng 27 euro (29,31 USD) mỗi megawatt giờ, chạm mức thấp nhất kể từ tháng 8/2023. So với mức đỉnh của năm 2022, giá khí đốt hiện thấp hơn tới 60%. Theo ghi nhận của Trading Economics, tính đến ngày 17/01/2024, mức dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) đứng ở mức 77,5%, trong đó Đức có mức dự trữ là 82,9%, Italia là 72,6% và Pháp là 68,7%.

Tradinh Econimics nhận định nhu cầu tổng thể về khí đốt yếu và sẽ vẫn ở mức thấp hơn so với giai đoạn trước khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bùng phát. Do đó, châu Âu dự kiến sẽ bước vào mùa Xuân với hơn một nửa công suất lưu trữ khí đốt dưới lòng đất vẫn sẵn có, vượt mức trung bình 10 năm là 35%.

Bất chấp sự leo thang của xung đột tại Trung Đông vào tháng 11/2023 và sự gián đoạn liên quan đến nguồn cung cấp quốc tế đi qua khu vực trên Biển Đỏ, giá khí đốt ở châu Âu vẫn tiếp tục giảm. Người đứng đầu bộ phận nghiên cứu dầu khí châu Âu tại HSBC Holdings, Kim Fustier, nhấn mạnh: “Đây là mùa Đông thứ hai châu Âu trải qua mà không có khí đốt của Nga. Thực tế là mùa đông 2022-2023 trôi qua mà không có vấn đề gì lớn xảy ra đã giúp xoa dịu các nhà giao dịch”.

Hơn nữa, sự phổ biến của năng lượng tái tạo ở châu Âu đã dẫn đến giảm tỷ trọng khí đốt trong cơ cấu năng lượng của lục địa này. Sự gia tăng các tua-bin gió và lắp đặt năng lượng Mặt Trời giúp giảm nhu cầu nhiên liệu, cùng với việc Pháp nối lại hoạt động sản xuất điện hạt nhân vào năm ngoái.

Theo biểu đồ cập nhật từ cơ sở dữ liệu Bruegel, lượng khí đốt nhập khẩu thực tế hàng ngày vào EU trong 30 ngày, từ 16/12/2023 đến 16/01/2024, đến nhiều nhất từ Na Uy và các quốc gia giàu LNG. Đây là là những nguồn cung cấp nhiên liệu chính. Trong khi các tuyến đường cung khí đốt của Nga chỉ hoạt động liên quan đến Turkmenistan và Ukraine. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia ngày càng tin tưởng rằng châu Âu đang có nền tảng ổn định đủ để vượt qua phần còn lại của mùa Đông năm nay với lượng khí đốt dồi dào.

 
Nhưng nguy cơ khủng hoảng khí đốt vẫn đang rình rập, Theo một số nhà phân tích, hiện tượng giá xăng giảm sẽ sớm chấm dứt và các nước châu Âu cũng như Nhật Bản, Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng khác trong những tháng tới.

Ông Balint Koncz, người đứng đầu bộ phận kinh doanh khí đốt tại MET International ở Thụy Sỹ, cho biết: “Chỉ cần nhìn vào giá cả, có vẻ như cuộc khủng hoảng đã kết thúc. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang phụ thuộc vào các yếu tố toàn cầu, điều này có thể thay đổi nhanh chóng”.

Bất chấp các khoản đầu tư quốc tế lớn đổ vào việc tạo ra các tuyến trung chuyển LNG, hầu hết công suất khai thác mới sẽ không có sẵn cho đến năm 2025 và 2026. Và thỏa thuận về tuyến trung chuyển cung cấp khí đốt từ Nga qua Ukraine đến các nước Trung và Tây Âu sẽ hết hạn vào cuối của năm 2024. Hiện không có bất cứ thông tin nào về thời gian gia hạn của thỏa thuận.

Việc đóng cửa tuyến trung chuyển sẽ làm giảm nguồn cung cấp khí đốt. Hơn nữa, sự gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan đang gây căng thẳng cho các hệ thống năng lượng và có thể làm tăng nhu cầu về LNG. Theo những gì được báo cáo trên trang Politico.eu, việc Chính phủ Mỹ đang xem xét lại chiến lược xuất khẩu khí đốt tự nhiên liên quan đến khí hậu đang khiến ngành năng lượng vốn rất mong manh của châu Âu lo sợ.

Nếu Bộ Năng lượng Mỹ dừng phê duyệt giấy phép xuất khẩu LNG có nguy cơ chặn các dự án mà châu Âu phụ thuộc vào để đáp ứng nhu cầu năng lượng của mình. Về cơ bản, những người ủng hộ Tổng thống Joe Biden trong phong trào môi trường đã nhiệt tình hoan nghênh thông tin Nhà Trắng có thể đánh giá cẩn thận hơn ảnh hưởng của khí tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu trong lượng khí thải gây ô nhiễm. Và có lẽ, quyết định giới hạn chúng dưới danh nghĩa mục tiêu xanh sẽ được thực hiện. Đối với EU, đây sẽ là một “cú sốc” do từ năm 2023, khối này đã tăng gấp ba lần lượng nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Mỹ, đạt 60 tỷ mét khối.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, năm dự án đang được xây dựng sẽ tăng gấp đôi sản lượng khai thác khí tự nhiên hóa lỏng ở Bờ Vịnh Mỹ vào năm 2026. Nếu có bất kỳ sự chậm lại đáng kể nào từ Mỹ các công ty châu Âu sẽ buộc phải tìm kiếm những nguồn cung mới, có lẽ ở Qatar.

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục