Quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan

Sáng 29/7,Tổng cục Hải quan và Dự án Tạo thuận lợi thương mại do Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ tài trợ tổ chức hội thảo tham vấn dự thảo Thông tư quy định về quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Hoàng Việt Cường cho biết, đến nay, Hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS) đã được triển khai tại 100% đơn vị hải quan trên toàn quốc, với 100% quy trình thủ tục được tự động hóa và hơn 99,65% doanh nghiệp tham gia thực hiện thủ tục hải quan bằng phương thức điện tử.

Theo đó, cơ quan Hải quan đã triển khai Chương trình quản lý giám sát hải quan tự động cảng biển, cảng hàng không; thí điểm triển khai hệ thống thông tin, quản lý các doanh nghiệp hoạt động gia công sản xuất xuất khẩu; triển khai nộp thuế qua ngân hàng…

Ngoài ra, Tổng cục Hải quan cũng triển khai hiệu quả nhiều hoạt động, điện tử hóa nhiều khâu thủ tục, giảm bớt thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, giao hàng kịp thời cho đối tác, hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ hải quan và doanh nghiệp, ngăn chặn tiêu cực có thể xảy ra.

Thời gian qua, việc quản lý rủi ro của ngành hải quan được chú trọng, mở rộng về phạm vi và chuyên sâu về nội dung, kỹ thuật nghiệp vụ áp dụng trong các lĩnh vực nghiệp vụ hải quan, đặc biệt là việc áp dụng quản lý rủi ro trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu; tạo nền tảng quan trọng cho sự đột phá trong cải cách, điện tử hóa, tự động hóa thủ tục hải quan nói riêng cũng như công tác quản lý của ngành hải quan nói chung.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai quản lý rủi ro, ngành hải quan còn bộc lộ những hạn chế, bất cập cụ thể như các quy định về quản lý rủi ro đang được quy định tại nhiều văn bản; một số hoạt động nghiệp vụ hải quan chưa áp dụng quản lý rủi ro; hạn chế về chất lượng đánh giá và quản lý doanh nghiệp tuân thủ dẫn đến việc áp dụng kết quả đánh giá tuân thủ trong quản lý hải quan còn mờ nhạt, chưa đáp ứng được các yêu cầu tạo thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu; chất lượng hiệu quả áp dụng quản lý rủi ro.

Do đó, lãnh đạo Tổng Cục Hải quan cho rằng, việc xây dựng Thông tư của Bộ Tài chính quy định về quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan là cần thiết, đảm bảo đầy đủ, đồng bộ, thống nhất các quy định về quản lý rủi ro, phù hợp yêu cầu cải cách, hiện đại hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và kiểm soát việc tuân thủ pháp luật trong quản lý hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh.

Dự thảo Thông tư có nội dung thu thập, xử lý, quản lý thông tin quản lý rủi ro; đánh giá tuân thủ pháp luật của người khai hải quan, phân loại mức độ rủi ro; trong đó phân loại mức độ tuân thủ thành 5 mức và phân loại mức độ rủi ro thành 9 hạng.

Bên cạnh việc công khai tiêu chí đánh giá, cơ quan Hải quan công khai kết quả cho cộng động doanh nghiệp, từ đó trở thành kênh tương tác với cơ quan Hải quan để đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật, phục vụ cho cơ quan hải quan đánh giá chính xác.

Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy, số lượng, tỷ lệ các lô hàng phải kiểm tra thực tế hàng hóa trong thực hiện thủ tục hải quan đã giảm đáng kể qua các năm. Cụ thể, năm 2014, tỷ lệ kiểm tra thực tế là 9,68%, đến nay tỷ lệ này giảm còn 5,07%.

Giám đốc Dự án Tạo thuận lợi thương mại Claudio Dordi cho biết, cơ quan Hải quan đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện môi trường kinh doanh, tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt áp dụng quản lý rủi ro tạo nền tảng, nỗ lực đột phá trong cải cách thủ tục hải quan.

Cũng theo ông Claudio Dordi, việc ban hành thông tư sẽ nâng cao mức độ minh bạch, quản lý giao dịch, doanh nghiệp, đồng thời tạo thuận lợi, nâng cao mức độ tuân thủ của doanh nghiệp như minh bạch hóa tiêu chí đánh giá tuân thủ của doanh nghiệp, qua đó, thực hiện hiệu quả các Hiệp định tự do thương mại.

Qua tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan Hải quan tiếp thu đóng góp từ cộng đồng doanh nghiệp, nâng cao hơn nữa hiệu quả dự thảo Thông tư.

Tại hội thảo, các doanh nghiệp cơ bản nhất trí với kết cấu dự thảo Thông tư áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan.

Đồng thời, đại diện một số Hiệp hội doanh nghiệp (gồm Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp cà phê, cao; Hiệp hội gỗ-lâm sản...) có ý kiến về dự thảo Thông tư liên quan đến thu thập thông tin quản lý rủi ro; mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, bộ tiêu chí..., cũng như bổ sung các nội dung quốc tế... vào dự thảo Thông tư./.