Nhiều sai phạm trong chuyển đổi mục đích sử dụng rừng ở Phú Yên

Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) vừa có kết luận thanh tra số 1083/KL-TCLN-KL ngày 14/7/2017 về việc thanh tra việc thực hiện chuyển mục đích sử dụng rừng và đất lâm nghiệp sang mục đích khác trên địa bàn tỉnh Phú Yên.

Đoàn thanh tra của Tổng cục Lâm nghiệp đã phát hiện ra nhiều sai phạm trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích không phải lâm nghiệp.

Kiểm tra, xác minh dự án chăn nuôi bò thịt chất lượng cao cho thấy, Công ty Cổ phần Chăn nuôi Thảo Nguyên Phú Yên phê duyệt dự án đầu tư Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao (giai đoạn 1) với quy mô 392,9747 ha, tại Tiểu khu 310 và 311 thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ Sông Hinh, xã Sông Hinh, huyện Sông Hinh tỉnh Phú Yên. 

Địa điểm thực hiện dự án nằm trọn trong Tiểu khu 310 và 311 là khu vực tiếp giáp và trải dài hơn 20 km chạy dọc theo đập chính hồ thủy điện Sông Hinh, “ôm trọn” vành đai bán ngập bảo vệ lòng hồ thủy điện Sông Hinh.

​

Hiện trạng rừng tự nhiên và diện tích liền vùng với diện tích rừng phòng hộ lưu vực Sông Hinh (liền vùng với 13 Tiểu khu có tổng diện tích rừng là 19.963,3 ha; trong đó, rừng tự nhiên là 19.818,7 ha) và rừng trồng (là diện tích rừng trồng thay thế của dự án thủy điện sông Ba Hạ).

​

Vì vậy, khu vực này có ý nghĩa rất quan trọng trong phòng hộ trực tiếp cho lòng hồ thủy điện Sông Hinh, do đó việc thực hiện dự án sẽ có tác động ảnh hưởng trực tiếp đến đảm bảo an toàn, an ninh Hồ thủy điện Sông Hinh. 

Dự án chọn vào khu vực rừng tự nhiên (rừng trung bình và rừng nghèo) và rừng trồng (là diện tích rừng trồng thay thế của dự án thủy điện sông Ba Hạ). Nhưng UBND tỉnh Phú Yên không rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Trách nhiệm chỉ đạo, giải quyết thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh; trách nhiệm tham mưu, tổ chức thực hiện thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên.

Bên cạnh đó, việc thẩm định, phê duyệt dự án nhưng chưa có phương án trồng rừng thay thế được phê duyệt.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên còn phê duyệt hồ sơ thiết kế và cấp phép khai thác tận dụng gỗ, củi rừng tự nhiên (trên diện tích rừng chuyển mục đích sử dụng sang thực hiện dự án với tổng diện tích thiết kế khai thác là 271,84 ha rừng tự nhiên) trước khi UBND tỉnh phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư để thực hiện dự án và trước khi ban hành quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng.

Trong quá trình tiến hành thanh tra, đoàn thanh tra của Tổng cục Lâm nghiệp phát hiện dự án Khu du lịch liên hợp cao cấp New City Việt Nam chưa có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ nhưng UBND tỉnh Phú Yên cho phép chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác và dự án đã triển khai thi công. 

Ngoài ra, còn có dự án Hầm đường bộ Đèo Cả và Dự án Nhà máy lọc dầu Vũng Rô, chưa có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ cho phép chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng, rừng phòng hộ để thực hiện dự án, nhưng tỉnh Phú Yên vẫn cho phép nhà đầu tư chuyển mục đích sử dụng rừng phòng hộ, rừng đặc dụng sang thực hiện dự án. 

Đoàn thanh tra đã yêu cầu Công ty TNHH New City Việt Nam tạm dừng tất cả các hoạt động làm ảnh hưởng tiêu cực đến diện tích rừng, đến khi có văn bản đồng ý cho thực hiện tiếp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Yêu cầu các đơn vị chức năng khẩn trương tiến hành xác minh làm rõ vi phạm đối với Công ty TNHH New City Việt Nam đã thực hiện khai thác khoảng 2,7 ha rừng phòng hộ khi chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và Công ty Cổ phần Tập đoàn Hải Thạch đã không thực hiện hoàn thổ đúng thời hạn để trồng lại rừng trên diện tích sau khai thác khoáng sản, chậm trồng rừng thay thế diện tích đã khai thác khoáng sản.

Từ năm 2012 đến tháng 3/2017, tỉnh Phú Yên có 41 dự án đã thực hiện hoặc có nhu cầu phải thực hiện chuyển mục đích sử dụng rừng để thực hiện dự án, với tổng diện tích đất cần thu hồi là 1.341,55 ha, trong đó đất có rừng 807,57 ha (rừng đặc dụng 53,34 ha; rừng phòng hộ 283,98 ha; rừng sản xuất 470,25 ha).

Đoàn thanh tra cũng phát hiện, trong quá trình triển khai thực hiện 39/41 dự án với tổng diện tích chuyển mục đích sử dụng 423,96 ha rừng không phù hợp với quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Phú Yên giai đoạn 2011-2020.

Có 28 dự án chưa chấp hành nghĩa vụ trồng rừng thay thế với tổng diện tích là 171,18 ha nhưng vẫn thực hiện thu hồi đất, cho thuê đất, giao đất và chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác.

Có 21/37 dự án không có hồ sơ đánh giá tác động môi trường, nhưng có 17 dự án đã thực hiện chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác với diện tích 206,45 ha. Trách nhiệm chính thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường và trách nhiệm chỉ đạo, giải quyết thuộc UBND tỉnh Phú Yên.

Tổng cục Lâm nghiệp đã yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên nghiêm túc thực hiện các biện pháp xử lý, chấn chỉnh việc tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác. Đồng thời, kiểm điểm và xử lý theo thẩm quyền đối với các tập thể, cá nhân có liên quan để xảy ra những sai phạm 

Tổng cục Lâm nghiệp kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét, đề nghị UBND tỉnh Phú Yên rà soát toàn diện các dự án có chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác trên địa bàn tỉnh Phú Yên thời gian qua, kịp thời chấn chỉnh và chỉ đạo khắc phục những thiếu sót trong quá trình lập, phê duyệt và thực hiện dự án.

​

Đặc biệt, kiên quyết không chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác khi chưa đủ điều kiện chuyển mục đích sử dụng rừng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, rà soát, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng tỉnh Phú Yên bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Đối với diện tích rừng tại Tiểu khu 310 và 311 bổ sung ngay vào quy hoạch rừng phòng hộ; dừng triển khai thực hiện dự án Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao tại Tiểu khu 310 và 311./.