Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV mở chương mới cho an ninh năng lượng quốc gia

Vào ngày 19/8 tới, Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV- công trình hạ nguồn đầu tiên trong chuỗi giá trị khí – điện Lô B sẽ chính thức được khởi công xây dựng tại Cần Thơ - “trái tim” của Đồng bằng sông Cửu Long. Với tính chất quan trọng của dự án, sự kiện khởi công xây dựng Nhà máy đã được Chính phủ lựa chọn là 1 trong 250 công trình tiêu biểu tổ chức khởi công, khánh thành chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, mở ra một chương mới cho an ninh năng lượng quốc gia.

*Công trình hạ nguồn đầu tiên của chuỗi giá trị khí - điện

Chuỗi dự án khí - điện Lô B-Ô Môn là dự án trọng điểm của Việt Nam gồm ba hợp phần chính: khai thác khí tại mỏ Lô B – Ô Môn ngoài khơi Tây Nam (thượng nguồn), hệ thống đường ống dẫn khí dài 431 km (trung nguồn) và cụm các nhà máy điện khí tại Trung tâm điện lực Ô Môn (hạ nguồn). Trong đó, các dự án thượng nguồn do Công ty Điều hành Dầu khí Phú Quốc Phu Quoc POC) điều hành và trung nguồn do Công ty Đường ống Tây Nam (SWPOC) làm chủ đầu tư đều đã và đang được triển khai, tạo tiền đề quan trọng cho giai đoạn hạ nguồn vận hành hiệu quả.

Đầu tháng 8/2025, hai hạng mục giàn nhà ở và giàn tiện ích thuộc gói thầu EPCI#1 (liên danh McDermott – PTSC) của dự án phát triển mỏ khí Lô B đã chính thức khởi công chế tạo tại cảng Vietsovpetro, đánh dấu những bước đi cụ thể đầu tiên ngoài khơi. Cùng thời điểm, dự án Đường ống dẫn khí Lô B – Ô Môn cũng bước vào giai đoạn thi công đồng loạt. Với tổng vốn đầu tư khoảng 1,277 tỷ USD, tuyến ống dài 329 km dưới biển và 102 km trên bờ này sẽ vận chuyển 5–6 tỷ m³ khí tự nhiên mỗi năm từ mỏ Lô B – Ô Môn vào đất liền, cấp khí cho Trung tâm điện lực Ô Môn và các hộ tiêu thụ công nghiệp tại đồng bằng sông Cửu Long.

Tháng 3/2025, lễ khởi công bọc ống đã diễn ra tại Vũng Tàu, tiếp đó là việc ký kết hai gói thầu PC1 và PC2 cho tuyến ống biển vào cuối tháng 6/2025, trước khi tuyến ống bờ chính thức khởi công ngày 2/7/2025. Như vậy, cả ba hợp phần then chốt của chuỗi Lô B đã cùng bước vào giai đoạn triển khai đồng loạt.

Trong chuỗi này, Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV là nhà máy điện đầu tiên được khởi công xây dựng. Nhà máy có công suất thiết kế 1.155 MW, với hiệu suất cao, tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện môi trường. Dự kiến đến tháng 12/2028, khi đồng bộ với tiến trình đưa khí từ mỏ Lô B vào bờ, nhà máy sẽ hoàn thành và phát điện thương mại.

Khi vận hành, Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV sẽ nâng tổng công suất nguồn điện do Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) quản lý, vận hành lên hơn 9.300 MW, tương đương khoảng 10% tổng công suất hệ thống điện quốc gia. Đây sẽ là nguồn điện sạch, ổn định, tăng cường độ tin cậy cho hệ thống điện, cung cấp trực tiếp cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long – nơi nhu cầu điện ngày càng tăng nhưng thiếu nguồn phát tại chỗ – đồng thời góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội vùng.

*Nguồn điện sạch với an ninh năng lượng quốc gia

Việc khởi công Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV có ý nghĩa then chốt bởi đây là mắt xích hạ nguồn đầu tiên trong chuỗi đủ điều kiện thi công, tạo nền tảng tiếp nhận dòng khí và phát điện thương mại trong tương lai gần. Từ công trình này, tiến độ của các dự án hạ nguồn khác trong Trung tâm điện lực Ô Môn cũng sẽ được thúc đẩy. Chuỗi khí – điện Lô B, vì vậy không chỉ có giá trị về mặt công nghiệp, mà còn mang tầm vóc chiến lược đối với quốc gia.

Với tổng trữ lượng khoảng 100 tỷ m³ khí, chuỗi Dự án được ví như “nguồn năng lượng mới” cho Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới. Khi đi vào vận hành, 5–6 tỷ m³ khí mỗi năm sẽ được đưa về đất liền, chuyển hóa thành hàng chục tỷ kWh điện sạch, bổ sung ổn định cho hệ thống điện, giảm phụ thuộc vào các nguồn truyền thống đang ngày càng khó mở rộng như than hay thủy điện.

Không chỉ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, chuỗi dự án còn tạo động lực phát triển công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics, nâng cao năng lực chế tạo – lắp đặt trong nước, đặc biệt là sự tham gia ngày càng sâu của các doanh nghiệp Việt Nam trong toàn bộ quá trình triển khai.

Đối với đồng bằng sông Cửu Long, nơi nhu cầu điện tăng nhanh nhưng thiếu nguồn phát tại chỗ, sự hình thành trung tâm điện lực Ô Môn sẽ tạo nên bước ngoặt: từ một vùng đất vốn được biết đến với lúa gạo và thủy sản, nay sẽ có thêm động lực phát triển từ điện năng, công nghiệp phụ trợ và hạ tầng năng lượng. Còn ở tầm quốc gia, chuỗi khí – điện Lô B là lời giải chiến lược cho bài toán an ninh năng lượng dài hạn, giúp củng cố khả năng tự chủ nhiên liệu, giảm áp lực nhập khẩu, đồng thời góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Sự kiện khởi công Nhà máy nhiệt điện Ô Môn IV vào ngày 19/8 không chỉ là dấu mốc lớn của Petrovietnam mà còn của cả ngành năng lượng Việt Nam. Với ý nghĩa, tầm quan trọng nêu trên, dự án vinh dự là một trong 250 công trình tiêu biểu được khởi công, khánh thành chào mừng 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025). Đồng thời, đây cũng là công trình trọng điểm chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ Petrovietnam lần thứ IV, hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Từ Lô B xa khơi đến Ô Môn trên đất liền, một chuỗi năng lượng đang được nối dài bằng quyết tâm, nội lực và tầm nhìn chiến lược của Petrovietnam. Khi những dòng khí từ lòng biển Tây Nam được đưa về thắp sáng từng mái nhà, năng lượng cho từng khu công nghiệp của đồng bằng vận hành, đó sẽ là minh chứng rõ rệt cho sự đồng bộ, gắn kết giữa các hợp phần của chuỗi khí – điện Lô B và giá trị bền vững mà nó mang lại cho an ninh năng lượng quốc gia.