Phân quyền mạnh cho Thủ đô phải đi đôi với kiểm soát chặt chẽ quyền lực

Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Tạ Văn Hạ phát biểu. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Bày tỏ nhất trí cao với việc sửa đổi Luật Thủ đô, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) ủng hộ các nhóm chính sách trong dự thảo luật, đặc biệt là các vấn đề quy định về phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền thành phố Hà Nội. Trong đó, có nhiều thẩm quyền mới, kể cả những thẩm quyền xây dựng, ban hành pháp luật, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm cơ chế chính sách đặc thù.

Tuy nhiên, đại biểu thành phố Đà Nẵng cho rằng, đi đôi với phân quyền mạnh, phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đại biểu đề nghị Hà Nội cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi bộ máy cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng chính sách pháp luật, đòi hỏi đội ngũ này phải có kinh nghiệm, trình độ và tư duy tương xứng; đồng thời, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, đảm bảo công khai, minh bạch, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; đặc biệt, cần làm rõ cơ chế đánh giá, tổng kết việc thực hiện thí điểm, đảm bảo các chính sách được triển khai có kiểm soát; tổ chức sơ kết, tổng kết kịp thời để xem xét lựa chọn, hoàn thiện, nhân rộng mô hình phù hợp.

Bên cạnh đó, đại biểu Tạ Văn Hạ quan tâm tới các quy định về liên kết và phát triển vùng Thủ đô, quy định tại Chương 7. Với chương này, đại biểu đề nghị khi thiết kế và thực thi các nội dung liên kết vùng trong Luật Thủ đô, các vấn đề xã hội như an sinh, giá cả, lao động cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bởi đây là những "biến số" cực kỳ quan trọng.

"Nếu không chú ý thì Hà Nội sẽ trở thành "thỏi nam châm" quá mạnh, gây mất cân bằng. Ví dụ, nếu đánh giá tác động giá cả và mức sống, khi liên kết vùng được đẩy mạnh, giá bất động sản có thể sẽ tăng vọt, tác động đến người có thu nhập thấp, từ đó quyền tiếp cận đối với nhà ở của họ sẽ khó khăn hơn. Mức sống ở Hà Nội khi đó sẽ cao và có xu hướng lan tỏa sang các khu vực lân cận, dẫn đến giá cả hàng hóa cũng như dịch vụ tại các vùng đó đều tăng theo", đại biểu làm rõ lập luận.

Đối với nội dung về phân cấp, phân quyền, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) cho biết, qua nghiên cứu dự thảo luật cho thấy, có 192 thẩm quyền được giao cho thành phố Hà Nội, trong đó có những thẩm quyền được phân cấp rất mạnh như phân quyền trong việc tổ chức bộ máy và biên chế, trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật... Đại biểu nhấn mạnh cách tiếp cận theo hướng vì Đảng và Nhà nước giao mục tiêu rất cao cho Thủ đô, nên cần phải có cơ chế, chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù để giúp Thủ đô hoàn thành mục tiêu được Đảng, Nhà nước giao.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Thị Thủy phát biểu. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Liên quan đến quy định tại Điều 17, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nhận thấy, dự thảo quy định Hà Nội được giao cho Hội đồng nhân dân thành phố ban hành quy định trách nhiệm của các cơ sở y tế đóng trên địa bàn tham gia hỗ trợ y tế cho Thủ đô. Cơ bản tán thành việc giao thẩm quyền này cho Hà Nội, tuy nhiên đại biểu tỉnh Thái Nguyên đề nghị, cần nghiên cứu kỹ hơn Chương 11 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh để quy định rõ hơn về việc phân quyền này. Theo đó, với cách quy định của dự thảo, có nghĩa Hà Nội được phép huy động tất cả các cơ sở y tế đóng ở trên địa bàn, bao gồm cơ sở y tế tư nhân, cơ sở y tế thuộc Bộ Y tế, thuộc lực lượng vũ trang (Công an, Quân đội). Ở Luật Khám bệnh, chữa bệnh, quy định về việc huy động, điều động này lại cho phép Bộ trưởng Bộ Y tế được thực hiện việc điều động tất cả các cơ sở y tế, trừ cơ sở y tế thuộc lực lượng vũ trang (Công an, Quân đội) thì chỉ giao cho Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng được phép huy động, vì lực lượng này có những nhiệm vụ đặc thù riêng.

Từ phân tích trên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn nội dung: Dự thảo luật có giao cho Hà Nội được huy động các cơ sở y tế thuộc lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn hay không? Đại biểu nhấn mạnh, nếu giao cho Hà Nội thẩm quyền này thì cần có thêm ý kiến của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng để tạo sự đồng thuận, nhất trí và tạo thuận lợi trong quá trình triển khai thẩm quyền này trong thời gian tới.

Góp ý nội dung về hoàn thiện hồ sơ đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) nhận thấy, Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô ban hành đã thuận lợi cho việc triển khai dự án, song trên thực tế triển khai vẫn có những quy định còn vướng mắc đối với thành phố và nhà đầu tư, nhà thầu. Đặc biệt là quy định về việc phải hoàn thiện hồ sơ dự án trong thời hạn 6 tháng sau khi khởi công.

Cho rằng đối với với dự án có quy mô đặc biệt lớn thì thời hạn này không khả thi, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định khung trong dự thảo luật về thẩm quyền quyết định thời gian hoàn thiện hồ sơ dự án kể từ khi khởi công; thẩm quyền giao cho thành phố - cụ thể là Hội đồng nhân dân thành phố quyết định đối với từng dự án để phù hợp với quy mô, tính chất, điều kiện thực tiễn. Qua đó, tạo điều kiện cho các cấp, ngành, đơn vị chủ đầu tư trong công tác chuẩn bị thủ tục đầu tư của dự án, đảm bảo sự kỹ lưỡng, đầy đủ, đánh giá đúng về hiệu quả đầu tư, tính khả thi của nguồn vốn, tiến độ triển khai và có quy hoạch thiết kế phù hợp, tránh nguy cơ lãng phí, sai sót do phải thực hiện gấp.