Quan hệ Australia - Ấn Độ sẽ là sự hội tụ chiến lược? (Phần 2)

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: AFP/TTXVN

Chuyến thăm của Thủ tướng Modi cũng làm dấy lên hy vọng về việc hai nước có thể thúc đẩy quan hệ thương mại và đầu tư. Trong hơn một thập kỷ, thương mại song phương bị đình trệ và dao động trong khoảng 14,5 tỷ USD/năm với thăng dự thương mại nghiêng về phía Australia. Đầu tư tuy có khởi sắc hơn nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai nước. 

Việc thiếu sự bổ sung cho nhau là một phần nguyên nhân. Tuy nhiên, những vấn đề đối với việc thâm nhập thị trường Ấn Độ của hàng hóa Australia và việc các cơ sở sản xuất kém phát triển của Ấn Độ mới là nguyên nhân chính.

 Trong chuyến thăm Australia năm 2014, Thủ tướng Ấn Độ Modi đã cam kết chính phủ nước này sẽ cố gắng hoàn tất đàm phán thỏa thuận hợp tác kinh tế toàn diện song phương (CECA) vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra. Các cuộc đàm phán đã bị đình trệ với việc cả hai bên chưa đạt được nhất trí về các nội dung trong thỏa thuận.

Để cố gắng giành lại thế chủ động, năm 2017, Canberra đã yêu cầu cựu Cao ủy nước này tại Ấn Độ là Peter Varghese tìm cách thúc đẩy mối quan hệ kinh tế. Cuốn sách "Chiến lược kinh tế Ấn Độ đến năm 2035" dài 500 trang của ông được xuất bản vào tháng 7/2018 đã tạo cơ sở cho phần lớn cuộc thảo luận giữa hai bên trong chuyến thăm Australia của Tổng thống Ấn Độ Kovind.

Về phía Ấn Độ, những khuyến nghị, gợi ý của ông Varghese đã được hoan nghênh với những nhận xét tích cực từ Cao ủy của Ấn Độ tại Canberra. Về phía Australia, các cám kết đã được thực hiện để thực thi các khuyến nghị quan trọng của Varghese, bao gồm thiết lập cơ chế đối thoại kinh tế chiến lược, ủng hộ việc đưa Ấn Độ vào APEC, hỗ trợ tốt hơn cho các nhà cung cấp giáo dục ở thị trường Ấn Độ, tăng cường hợp tác nghiên cứu, khuyến khích nhiều chuyến bay trực tiếp và mở rộng các cơ quan ngoại giao.

Cam kết và hội tụ

Liệu những cam kết này sẽ được đáp ứng hay không thì chưa thể biết chắc. Tuy nhiên, điều quan trọng là Công đảng đối lập của Australia - có khả năng sẽ lên nắm quyền vào giữa năm 2019 - đã đưa ra báo cáo của Varghese để tìm kiếm sự ủng hộ của lưỡng đảng. Bất chấp còn nhiều thách thức, việc thúc đẩy quan hệ kinh tế với Ấn Độ là ưu tiên hàng đầu của Australia, tiếp đó là mối quan hệ quốc phòng và an ninh. 

Hai bên đều nhận thức sâu sắc rằng họ sẽ không được hưởng lợi từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương do Trung Quốc thống trị, trong đó quyền tự do hàng hải bị đe dọa, các điều khoản thương mại và đầu tư bị siết chặt, quyền tự chủ và ổn định của các quốc gia trong khu vực bị xâm phạm, và những người không đồng ý bị ép buộc phải tuân theo.

Australia và Ấn Độ cũng có nhiều lợi ích từ việc chia sẻ các đánh giá chiến lược và thông tin tình báo về hành vi của Bắc Kinh, phát triển khả năng tương tác, đặc biệt là trong các lĩnh vực như chiến tranh chống tàu ngầm và hợp tác để cạnh tranh tốt hơn với các dự án kết nối và cơ sở hạ tầng của Trung Quốc./.