Nước Anh buộc doanh nghiệp “mở sổ lương”

 

Ngoài ra, việc công bố các “kế hoạch hành động” nhằm lý giải nguyên nhân của những chênh lệch này và đề ra biện pháp khắc phục cũng sẽ trở thành bắt buộc đối với doanh nghiệp. Thông báo của chính phủ chưa xác nhận liệu dự luật này có được đưa vào bài diễn văn của Nhà vua vào tháng 5/2026 hay không.

Tóm lại, theo dự luật mới, các nhà tuyển dụng lớn tại Vương quốc Anh sẽ buộc phải có hành động nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập theo sắc tộc và tình trạng khuyết tật, tương tự các quy định hiện hành về báo cáo chênh lệch thu nhập theo giới.

Trong nhiều năm qua, cả giới doanh nghiệp lẫn các tổ chức công đoàn đều ủng hộ việc bắt buộc công bố chênh lệch thu nhập như một công cụ nhằm giải quyết bất bình đẳng sắc tộc trong môi trường làm việc.

Số liệu chính thức mới nhất, công bố năm 2023, cho thấy người lao động da trắng sinh tại Anh có mức thu nhập trung bình cao hơn phần lớn các nhóm thiểu số sắc tộc khác, ngay cả khi đã điều chỉnh theo các yếu tố như nghề nghiệp, trình độ, độ tuổi và giới tính.

Người lao động da đen, gốc Phi, Caribe hoặc người Anh da đen sinh tại Anh có thu nhập trung bình thấp hơn 5,6% so với người da trắng, sau khi đã điều chỉnh các yếu tố liên quan.

Trong khi đó, dữ liệu công bố năm 2024 cho thấy người lao động khuyết tật có thu nhập theo giờ thấp hơn 12,7% so với người không khuyết tật -  khoảng cách này có thu hẹp nhưng vẫn chưa được xóa bỏ hoàn toàn sau khi đã tính đến các yếu tố như nghề nghiệp và trình độ.

Bà Seema Malhotra, Bộ trưởng phụ trách bình đẳng cho biết việc tăng cường minh bạch sẽ góp phần bảo đảm “mức lương công bằng và cơ hội thăng tiến”.

Việc báo cáo chênh lệch thu nhập theo giới đã trở thành nghĩa vụ bắt buộc đối với các doanh nghiệp lớn tại Anh từ năm 2017. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều ý kiến trái chiều về mức độ hiệu quả của chính sách này trong việc thu hẹp khoảng cách thu nhập, do trước đây doanh nghiệp chưa bị buộc phải hành động dựa trên các số liệu công bố.

Dữ liệu chính thức cho thấy khoảng cách thu nhập theo giờ giữa nam và nữ đã giảm từ 19,3% xuống còn 12,8% trong vòng một thập kỷ qua. Đối với nhóm lao động làm việc toàn thời gian, khoảng cách này cũng thu hẹp từ 9,6% xuống 6,9% trong cùng giai đoạn.

Việc báo cáo chênh lệch thu nhập theo sắc tộc và tình trạng khuyết tật được đánh giá là phức tạp hơn so với theo giới, bởi người lao động không bắt buộc phải công khai thông tin cá nhân liên quan. Bên cạnh đó, một số tổ chức không đủ quy mô để công bố chi tiết theo từng nhóm mà không vô tình làm lộ thông tin cá nhân.

Chính phủ cho biết yêu cầu tối thiểu sẽ là công bố so sánh theo dạng hai nhóm: giữa người lao động khuyết tật và không khuyết tật, cũng như giữa người da trắng và toàn bộ các nhóm sắc tộc còn lại và chỉ phân tách thành 5 nhóm sắc tộc riêng biệt khi số lượng nhân sự trong mỗi nhóm đủ lớn để bảo đảm tính ẩn danh.

Nếu coi minh bạch là bước khởi đầu, thì thay đổi thực chất mới là đích đến. Những con số, dẫu đầy đủ đến đâu, cũng chỉ là tấm gương phản chiếu. Điều quan trọng là xã hội có đủ dũng khí để nhìn thẳng và hành động hay không. Với nước Anh, bài toán không còn là “có công bố hay không”, mà là “sau khi công bố, ai sẽ thay đổi và thay đổi đến đâu”. Và có lẽ, chính ở câu hỏi ấy, giá trị thật của cải cách này sẽ được đo lường.