Pháp tiếp tục dẫn đầu châu Âu về thu hút đầu tư nước ngoài

Pháp tiếp tục giữ vị trí quốc gia hấp dẫn nhất châu Âu đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) năm thứ bảy liên tiếp, song xu hướng sụt giảm số lượng dự án và việc làm mới đang làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh trong những năm tới.

Theo báo cáo thường niên của hãng tư vấn EY công bố ngày 20/5, Pháp ghi nhận 852 dự án FDI trong năm 2025, vượt Vương quốc Anh với 730 dự án và Đức với 548 dự án. Tuy nhiên, kết quả này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 1.025 dự án năm 2024, 1.259 dự án năm 2022 và gần 1.200 dự án trước đại dịch COVID-19 năm 2019.

Báo cáo cho thấy xu hướng giảm đầu tư không chỉ diễn ra tại Pháp mà lan rộng trên toàn châu Âu, trong bối cảnh môi trường quốc tế bất ổn, tăng trưởng kinh tế chậm lại và căng thẳng địa chính trị kéo dài. EY cho biết châu Âu là khu vực chịu tác động mạnh nhất từ sự suy giảm FDI toàn cầu trong năm qua, với mức giảm khoảng 7%.

Tuy vậy, Pháp vẫn duy trì vị thế dẫn đầu nhờ lợi thế trong các lĩnh vực công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng carbon thấp, quốc phòng và logistics. Trong năm 2025, nước này thu hút 53 dự án FDI liên quan AI, tăng so với 42 dự án năm trước. Các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất tại Pháp với 166 dự án, tiếp theo là các doanh nghiệp Đức với 101 dự án.

Đầu tư nước ngoài vào Pháp hiện chủ yếu tập trung vào mở rộng các cơ sở sản xuất hiện có thay vì xây dựng nhà máy mới. Khoảng 62% dự án FDI trong năm qua là mở rộng hoạt động sản xuất, trong khi chỉ một tỷ lệ nhỏ là đầu tư hoàn toàn mới. Điều này khiến số việc làm được tạo ra tăng chậm hơn so với các quốc gia cạnh tranh khác.

Theo EY, Pháp tạo ra khoảng 27.900 việc làm từ FDI trong năm 2025, thấp hơn Vương quốc Anh dù số lượng dự án đầu tư nhiều hơn. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ tính cứng nhắc của thị trường lao động và thời gian triển khai dự án kéo dài hơn so với nhiều nước châu Âu khác.

Ông Marc Lhermitte, đối tác phụ trách mảng sức hấp dẫn đầu tư tại EY, nhận định nhiều doanh nghiệp hiện vẫn thận trọng với các dự án quy mô lớn tại Pháp do lo ngại rủi ro kinh tế và gánh nặng chi phí trong trường hợp tăng trưởng suy giảm. Theo ông, các thủ tục hành chính và thời gian phê duyệt dự án tại Pháp vẫn chậm hơn đáng kể so với Đức hoặc Tây Ban Nha.

Báo cáo cũng cho thấy các nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới các nước Nam Âu và Đông Âu nhờ chi phí cạnh tranh hơn, quy định linh hoạt hơn và những chính sách ưu đãi đầu tư có mục tiêu rõ ràng. Điều này làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với Pháp trong cuộc đua thu hút dòng vốn quốc tế.

Một trong những điểm khiến giới đầu tư lo ngại là tình trạng tài chính công của Pháp và khả năng Chính phủ phải tăng thuế hoặc siết chi tiêu trong thời gian tới. EY cho rằng các doanh nghiệp hiện đặc biệt chú ý tới khả năng tiếp tục cải cách kinh tế và kiểm soát nợ công của Pháp trong bối cảnh tăng trưởng chững lại và áp lực ngân sách ngày càng lớn.

Dù vậy, Chính phủ Pháp vẫn coi sức hấp dẫn đầu tư là một trong những thành tựu kinh tế nổi bật dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron. Điện Élysée cho rằng trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng và khủng hoảng Trung Đông gây bất ổn năng lượng, Liên minh châu Âu nói chung và Pháp nói riêng đang nổi lên như một khu vực ổn định đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Lợi thế về điện hạt nhân và khả năng bảo đảm nguồn cung năng lượng được xem là một trong những điểm mạnh quan trọng của Pháp trong bối cảnh nhiều nền kinh tế châu Âu vẫn phụ thuộc lớn vào hydrocarbon nhập khẩu. Chính phủ Pháp kỳ vọng các yếu tố này sẽ tiếp tục hỗ trợ chiến lược thu hút đầu tư công nghiệp và công nghệ cao trong thời gian tới.

Tuy nhiên, EY cảnh báo Pháp cần tiếp tục cải cách để duy trì sức cạnh tranh dài hạn. Theo khảo sát của hãng này, khoảng 69% nhà đầu tư quốc tế không kỳ vọng sức hấp dẫn của Pháp sẽ cải thiện trong vòng 2-3 năm tới, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử tổng thống năm 2027 đang đến gần và môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.