Phát triển thị trường cho gạo Việt và nông sản hữu cơ

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia cung cấp gạo hàng đầu thế giới nhưng những thương hiệu gạo sạch, gạo chất lượng cao vẫn còn quá ít, chưa được nhiều người tiêu dùng trong nước và thế giới biết đến.

Trong khi, xu hướng thị trường thế giới đang hướng đến sản phẩm sạch, sản phẩm hữu cơ.

Theo GS. Võ Tòng Xuân, Trường Đại học Nam Cần Thơ, Việt Nam đã gia nhập Tổ chức thương mại thế giới, gần đây nhất là gia nhập Cộng đồng Kinh tế AEAN (AEC) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) nên việc đảm bảo an toàn thực phẩm càng trở nên quan trọng. Việt Nam cần hướng sản xuất nông nghiệp phù hợp với xu hướng thế giới.

Để có hướng đi vững chắc của gạo ngon cho người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, ông Võ Tòng Xuân đề xuất, trước hết, trong quần thể các giống đang phổ biến cần chọn ra 2-3 giống/mỗi nhóm được ưa chuộng nhất mang thương hiệu Việt Nam. Về lâu dài, sẽ áp dụng công nghệ lai tạo nhằm cải tiến các giống đã chọn để có thêm đặc tính giống theo nhu cầu thị trường.

Tiếp đến, là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị mỗi loại gạo trong số các giống đã chọn. Cụ thể như: nhận diện doanh nghiệp, quy hoạch vùng sản xuất, đóng gói, bao bì, nhãn hiệu và xúc tiến thương mại và phân phối đến khách hàng.

heo ông Võ Tòng Xuân, gạo Việt Nam cần được nhà nước quan tâm tổ chức sản xuất theo đúng chuẩn thương mại quốc tế mới bảo đảm lương thực an toàn cho nhân dân và sản phẩm xuất khẩu được thế giới tin dùng. Không nên để cho các thành viên tham gia thị trường hoạt động một cách tự phát, không tổ chức, không kiểm tra như hiện nay.

“Giải pháp thuận lợi nhất là tổ chức gắn nhà nông với nhà nông trong hợp tác xã kiểu mới; gắn hợp tác xã với doanh nghiệp trong một cơ chế theo chuỗi giá trị. Chấm dứt kiểu làm chụp giựt, pha trộn, sản phẩm không rõ nguồn gốc như hiện nay.” - ông Võ Tòng Xuân nói.

Chia sẻ kinh nghiệm đưa gạo sang Singapore, ông Phạm Minh Thiện, Tổng giám đốc Công ty TNHH Cỏ May cho biết, Công ty đã mất 3 năm để đưa được gạo sang thị trường này từ tìm hiểu về luật, thị trường, gu tiêu dùng, nhu cầu chất lượng…

Thị trường Singapore có gu tiêu dùng gạo hơi cũ và ít dẻo. Nếu loại gạo này tiêu dùng cho trong nước chắc sẽ không được ưa chuộng. Do đó, gu tiêu dùng của thị trường mục tiêu là rất quan trọng.

Thị trường yều cầu chất lượng thế nào thì sẽ từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường đó. Khó nhất trong xuất khẩu vẫn là sự am hiểu của thị trường mục tiêu nên thông tin là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng đánh giá, thực tế nông nghiệp an toàn – hữu cơ ở nước ta chưa thực sự phát triển, các chính sách để hỗ trợ cho phát triển nông nghiệp an toàn – hữu cơ hầu như chưa đủ mạnh.

Sự hiểu biết của người sản xuất, người tiêu dùng và của cộng đồng về nông sản an toàn – hữu cơ còn hạn chế, người dân không dễ dàng nhận biết được sự khác biệt giữa sản phẩm an toàn – hữu cơ và các sản phẩm khác.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Văn Tùng, sản xuất nông sản an toàn – hữu cơ không còn là vấn đề kỹ thuật mà là vấn đề chính sách. Các bộ ngành liên quan cần sớm ban hành các chính sách cụ thể, khả thi để hỗ trợ nông sản an toàn – hữu cơ phát triển.

Các chính sách nên tập trung vào quy hoạch và bảo vệ đất đai và nguồn nước hiện chưa hoặc ít bị ô nhiễm và còn thích hợp cho sản xuất nông nghiệp an toàn – hữu cơ theo hướng sản xuất hàng hóa.

Đồng thời, có chính sách hỗ trợ sản xuất, ưu đãi trong giao và cho thuê đất và miễn giảm thuế thu nhập cho các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp an toàn.

Bên cạnh đó, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn sản xuất, chế biến, chứng nhận chất lượng, thanh tra, giám sát đến nông sản an toàn. Giúp đỡ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và quảng bá sản phẩm./.