Nhật Bản: Làn sóng phá sản lan rộng trong ngành ẩm thực

Nhân viên một nhà hàng tại Tokyo, Nhật Bản chờ đón khách. Ảnh: AFP/TTXVN

Số liệu do Tokyo Shoko Research công bố ngày 11/11 cho hay, số vụ phá sản trên toàn quốc ở Nhật Bản trong tháng 10, với khoản nợ từ 10 triệu yen trở lên (khoảng 65.000 USD) là 965 vụ, tăng 6% so với cùng tháng năm trước. Tuy nhiên, tổng số nợ đã giảm 50%, xuống còn 127,5 tỷ yen, cho thấy nhiều vụ phá sản ở quy mô tương đối nhỏ. Tình trạng giá cả tăng cao và thiếu hụt nhân lực tiếp tục làm số vụ phá sản tăng, đặc biệt số vụ phá sản trong ngành ẩm thực. 

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, số liệu chỉ rõ, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 10, số vụ phá sản trong ngành nhà hàng lên tới 734 vụ, tăng 1% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Giá nguyên liệu như thịt và gạo tăng do đồng yen mất giá cùng áp lực tăng lương vì thiếu lao động đang trở thành gánh nặng lớn của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống.

Nhóm bị ảnh hưởng nặng nhất là các quán thịt nướng (yakiniku). Số vụ phá sản từ tháng 1 đến tháng 10 là 46 vụ, tăng 20% so với cùng kỳ. Con số này đã vượt quá tổng số vụ phá sản của cả năm 2024 (45 vụ). Hơn 90% trong số đó, tức 42 vụ, là các quán thịt nướng quy mô nhỏ dưới 10 nhân viên.

Theo chỉ số giá doanh nghiệp của Ngân hàng Nhật Bản, giá thịt bò nhập khẩu vào tháng 9/2025 đã tăng gần 80% so với đầu năm 2020 do ảnh hưởng của sự mất giá của đồng yen. Mức tăng này lớn hơn nhiều so với thịt lợn nhập khẩu (tăng 30%).

Giá gạo leo thang cũng tác động mạnh đến các nhà hàng, quán ăn. Từ năm 2025, giá giao dịch gạo giữa các doanh nghiệp liên tục tăng 50-70% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều nhà hàng không thể chuyển hóa phần chi phí tăng này sang giá bán, dẫn đến phá sản. Ngay cả những nơi tăng giá thành công cũng có nguy cơ mất khách, khiến doanh thu không thể cải thiện.

Ông Abe Narunobu, Trưởng bộ phận phân tích thông tin của Teikoku Databank nhận định: “Trong đại dịch COVID-19, nhu cầu cao về không gian thông thoáng trong ăn uống đã thúc đẩy nhiều người mở quán thịt nướng được trang bị quạt thông gió tốt. Hiện nay cạnh tranh đã trở nên gay gắt lại khiến số vụ phá sản dễ tăng hơn”. 

Công ty Freiheit (thành phố Hirosaki, tỉnh Aomori) sau dịch COVID-19 đã mở chuỗi cửa hàng thịt nướng phòng riêng mang tên “Yakiniku Gyuten”. Tuy nhiên, do cạnh tranh khốc liệt và chi phí nguyên liệu như thịt bò tăng quá cao, công ty không thể đảm bảo lợi nhuận và đã bị Tòa án thành phố Hirosaki ra quyết định phá sản vào tháng 9 với tổng nợ lên tới 60 triệu yen. 

Các nhà hàng khác cũng đang trong tình trạng khó khăn. Theo Tokyo Shoko Research, số vụ phá sản của nhà hàng Nhật truyền thống từ tháng 1 đến tháng 10 là 57 vụ, tăng 36% so với cùng kỳ, chạm mức cao nhất từng ghi nhận vào năm 2011. Số vụ phá sản của các cửa hàng okonomiyaki (giống bánh xèo Việt Nam), yakisoba (mì xào), takoyaki (bạch tuộc nướng) cũng tăng 30%, lên tới 22 vụ và lập kỷ lục mới.

Ông Koike Masato, nghiên cứu viên cấp cao tại SOMPO Institute Plus, cho biết: “Trong bối cảnh tiền lương thực tế giảm, người tiêu dùng có xu hướng cắt giảm việc ăn uống bên ngoài, nên các nhà hàng buộc phải tăng giá để bù chi phí, dẫn đến một vòng luẩn quẩn trong kinh doanh. Có lẽ ngành ẩm thực sắp tới cần nâng cao giá trị phục vụ để người tiêu dùng chấp nhận việc tăng giá”.

Bà Iwashita Mari, nghiên cứu viên cao cấp về lãi suất tại Nomura Securities, nhận định: “Trong môi trường lạm phát đang dần là trạng thái bình thường mới, các doanh nghiệp Nhật sẽ phải chứng minh rằng ngay cả khi tăng giá, họ vẫn có thể giữ chân khách hàng. Về dài hạn, tình hình kinh doanh sẽ phân hóa rõ rệt giữa bên trụ vững và bên bị đào thải”.