“Nước cờ” thuế quan mới của Tổng thống Trump nhằm kéo sản xuất ô tô về Mỹ

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bernie Moreno và các quan chức ngành ô tô Mỹ cho biết kế hoạch trên nhằm gửi đi một thông điệp tới các hãng xe toàn cầu là: “Nếu các bạn đặt nhà máy lắp ráp cuối cùng tại Mỹ, chúng tôi sẽ thưởng cho các bạn”. Theo ông Moreno, hiện Ford, Toyota, Honda, Tesla hay GM là 5 nhà sản xuất có tỷ lệ nội địa hóa cao nhất tại Mỹ và sẽ được miễn thuế.

Ông Moreno, thành viên Ủy ban Thương mại Thượng viện phụ trách các vấn đề liên quan đến ngành ô tô, cho biết gói ưu đãi này sẽ tạo động lực lớn hơn cho các hãng xe dịch chuyển hoạt động sản xuất sang Mỹ, qua đó thực hiện một mục tiêu trọng tâm trong chính sách của ông Trump là tạo thêm việc làm cho người dân Mỹ.

Ngay sau khi thông tin trên được Reuters đăng tải, cổ phiếu các hãng xe đã đồng loạt tăng mạnh: Ford tăng 3,7%, Stellantis (công ty mẹ của Chrysler) tăng 3,2% và GM tăng 1,3% khi chốt phiên giao dịch 3/10.

Bộ Thương mại Mỹ hồi tháng 6 cho biết họ dự định áp dụng mức giảm thuế nhập khẩu tương đương 3,75% giá bán lẻ đề xuất đối với các mẫu xe lắp ráp tại Mỹ đến tháng 4/2026, và sau đó giảm còn 2,5% trong năm tiếp theo, nhằm bù đắp phần thuế đánh vào linh kiện nhập khẩu.

Tuy nhiên, theo ông Moreno và một số quan chức ngành, ông Trump đang cân nhắc duy trì mức giảm thuế nhập khẩu 3,75% trong suốt 5 năm, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng sang cả lĩnh vực sản xuất động cơ tại Mỹ.

Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump và chính quyền “cam kết theo đuổi một cách tiếp cận đa chiều và linh hoạt để củng cố hoạt động sản xuất ô tô và linh kiện trong nước. Tuy nhiên, cho tới khi có quyết định chính thức được ký, mọi thảo luận vẫn chỉ là suy đoán”.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo các hãng xe điện có nguy cơ mất thị phần do cạnh tranh gia tăng và danh mục sản phẩm đã cũ kỹ.

Hồi tháng 5/2025, ông Trump đã áp mức thuế 25% lên hơn 460 tỷ USD giá trị xe và linh kiện nhập khẩu mỗi năm, nhưng sau đó đã đạt được các thỏa thuận cắt giảm thuế với một số quốc gia như Nhật Bản, Anh và Liên minh châu Âu.

Đến tháng 8/2025, Bộ Thương mại Mỹ tiếp tục nâng thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu dùng trong sản xuất xe, với tổng giá trị khoảng 240 tỷ USD mỗi năm, bao gồm các bộ phận như hệ thống ống xả, linh kiện xe bus và thép điện (loại thép đặc biệt dùng để chế tạo lõi động cơ giúp xe điện vận hành hiệu quả hơn).

Hiện chưa rõ liệu các hãng xe có thể áp dụng ưu đãi thuế mới để bù đắp tác động từ thuế thép và nhôm hay không, trong khi các nhà sản xuất vẫn chưa đưa ra bình luận.

Bên cạnh đó, chính quyền Tổng thống Trump cũng đã trì hoãn việc áp thuế mới 25% đối với xe tải hạng nặng, vốn dự kiến có hiệu lực trong tuần này, để xem xét thêm về mức độ áp dụng.

Nếu được thông qua, kế hoạch miễn giảm thuế của ông Trump có thể tạo cú hích lớn cho ngành sản xuất ô tô trong nước, khuyến khích các hãng toàn cầu đẩy mạnh đầu tư và lắp ráp xe tại Mỹ. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của chính sách vẫn đang được cân nhắc, trong khi chi phí thuế đối với thép, nhôm và xe tải hạng nặng tiếp tục là gánh nặng lớn với các nhà sản xuất ô tô.