Phát hiện bất ngờ về Vitamin B2 mở ra liệu pháp điều trị ung thư mới

Lâu nay, dưỡng chất này được biết đến với nhiệm vụ thiết yếu là bảo vệ tế bào khỏi những tổn thương oxy hóa. Tuy nhiên, các nhà khoa học tại Đại học Würzburg (Đức) vừa phát hiện ra một "mặt tối" của loại vitamin này: nó cũng đang làm nhiệm vụ bảo vệ các tế bào ung thư.

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Nature Cell Biology đã làm sáng tỏ cơ chế ẩn giấu này. Nghiên cứu sinh Vera Skafar cho biết: "Vitamin B2 đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các tế bào ung thư khỏi ferroptosis, một dạng chết tế bào theo chương trình đặc biệt".

Về cơ bản, cơ thể con người sử dụng cơ chế chết tế bào theo chương trình để loại bỏ các tế bào bị hỏng hoặc nguy hiểm một cách có kiểm soát mà không gây viêm nhiễm. Tuy nhiên, các khối u ác tính thường "lách luật" bằng cách tăng cường hệ thống phòng thủ để né tránh cái chết này. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng quá trình chuyển hóa vitamin B2 chính là một phần quan trọng tạo nên lớp lá chắn vững chắc đó.

Đi sâu vào cấp độ phân tử, các nhà khoa học nhận thấy protein FSP1 chịu trách nhiệm bảo vệ các tế bào khỏe mạnh, và vitamin B2 chính là trợ thủ đắc lực hỗ trợ protein này. Bằng cách can thiệp vào bộ gen trên các mô hình tế bào ung thư, nhóm nghiên cứu quan sát thấy khi bị thiếu hụt vitamin B2, các tế bào ung thư lập tức trở nên yếu ớt và dễ bị tiêu diệt bởi quá trình ferroptosis hơn. Từ đó, một ý tưởng điều trị đột phá được đặt ra: chủ động vô hiệu hóa con đường chuyển hóa vitamin B2 để kích hoạt cái chết của tế bào ung thư.

"Tuy nhiên, một chất ức chế có thể làm được điều này vẫn còn thiếu," bà Skafar chia sẻ. Để giải quyết bài toán này, các nhà nghiên cứu đã sử dụng roseoflavin – một hợp chất tự nhiên do vi khuẩn tạo ra có cấu trúc phân tử gần giống với vitamin B2.

Khi đưa hoạt chất này vào thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, Giáo sư José Pedro Friedmann Angeli, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: "Hóa ra roseoflavin kích hoạt quá trình ferroptosis ở nồng độ thấp". Ông khẳng định: "Các thí nghiệm của chúng tôi cho thấy tính khả thi của khái niệm này". Thành công bước đầu đã dọn đường cho việc phát triển các liệu pháp điều trị ung thư nhắm mục tiêu mới.

Trong bước tiếp theo, nhóm nghiên cứu sẽ tập trung phát triển thêm các chất ức chế chuyển hóa vitamin B2 để đánh giá hiệu quả trên các mô hình ung thư tiền lâm sàng. Đáng chú ý, ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ dừng lại ở căn bệnh ung thư. Giáo sư Friedmann Angeli nói thêm: "Ferroptosis không chỉ liên quan đến ung thư. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nó cũng góp phần vào các quá trình bệnh lý trong các bệnh thoái hóa thần kinh và tổn thương mô sau khi ghép tạng hoặc tổn thương do thiếu máu cục bộ - tái tưới máu". Do đó, việc hiểu rõ cách vitamin B2 điều chỉnh quá trình này có thể mang lại lợi ích to lớn cho nền y học trong việc đối phó với nhiều căn bệnh phức tạp.