Phản ứng của Pháp sau diễn biến mới về thuế quan Mỹ

Chính phủ Mỹ đã quyết định áp dụng mức thuế quan bổ sung 10% đối với hàng hóa nhập khẩu trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết cho rằng việc Tổng thống Donald Trump đơn phương áp đặt thuế quan mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội là vi hiến.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 ra phán quyết nêu rõ Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt một loạt mức thuế quan với các nước, làm đảo lộn hoạt động thương mại toàn cầu.

Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết trên với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, khẳng định Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) “không ủy quyền cho Tổng thống áp đặt các mức thuế quan”.

Ngay sau phán quyết trên của Tòa án Tối cao Mỹ, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế bổ sung 10% đối với tất cả các quốc gia, đồng thời cảnh báo có thể nâng lên 15% trong thời gian tới. Tuy nhiên, văn bản chính thức do Nhà Trắng công bố chỉ xác nhận mức 10%, có hiệu lực trong thời hạn tối đa 150 ngày theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Theo các nguồn tin được Bloomberg dẫn lại, Nhà Trắng đang xem xét xây dựng một dự luật mới nhằm nâng mức thuế lên 15%, song chưa có thời hạn cụ thể. Điều này làm gia tăng tâm lý bất ổn trong cộng đồng doanh nghiệp và thị trường tài chính, nhất là với các đối tác châu Âu.

Diễn biến mới đặt ra dấu hỏi đối với các thỏa thuận thương mại mà nhiều quốc gia châu Âu đã đàm phán với Mỹ trong thời gian qua. Pháp và nhiều nước châu Âu đã cam kết tăng đầu tư vào Mỹ hoặc mở cửa thị trường nội địa để đổi lấy ưu đãi tiếp cận thị trường Mỹ. Tuy nhiên, tính pháp lý của các nhượng bộ này hiện chưa rõ ràng sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

Phản ứng của Pháp đối với động thái thuế quan mới của Mỹ là thận trọng nhưng kiên quyết phản đối tính bất ổn và đơn phương của biện pháp này, đồng thời kêu gọi phản ứng thống nhất ở cấp Liên minh châu Âu (EU).

Phát biểu tại lễ khai mạc Hội chợ Nông nghiệp Quốc tế ở Paris, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Pháp mong muốn tiếp tục xuất khẩu sang Mỹ, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp, hàng xa xỉ, thời trang và hàng không, với “những quy tắc công bằng nhất có thể”. Quốc vụ khanh phụ trách ngoại thương Pháp Nicolas Forissier cho biết EU có các công cụ phù hợp để đáp trả nếu cần thiết, trong đó có khả năng kích hoạt cơ chế chống cưỡng ép.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng tuyên bố sẽ mang theo một lập trường chung của châu Âu trong chuyến thăm Washington đầu tháng 3, nhấn mạnh chính sách thuế quan thuộc thẩm quyền của EU.

Trong khi đó, doanh nghiệp Pháp tiếp tục phải thích ứng với môi trường thay đổi liên tục. Theo Chủ tịch Tập đoàn Haulotte, đồng thời là Chủ tịch tổ chức vận động hành lang France Industrie Alexandre Saubot, dù mức thuế 15% đã được EU chấp nhận từ thỏa thuận tháng 7/2025, nay khung pháp lý lại thay đổi, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh biểu giá và chiến lược kinh doanh.

Tình trạng chưa rõ ràng đặc biệt ảnh hưởng tới những ngành từng được miễn trừ như hàng không. Các nhà sản xuất thép và nhôm vẫn chịu mức thuế 50% áp dụng từ tháng 8/2025 theo một điều khoản pháp lý khác.

Ngành rượu vang và đồ uống có cồn của Pháp chịu tác động rõ nét. Theo Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất rượu vang độc lập Jean-Marie Fabre, giá bán lẻ tại Mỹ đã tăng 10–30% do thuế và tỷ giá bất lợi. Năm 2025, xuất khẩu rượu vang và đồ uống có cồn của Pháp sang Mỹ giảm 21% xuống còn 3 tỷ euro, dù Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của ngành.

Theo giới công nghiệp Pháp, tác động của thuế quan không đồng đều giữa các lĩnh vực. Một số doanh nghiệp mất thị phần, số khác phải thu hẹp biên lợi nhuận hoặc tăng giá bán. Những ngành vốn chịu cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc như ô tô, hóa chất, cơ khí càng gặp khó khi hàng hóa Trung Quốc chuyển hướng từ Mỹ sang thị trường châu Âu.

Trong bối cảnh bất định kéo dài, nhiều ý kiến cho rằng EU cần chủ động hơn trong định hình chiến lược thương mại, nhằm bảo vệ lợi ích doanh nghiệp và duy trì ổn định cho thị trường nội khối.