Pháp tiến gần mục tiêu giảm thâm hụt ngân sách năm 2025

Dự thảo Luật tài chính cuối kỳ năm 2025 (PLFG), được trình lên Hội đồng Bộ trưởng vào ngày 10/11 vừa qua, cho thấy thâm hụt ngân sách sẽ giảm xuống còn 5,4% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đúng như cam kết trong ngân sách đầu năm, so với 5,8% GDP của năm 2024.

Theo kịch bản tài chính mới, tăng trưởng GDP của Pháp năm 2025 đạt 0,7%, phù hợp với dự báo điều chỉnh vào mùa xuân, trong khi lạm phát giảm còn 1,1%, thấp hơn mức 1,4% ban đầu. Số liệu quý III do Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế quốc gia Pháp (Insee) công bố cho thấy nền kinh tế tăng 0,8%, báo hiệu tăng trưởng cả năm có thể vượt dự kiến, giúp giảm nhẹ gánh nặng ngân sách.

Thâm hụt tổng thể của khu vực công vẫn ở mức 5,4% GDP, song cấu trúc đóng góp đã thay đổi. Hệ thống an sinh xã hội chịu áp lực lớn do thu ngân sách thấp và chi phí y tế tăng, trong khi chính quyền địa phương và chính phủ lại tiết kiệm được nhiều hơn dự kiến.

Bộ Tài chính Pháp đã tiến hành hai đợt cắt giảm chi tiêu lớn - vào tháng 3 và tháng 9/2025 - nhằm kiểm soát chi phí của các bộ. Nhờ đó, thâm hụt ngân sách giảm xuống 4,6% GDP, thấp hơn 0,1 điểm so với dự báo đầu năm.

Dự luật tài chính này vẫn bao gồm một số điều chỉnh đáng chú ý:

- 1,1 tỷ euro (1,27 tỷ USD) bổ sung cho lĩnh vực năng lượng tái tạo do chi phí trợ giá tăng;

- 425 triệu euro để bù đắp các khoản vay doanh nghiệp được chính phủ bảo lãnh nhưng gặp khó trong trả nợ;

- 350 triệu euro cho Bộ Quốc phòng, nhằm đáp ứng chi phí tác chiến tăng cao;

- 200 triệu euro cho Bộ Nội vụ để xử lý tình huống khẩn cấp ở hải ngoại (Mayotte, Nouvelle-Calédonie) và mùa cháy rừng nghiêm trọng;

- 300 triệu euro cho prime d’activité (trợ cấp việc làm) và 100 triệu euro cho trợ cấp người khuyết tật;

- 120 triệu euro cho hệ thống nhà ở khẩn cấp.

Tổng cộng 3 tỷ euro chi bổ sung được cân bằng bằng việc hủy bỏ 4,2 tỷ euro tín dụng dự phòng, phần lớn từ Chương trình France 2030 (1,6 tỷ euro), “Nhân công và việc làm” (800 triệu euro), “Nghiên cứu và giáo dục bậc cao” (250 triệu euro) và “Kinh tế” (180 triệu euro).

Ngoài ra, nhờ lãi suất hạ do Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giảm lãi suất điều hành, chi phí nợ công giảm 2,9 tỷ euro, giúp chính phủ tiết kiệm đáng kể, với tổng chi trả nợ 2025 là 51,4 tỷ euro.

Số liệu mới của Insee cho thấy một bất ngờ tích cực: GDP quý III tăng 0,5%, cao hơn kỳ vọng 0,3%, nhờ đầu tư doanh nghiệp phục hồi và xuất khẩu tăng mạnh. Ngành hàng không, đóng tàu, hóa chất và dược phẩm là những động lực chính, trong khi nhập khẩu giảm giúp cán cân thương mại đóng góp 0,9 điểm phần trăm cho tăng trưởng.

Bộ trưởng Kinh tế Pháp Roland Lescure hoan nghênh kết quả này: “Dù tình hình chính trị phức tạp và thế giới bất ổn, các doanh nghiệp Pháp vẫn đầu tư, xuất khẩu và phát triển đất nước”.

Nhờ đà này, tăng trưởng năm 2025 có thể đạt 0,8%, giúp thâm hụt thực tế thấp hơn ước tính ban đầu. Các chuyên gia dự báo năm 2026 cũng sẽ khởi đầu thuận lợi, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 1%.

Một điểm sáng đáng chú ý là đầu tư doanh nghiệp tăng 0,9%, nhờ các chương trình chuyển đổi số và phục hồi trong lĩnh vực xây dựng. “Doanh nghiệp đầu tư vào số hóa để tồn tại; chính sách tài khóa tới đây sẽ quyết định sức bền của họ”, nhà kinh tế Anthony Morlet-Lavidalie (Rexecode) nhận định.

Ngược lại, tiêu dùng hộ gia đình vẫn yếu (tăng 0,1%), đặc biệt trong chi tiêu thực phẩm. Dù tỷ lệ tiết kiệm cao, người dân vẫn thận trọng do lo ngại tăng thuế hoặc bất ổn chính trị.

Các chuyên gia cho rằng tiêu dùng sẽ là yếu tố quyết định tăng trưởng 2026. Theo chuyên gia Maxime Darmet của công ty bảo hiểm tín dụng thương mại Allianz Trade, “niềm tin hộ gia đình đang cải thiện nhờ thị trường việc làm ổn định”. Còn chuyên gia Stéphane Colliac của ngân hàng BNP Paribas cho rằng “nếu tâm lý tích cực này tiếp diễn, chi tiêu và đầu tư cá nhân – nhất là bất động sản – sẽ tiếp tục tăng”.

Sau hai năm khó khăn, Pháp đang tiến gần mục tiêu tài khóa là giảm thâm hụt xuống dưới 5,4% GDP năm 2025 - một tín hiệu tích cực gửi tới thị trường và các đối tác châu Âu. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và khôi phục niềm tin tiêu dùng, chính phủ cần sớm đạt thỏa thuận ngân sách 2026 và tránh rơi vào khủng hoảng chính trị mới.

Như lời Bộ trưởng Lescure khẳng định: “Một ngân sách được thông qua nhanh chóng và giữ vững niềm tin của doanh nghiệp cùng người dân sẽ là chìa khóa để duy trì động lực kinh tế của nước Pháp”.