Rủi ro và thách thức đối với các nền kinh tế sử dụng đồng euro

Trang affarinternazionali.it đăng bài phân tích về rủi ro và thách thức đối với các nền kinh tế thành viên Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone), trích từ báo cáo dự báo của Liên minh châu Âu (EU). Cụ thể như sau:

Trong danh sách những rủi ro tiềm ẩn từ xu hướng tăng trưởng kinh tế yếu kém của Eurozone được thể hiện trong báo cáo dự báo mùa Đông của Ủy ban châu Âu, những rủi ro rõ ràng xuất phát từ các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông đều được liệt kê.

Người ta chỉ ra rằng khi những căng thẳng địa chính trị này trở nên tồi tệ hơn, chúng sẽ "làm cán cân rủi ro nghiêng về những kết quả bất lợi hơn". Các chuyên gia kinh tế của Brussels đã đề cập đến thực tế rằng năm 2024 sẽ là một năm có ý nghĩa lịch sử đối với số lượng lớn cử tri trên toàn thế giới với hàng chục cuộc bầu cử diễn ra nên “sự bất ổn chính trị sẽ đè nặng lên tâm lý nhà đầu tư”.

Thông điệp chung từ Brussels là sự lạc quan vừa phải về Eurozone. Năm nay, khu vực này được cho là sẽ tăng trưởng 0,8% sau khi đạt mức tăng trưởng 0,5% vào năm 2023. Đến năm 2025, con số này được kỳ vọng sẽ tăng lên 1,5%.

Báo cáo dự báo của EU viết: “Phục hồi tăng trưởng diễn ra chậm trong bối cảnh lạm phát giảm nhanh hơn”. Đối với EU, những rủi ro nội bộ đều cân bằng. Tuy nhiên, từ các số liệu báo cáo, có một vấn đề đang trở nên nghiêm trọng ở châu Âu đó là suy thoái kéo dài của kinh tế Đức. Năm ngoái, kinh tế Đức đã suy thoái. Năm nay, Đức sẽ là quốc gia tăng trưởng ít nhất trong khu vực đồng euro.

Xu hướng tăng trưởng trì trệ ở khu vực đồng euro trong quý IV/2023 phần lớn là do sự suy thoái ở Đức. Ở Đức (và cả ở Pháp), tỷ lệ phá sản đã vượt quá mức trước đại dịch, các gia đình mất sức mua, chi phí xây dựng và tài chính cao, cũng như tình trạng thiếu lao động và giá năng lượng cao. Những điều này đã làm giảm đầu tư vào các lĩnh vực xây dựng và sử dụng nhiều năng lượng.

Tình trạng thiếu lao động tiếp tục là điểm nghẽn đối với doanh nghiệp, trong khi sự phục hồi nhờ thương mại được đánh giá là “không thể xảy ra”. Cuối cùng, chính sách ngân sách hạn chế hơn do tuân thủ "phanh nợ" sẽ có tác động làm suy giảm triển vọng tăng trưởng ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, tia hy vọng được lóe lên từ triển vọng giảm lãi suất. Tuy nhiên, đây lại là một nghịch lý đối với nước Đức vốn có chính sách tiền tệ khắt khe.

Tất cả những điều này đang cho thấy rằng những điều kiện tiên quyết, vốn giúp kinh tế Đức chiếm ưu thế, dường như đã biến mất. Việc hãng sản xuất ô tô BYD gần đây đã vượt qua tập đoàn Volkswagen về doanh số bán ô tô ở Trung Quốc là một cú sốc. Đối mặt với những dữ liệu kinh tế tiêu cực như vậy nhưng Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner đã thẳng thắn nói rằng đất nước chỉ cần "một ly cà phê" để thức tỉnh.

Đối với nhà kinh tế Marcel Fratzscher (DIW của Berlin), những khó khăn là rất sâu sắc, “một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng đã phủ bóng lên triển vọng kinh tế và đè nặng lên tâm lý kinh tế". Không chỉ vậy, hệ thống liên bang phức tạp của Đức, được biết đến với cơ chế kiểm tra và cân bằng mạnh mẽ, được thiết kế để củng cố các nguyên tắc dân chủ và ưu tiên sự ổn định hơn tốc độ và tính linh hoạt, đang gây căng thẳng cho nền kinh tế.

Một nước Đức trì trệ từ quý này sang quý khác là điều đáng quan ngại đối với các nước Trung Âu (Hungary, Cộng hòa Czech, Slovakia là nền tảng thực sự cho ngành sản xuất của Đức) và cả Italy với nhiều ngành công nghiệp có mối liên hệ mật thiết với Đức (chỉ lấy một ví dụ, 1/5 linh kiện của ô tô Đức đến từ Italy).

Do đó, không phải ngẫu nhiên mà cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Mario Draghi gần đây đã chỉ ra rằng “các mô hình kinh doanh dựa trên thặng dư thương mại lớn có thể không còn bền vững về mặt chính trị. Các quốc gia muốn tiếp tục xuất khẩu hàng hóa có thể phải sẵn sàng nhập khẩu hàng hóa hoặc dịch vụ khác để có được quyền này hoặc phải đối mặt với các biện pháp đáp trả gia tăng”.