“Quả bom hẹn giờ” của kinh tế Mỹ

Giữa lúc chính phủ liên bang vẫn đang trong tình trạng đóng cửa, tổng nợ công quốc gia của Mỹ đã vượt mốc 38.000 tỷ USD vào ngày 22/10 (giờ địa phương) - con số kỷ lục phản ánh tốc độ gia tăng nợ nhanh chóng chưa từng thấy trong lịch sử nước Mỹ ngoài thời kỳ đại dịch COVID-19.

Theo dữ liệu của Bộ Tài chính, chỉ trong vòng 2 tháng kể từ khi tổng nợ đạt mức 37.000 tỷ USD vào tháng 8/2025, nước Mỹ tiếp tục vay thêm 1.000 tỷ USD, nâng tổng số nợ công lên 38.000 tỷ USD.

Trước đó, theo tuyên bố hồi tháng 1/2025 của Thượng nghị sĩ Rand Paul, Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa Thượng viện, tính trung bình trong thời gian ảnh hưởng đại dịch, thời điểm phải tung tiền ra nhiều nhất, gồm 8 năm dưới 2 đời Tổng thống Mỹ Donald Trump và Joe Biden, cứ mỗi 6 tháng là nợ công của Mỹ lại tăng thêm 1.000 tỷ USD.

* Lạm phát và chi phí vay nợ sẽ gia tăng

Kent Smetters, Giáo sư kinh tế trường Đại học Pennsylvania, cựu quan chức Bộ Tài chính dưới thời Tổng thống George W. Bush, cho biết gánh nặng nợ công ngày càng lớn sẽ dẫn tới lạm phát cao hơn theo thời gian, làm suy giảm sức mua của người dân Mỹ.

Theo Văn phòng Kiểm toán Chính phủ (GAO), nợ công tăng kéo theo nhiều hệ lụy như chi phí vay mượn cao hơn cho các khoản như vay mua nhà hoặc mua xe, tiền lương thấp hơn do doanh nghiệp có ít vốn đầu tư, giá hàng hóa và dịch vụ tăng cao hơn

Ông Smetters nhận định: “Rất nhiều người Mỹ lo lắng cho con cháu họ - liệu thế hệ sau còn có thể mua nổi một căn nhà hay không. Khi lạm phát chồng chất theo thời gian, sức mua của người tiêu dùng bị bào mòn dần, và giấc mơ sở hữu nhà trở nên xa vời”.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump vẫn khẳng định các chính sách tài khóa mới đang giúp giảm chi tiêu chính phủ và thu hẹp mức thâm hụt ngân sách khổng lồ. Báo cáo nội bộ của Bộ Tài chính cho biết trong giai đoạn từ tháng 4-9/2025, thâm hụt tích lũy là 468 tỷ USD, mức thấp nhất kể từ năm 2019.

Theo Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp của Quốc hội, nợ quốc gia của Mỹ đang tăng trung bình 69.713,82 USD/giây trong năm qua.

* Chi phí trả lãi: “Quả bom hẹn giờ” của nền kinh tế Mỹ

Michael Peterson, Chủ tịch Quỹ Peter G. Peterson, nhận định: “Việc nợ công chạm mốc 38.000 tỷ USD ngay trong lúc chính phủ đóng cửa là dấu hiệu đáng lo ngại cho thấy các nhà lập pháp đã không thực hiện đúng trách nhiệm tài khóa cơ bản”.

Theo ông Peterson, chi phí trả lãi hiện là phần tăng nhanh nhất trong ngân sách quốc gia: “Mười năm qua, nước Mỹ đã chi 4.000 tỷ USD cho tiền lãi, nhưng trong 10 năm tới con số đó sẽ lên tới 14.000 tỷ USD. Chi phí lãi vay đang ‘nuốt chửng’ những khoản đầu tư quan trọng vào tương lai, làm tổn hại đến kinh tế của mọi người dân”.

* Đà tăng nợ không có dấu hiệu dừng lại

Chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm, nợ công của Mỹ đã tăng thêm hơn 4.000 tỷ USD. Cụ thể là tháng 1/2024: 34.000 tỷ USD; tháng 7/2024: 35.000 tỷ USD; tháng 11/2024: 36.000 tỷ USD; tháng 8/2025: 37.000 tỷ USD và tháng 10/2025: 38.000 tỷ USD.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu không có biện pháp kiểm soát chi tiêu mạnh mẽ, nước Mỹ sẽ sớm phải đối mặt với “quả bom nợ công”, đe dọa vị thế tài chính toàn cầu và niềm tin của các nhà đầu tư đối với đồng USD, vốn là đồng tiền dự trữ của thế giới.