Quy trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý khai thác khoáng sản

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận, tình trạng khai thác trái phép khoáng sản vật liệu xây dựng vật liệu xây dựng thông thường nói chung và khai thác cát nói riêng vẫn diễn ra ở nhiều nơi trong tỉnh, tập trung nhiều nhất là tại các huyện: Tánh Linh, Hàm Tân, Hàm Thuận Nam... 

Việc khai thác khoáng sản đã ảnh hưởng rất lớn đến môi trường, cảnh quan và đời sống của người dân.

Năm 2016, Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Bình Thuận và UBND các huyện, thị xã, thành phố đã xử lý 197 vụ khai thác, vận chuyển trái phép khoáng sản vật liệu xây dựng, tổng số tiền phạt 1,5 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2017, toàn tỉnh đã xử lý 148 vụ, xử phạt hơn 1 tỷ đồng.

Đặc biệt, khi bị lực lượng chức năng kiểm tra và phát hiện, một số đối tượng khai thác cát trái phép đã có biểu hiện chống đối, cản trở người thi hành công vụ. Gần đây nhất, vào ngày 28/6, tại thôn Lập Phước, xã Tân Lập (huyện Hàm Thuận Nam), đoàn công tác của UBND xã Tân Lập tiến hành kiểm tra, phát hiện ông Hồ Ngọc Thạch đang tổ chức khai thác, mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép ở 4 vị trí.

UBND xã đã mời ông Thạch đến làm việc nhưng ông Thạch không hợp tác. Khi UBND xã Tân Lập và Công an huyện Hàm Thuận Nam đưa các phương tiện khai cát trái phép về trụ sở UBND xã, ông Thạch đã có hành vi cản trở, chống người thi hành công vụ…

Ông Lê Hùng Việt, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận cho biết, hiện toàn tỉnh chỉ có 18 giấy phép khai thác cát xây dựng, trong đó 6 giấy phép khai thác cát bồi nền. Nguyên nhân dẫn đến việc khai thác cát trái phép là do nhu cầu cát xây dựng tăng cao, trong khi việc cấp phép khai thác vẫn còn nhiều bất cập.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được cấp quyền khai thác cát phải đóng các loại thuế, phí bảo vệ môi trường, cát khai thác phải bán với giá từ 200.000 đồng/m3 mới có lãi. Trong khi đó, đối tượng khai thác cát trái phép không phải đóng các loại thuế, phí nên thu lãi rất cao. Chính vì lợi nhuận lớn đem lại từ hoạt động khai thác cát, các đối tượng khai thác cát trái phép liều lĩnh, lộng hành.

Hơn thế, công tác quản lý của UBND cấp xã, huyện, nơi có hoạt động khai thác khoáng sản trái phép còn hạn chế. Một số nơi còn buông lỏng quản lý, không xử lý kiên quyết. Đội ngũ cán bộ chuyên trách ở cấp huyện, đặc biệt là cấp xã còn thiếu và yếu.

Ngoài ra, việc xử lý của cơ quan chức năng chưa đủ mạnh, thông thường các vụ khai thác cát trái phép chỉ xử phạt vi phạm hành chính. Nếu muốn xử lý hình sự phải chứng minh mức độ vi phạm lớn, có dấu hiệu của tội phạm hình sự mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự…

Để chấn chỉnh tình trạng khai thác cát, UBND tỉnh Bình Thuận đã chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố của tỉnh tăng cường công tác quản lý nhà nước về khoáng sản ở địa phương; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường.

Đồng thời, UBND tỉnh xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cơ sở trong việc ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép. Nơi nào để xảy ra vi phạm kéo dài, gây bức xúc trong dư luận, kiên quyết xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền quản lý địa bàn.

UBND tỉnh Bình Thuận yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường chủ động, tăng cường nắm bắt thông tin dư luận, báo chí để phối hợp với Phòng Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường, Công an tỉnh và chính quyền địa phương kiểm tra, ngăn chặn, xử lý các điểm khai thác khoáng sản trái phép.

Đối với các điểm, đối tượng khai thác khoáng sản trái phép đã phát hiện, xử lý cần có giải pháp tiếp tục theo dõi, không để tái diễn.

UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận tập trung rà soát, hướng dẫn, đôn đốc chủ đầu tư các dự án khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường đã được cho phép và các mỏ doanh nghiệp đã trúng đấu giá sớm hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục theo quy định để đi vào khai thác.

Đối với những đơn vị không triển khai hoặc không đủ năng lực tài chính thực hiện quá thời gian quy định, Sở xem xét để tham mưu UBND tỉnh thu hồi giấy phép và đưa ra đấu giá theo quy định./.

Gỡ khó trong việc khai thác khoáng sản titan tại Bình Thuận