Phó Thủ tướng: Việt Nam thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: VGP

Chiều 13/5, Viện Nghiên cứu chính sách và Chiến lược (IPSS), Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam và Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tổ chức Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026.  Đây là lần thứ 6 Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam được tổ chức, với chủ đề "Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và kinh tế tư nhân trong nước: Hợp lực tạo sức bật tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới". 

Diễn đàn có sự tham dự của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, lãnh đạo các bộ, ngành, các ủy ban của Quốc hội, đại diện lãnh đạo các tỉnh, thành phố khu vực phía bắc và hơn 300 lãnh đạo các hiệp hội xúc tiến đầu tư, thương mại nước ngoài, các tập đoàn, doanh nghiệp FDI và các hiệp hội ngành hàng, các tập đoàn doanh nghiệp trong nước cùng nhiều chuyên gia kinh tế. 

Các đại biểu tập trung thảo luận vào 2 nhóm vấn đề chính. Một là, đánh giá cơ hội và khả năng thu hút thành công nguồn vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới, đặc biệt trong các lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên. Hai là, các nhóm giải pháp nhằm phát huy hiệu quả và lan tỏa giá trị của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sang khu vực trong nước, thực thi cam kết chuyển giao công nghệ, tăng tỉ lệ nội địa hóa và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. 

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch sâu sắc với biến động nhanh, phức tạp và khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng. Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu và công nghệ chiến lược đang làm thay đổi căn bản phương thức cạnh tranh và hợp tác kinh tế toàn cầu.

Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội rất lớn để tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, chuyển đổi và làm mới động lực tăng trưởng dựa trên ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tư nhân. 

Phó Thủ tướng cho biết, khu vực đầu tư nước ngoài là điểm sáng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đến nay Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu suy giảm tại nhiều khu vực, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm các quốc gia thu hút FDI hàng đầu ASEAN. 

Theo Phó Thủ tướng, điều này phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đối với triển vọng phát triển ổn định chính trị-xã hội và môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam. Đặc biệt trong những năm gần đây, Việt Nam là địa điểm ghi nhận sự hiện diện và mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, công nghệ cao, năng lượng, logistics, tài chính, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hiện đại. Qua đó góp phần hình thành các hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng mới tại Việt Nam. 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng cho rằng, chất lượng và hiệu quả liên kết giữa khu vực FDI với khu vực kinh tế trong nước vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn tham gia ở phân khúc giá trị gia tăng thấp, tỉ lệ nội địa hóa trong một số ngành công nghiệp còn hạn chế. Năng lực hấp thụ của doanh nghiệp trong nước còn chưa theo kịp yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Đến nay Việt Nam đã đạt được kết quả tích cực với việc thu hút nhiều vốn đầu tư, nhưng yêu cầu đặt ra cho giai đoạn mới là phải nâng cao hơn nữa chất lượng hợp tác, mức độ lan tỏa và khả năng cộng hưởng giữa khu vực FDI với nền kinh tế trong nước. Đây là chủ đề của diễn đàn quan trọng ngày hôm nay.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Việt Nam luôn coi khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng không thể thiếu của nền kinh tế quốc gia, được khuyến khích phát triển lâu dài, bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh với các khu vực kinh tế khác. Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam chuyển mạnh tư duy từ thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững. 

Theo Phó Thủ tướng, thời gian tới Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ phát triển; đổi mới định hướng thu hút đầu tư nước ngoài theo hướng có chọn lọc, lấy chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng đất, bảo vệ môi trường và liên kết với doanh nghiệp trong nước là tiêu chí chủ yếu; phát triển mạnh doanh nghiệp trong nước và công nghiệp hỗ trợ để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; tập trung phát triển hạ tầng chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ thu hút FDI thế hệ mới; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với khu vực FDI, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Giữ vững độc lập tự chủ, an ninh kinh tế và phát triển bền vững. 

Phó Thủ tướng khẳng định, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư hoạt động đúng pháp luật, hiệu quả và lâu dài tại Việt Nam, nhưng cũng kiên quyết xử lý các hành vi chuyển giá, gian lận thương mại, vi phạm môi trường, sử dụng công nghệ lạc hậu, vi phạm sở hữu trí tuệ.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu đó, Việt Nam cần một mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và sự cộng hưởng hiệu quả giữa các khu vực kinh tế.

“Chúng tôi mong rằng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đồng hành lâu dài cùng Việt Nam, không chỉ coi Việt Nam là điểm đến đầu tư mà là đối tác phát triển chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, chúng tôi cũng mong muốn doanh nghiệp Việt Nam chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị, năng lực công nghệ và khả năng hợp tác để tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng quốc tế”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành lắng nghe và hành động cùng cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, an toàn và cạnh tranh quốc tế. Tôi tin tưởng rằng với sự đồng hành và hợp lực giữa khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế trong nước, Việt Nam sẽ tạo được sức bật mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.