Tác động thuế thép đối với giá cả hàng hóa tại Mỹ

Động thái tăng thuế nhập khẩu thép và nhôm từ 25% lên 50% bắt đầu từ ngày 4/6 của Tổng thống Donald Trump đã làm dấy lên lo ngại tại Mỹ rằng các sản phẩm đắt tiền như ô tô, máy giặt hay nhà ở sẽ chứng kiến mức tăng giá đáng kể.

Tuy nhiên, do thép và nhôm được sử dụng phổ biến trong bao bì, loạt sản phẩm tiêu dùng thiết yếu – từ súp đóng hộp đến các loại hạt dinh dưỡng – cũng có thể chịu tác động mạnh.

Bà Usha Haley, chuyên gia thương mại tại Đại học Wichita State, cảnh báo: “Giá thực phẩm tăng sẽ là một phần của hiệu ứng dây chuyền.” Bà cho rằng mức thuế mới sẽ làm tăng chi phí sản xuất trên nhiều lĩnh vực và gây thêm căng thẳng với các đồng minh, trong khi không hỗ trợ được mục tiêu phục hồi lâu dài của ngành sản xuất nội địa.

Việc ông Trump trở lại Nhà Trắng kéo theo loạt đòn thuế chưa từng có tiền lệ: Các mức thuế được đe dọa, ban hành rồi lại hủy bỏ với tốc độ chóng mặt. Tuy nhiên, ông vẫn khẳng định rằng động thái tăng thuế lần này là cần thiết để “bảo vệ hơn nữa ngành thép nội địa Mỹ”.

Tuyên bố này dường như đi ngược lại cam kết trước đó của ông về việc giảm chi phí thực phẩm. Ông Trump từng nhiều lần nhấn mạnh giá thực phẩm tăng cao là lý do chính khiến cử tri ủng hộ ông.

Ông Robert Budway, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất bao bì kim loại, nhận định, hành động tăng gấp đôi thuế thép sẽ đẩy giá các loại thực phẩm đóng hộp lên cao, tạo lợi thế cho các nhà sản xuất thực phẩm đóng hộp nước ngoài giành thị phần bằng cách hạ giá bán, gây bất lợi cho nông dân và doanh nghiệp Mỹ.

Ông Budway cho biết, sản lượng thép từ các nhà máy cán thiếc nội địa Mỹ, vốn được dùng cho bao bì thực phẩm, đã sụt giảm mạnh trong những năm gần đây, khiến các doanh nghiệp Mỹ phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Ông nhấn mạnh: “Khi giá nhập khẩu tăng, chi phí đó cuối cùng sẽ dồn lên vai hàng triệu gia đình Mỹ”.

Các hãng thực phẩm lớn của Mỹ đã bắt đầu đánh giá lại tác động từ chính sách thuế quan trước khi mức thuế mới chính thức có hiệu lực. Công ty Campbell, nổi tiếng với sản phẩm súp đóng hộp, cho biết đang tìm cách giảm thiểu tác động từ thuế, song vẫn có thể buộc phải điều chỉnh giá.

Tương tự, ConAgra Brands, công ty sản xuất các mặt hàng như kem béo Reddi-Whip và bình xịt nấu ăn Pam, cũng nhiều lần cảnh báo về ảnh hưởng từ thuế nhập khẩu thép và nhôm. Ông David Marberger, Giám đốc Tài chính ConAgra Brands, phát biểu tại hội nghị của ngân hàng Goldman Sachs: “Chúng tôi không thể lấy toàn bộ nguyên liệu từ Mỹ vì không đủ nguồn cung”.

Các nhà kinh tế thậm chí cảnh báo thuế quan không chỉ ảnh hưởng đến thực phẩm đóng hộp tiêu dùng hàng ngày, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa rộng hơn đến nền kinh tế Mỹ. Ông Babak Hafezi, Giám đốc công ty tư vấn toàn cầu và giảng viên Đại học American, nhận định, chi phí tăng thêm sẽ lan tỏa khắp nền kinh tế, tác động đến mọi khía cạnh của cuộc sống. Ông nói: “Một số tác động xảy ra ngay, số khác chậm hơn, nhưng giá cả sẽ tăng và lựa chọn sẽ giảm”.

Ông David McCall, Chủ tịch Liên đoàn Công nhân Thép Quốc tế Mỹ, gọi thuế quan là “công cụ giá trị để cân bằng cán cân thương mại”, song cũng nhấn mạnh rằng “hệ thống thương mại toàn cầu cần cải cách sâu rộng hơn”.

Ông Andreas Waldkirch, Giáo sư kinh tế tại Đại học Colby, cảnh báo: “Những người liên quan trực tiếp đến ngành thép sẽ được lợi, nhưng cái giá phải trả rất cao. Thuế quan có thể tạo thêm vài việc làm trong ngành thép, nhưng chi phí gián tiếp sẽ phá hủy việc làm ở các ngành khác. Tổng cộng, thiệt hại kinh tế sẽ rất lớn”.