Số hóa truyền thông dân số: Tăng khả năng tiếp cận và chia sẻ

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số được xem là cầu nối quan trọng, đưa thông tin dân số đến gần hơn, hiệu quả hơn với mọi tầng lớp nhân dân, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030.

* Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số

Trước những yêu cầu mới của công tác dân số, Tây Ninh đang tập trung các giải pháp nâng cao chất lượng dân số; duy trì vững chắc mức sinh thay thế; vận động mỗi gia đình sinh đủ hai con; kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số. Đây không chỉ là những nhiệm vụ trọng tâm trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài nhằm phát triển toàn diện thể lực, trí tuệ và tầm vóc con người Việt Nam; góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, Chương trình truyền thông dân số đến năm 2030 được triển khai nhằm nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền các cấp và nhân dân về công tác dân số trong tình hình mới. Điểm nhấn của chương trình là gắn công tác dân số với chuyển đổi số, giáo dục sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới và phát triển toàn diện con người trong kỷ nguyên mới. Đây vừa là yêu cầu trước mắt, vừa là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển lâu dài của tỉnh.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Tây Ninh xác định truyền thông là một trong những giải pháp then chốt nhằm nâng cao nhận thức của người dân về dân số, sức khỏe sinh sản và bình đẳng giới. Nội dung tuyên truyền tập trung vào cuộc vận động mỗi gia đình sinh đủ hai con; quyền và trách nhiệm trong sinh con, nuôi dạy con tốt; những hệ lụy của mức sinh thấp cũng như lợi ích của việc thực hiện các biện pháp tránh thai nhằm duy trì vững chắc mức sinh thay thế.

Cùng với đó, các hoạt động truyền thông tiếp tục nâng cao nhận thức về thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh; tuyên truyền các quy định pháp luật liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi; đồng thời phát huy vai trò của các cơ quan truyền thông trong việc thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.

Trong nhiệm vụ nâng cao chất lượng dân số, người dân, thanh niên và các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, nhất là tại vùng sâu, vùng xa được tăng cường tiếp cận kiến thức về khám sức khỏe trước hôn nhân, tầm soát trước sinh và sơ sinh, phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Song song đó, giáo dục dân số, sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình tiếp tục được lồng ghép trong nhà trường, giúp các em trong lứa tuổi vị thành niên, thanh niên có kiến thức, kỹ năng cần thiết để bảo vệ sức khỏe và xây dựng lối sống lành mạnh.

Chương trình còn quan tâm tới công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi thông qua việc cung cấp kiến thức về dinh dưỡng, luyện tập, phòng ngừa bệnh tật và khám sức khỏe định kỳ; qua đó, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, phát huy vai trò của phong trào hỗ trợ, chăm sóc nâng cao sức khỏe người cao tuổi trong gia đình và cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa cho biết, việc triển khai chương trình cần được thực hiện đồng bộ, thống nhất trên toàn tỉnh với sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, đoàn thể và địa phương nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả, bền vững các mục tiêu dân số đến năm 2030.

* Đẩy mạnh chuyển đổi số, đa dạng hóa giải pháp truyền thông

Để các mục tiêu trên đi vào thực tiễn, đổi mới phương thức truyền thông được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Trong đó, chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao hiệu quả truyền thông dân số.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, địa phương tiếp tục tăng cường cung cấp thông tin sâu rộng về công tác dân số trong tình hình mới đến cấp ủy, chính quyền, các sở, ban, ngành và tổ chức chính trị - xã hội; đẩy mạnh tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật về dân số, bình đẳng giới, hôn nhân và gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình, lựa chọn giới tính thai nhi làm mất cân bằng giới tính. Cùng với đó, nâng cao nhận thức về thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số gắn với chất lượng nguồn nhân lực, phân bố dân số hợp lý giữa các khu vực và tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng.

Để nâng cao hiệu quả truyền thông, Tây Ninh chú trọng huy động sự tham gia của toàn xã hội vào công tác dân số. Các cơ quan, đơn vị lồng ghép nội dung dân số vào hoạt động chuyên môn; duy trì và phát triển các mô hình truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng và các nhóm dân số đặc thù như: người di cư, người khuyết tật, người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều hoạt động truyền thông hưởng ứng các sự kiện, ngày kỷ niệm liên quan đến dân số và sức khỏe cộng đồng sẽ được tổ chức nhằm tạo sức lan tỏa trong xã hội, khuyến khích người dân thực hiện các hành vi tích cực về dân số và phát triển.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa, nhằm đáp ứng yêu cầu truyền thông trong thời đại số và phù hợp với từng nhóm đối tượng, tỉnh chú trọng đa dạng hóa các loại hình, sản phẩm truyền thông. Bên cạnh các hình thức truyền thống (như: tờ rơi, sách mỏng, pa nô, áp phích, tranh lật hay bản tin chuyên đề), các nội dung dân số sẽ được đẩy mạnh trên nền tảng số, báo điện tử và mạng xã hội. Đặc biệt, nội dung truyền thông còn được lồng ghép vào các chương trình văn hóa, thể thao, giải trí. Các tài liệu truyền thông từng bước được chuyển đổi từ bản in sang bản điện tử nhằm tăng khả năng tiếp cận và chia sẻ.

Song song với truyền thông số, hoạt động truyền thông trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng. Đội ngũ cán bộ dân số, cộng tác viên và nhân viên y tế cơ sở tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong công tác tư vấn, vận động tại cộng đồng, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Các buổi sinh hoạt cộng đồng, hội nghị, tọa đàm và hoạt động văn hóa - thể thao được lồng ghép nội dung dân số nhằm tạo chuyển biến về nhận thức và hành vi.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, tỉnh hướng tới mở rộng các hình thức truyền thông thân thiện, phù hợp với lứa tuổi. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng được tăng cường nhằm trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng về dân số, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, bình đẳng giới và xây dựng lối sống lành mạnh. Các mô hình câu lạc bộ, nhóm giáo dục đồng đẳng, góc thân thiện tại trường học và khu dân cư tiếp tục được duy trì, nhân rộng.

Với sự kết hợp giữa truyền thông trực tiếp và truyền thông số, Tây Ninh đang từng bước đưa thông tin dân số đến gần hơn với người dân; góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và thực hiện hiệu quả các mục tiêu dân số, phát triển đến năm 2030.