Tăng hiệu quả giám sát tàu cá bằng công nghệ vệ tinh

Ngày 15/5, tại Hà Nội, Tổng cục Thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã tổ chức Hội nghị Đánh giá kết quả triển khai "Hệ thống quan sát tàu cá vùng đánh bắt và nguồn lợi thuỷ sản bằng công nghệ vệ tinh" giai đoạn 2016-2017.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Văn Tám khẳng định, đây là hệ thống quan sát hiện đại trên thế giới. Ngoài việc giúp cơ quan quản lý nhà nước giám sát được hoạt động tàu cá trên biển còn hỗ trợ ngư dân về các bản tin dự báo thời tiết, cảnh báo bão...

"Đặc biệt, đây là hệ thống duy nhất có đầy đủ các tiêu chí để đáp ứng các khuyến nghị của Liên minh châu Âu về tình trạng đánh bắt bất hợp pháp, từ đó hỗ trợ Việt Nam phát triển nghề cá một cách bền vững và có trách nhiệm. Do đó, cần phải tiếp tục duy trì và nâng cấp hệ thống này trong giai đoạn tới" - Thứ trưởng Tám nhấn mạnh.

Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho hay, theo quy định của Uỷ ban châu Âu (EC) thì các tàu đánh bắt xa bờ đều phải lắp thiết bị giám sát hành trình, đặc biệt các tàu cá dài từ 24 m trở lên phải lắp thiết bị giám sát hành trình, nhằm minh bạch và chống đánh bắt bất hợp pháp. Điều này đã được tiếp thu và đưa vào Luật Thủy sản. Vì vậy, đây là công việc bắt buộc.

Đến nay, Việt Nam đã triển khai lắp đặt được 3.000 thiết bị Movimar. Hiện, đang tiếp tục rà soát lại để lắp đúng đối tượng, đồng thời hướng dẫn chi tiết người dân, bổ sung các tính năng như dự báo ngư trường, thông tin gắn với lợi ích của ngư dân… để người dân được hưởng lợi và yên tâm ủng hộ.

Ngoài hệ thống Movimar, hiện còn 2 hệ thống giám sát hành trình tàu các khác là hệ thống VX-1700 đã lắp đặt trên nhiều tàu cá đánh bắt xa bờ; tàu đánh bắt ven bờ lắp đặt máy liên lạc sóng HF (chủ yếu là máy ICOM) và hàng nghìn tàu đánh bắt gần bờ lắp đặt máy thu trực canh (chỉ thu nhận).

Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ sản cho biết, Movimar là một trong những hệ thống quản lý, giám sát hành trình hiện đại nhất hiện nay. Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đặc biệt là khu vực Thái Bình dương.

Đánh giá về hiệu quả, ông Hùng cho hay: "Có thể nói hệ thống Movimar quản lý qua vệ tinh nên việc giám sát các tàu cá là rất hiệu quả; có thể biết được tàu cá đánh bắt ở đâu, di chuyển như nào...".

Bên cạnh đó, ngư dân sẽ được cung cấp các bản tin dự báo thời tiết cũng như cảnh báo sớm về bão trên biển, để có thể tránh, trú. Hiện nay, Tổng cục Thuỷ sản cũng cung cấp các bản tin dự báo ngư trường giúp ngư dân khai thác hiệu quả trên các vùng biển Việt Nam, giảm thiểu hành trình, nhiên liệu, đánh bắt hiệu quả hơn.

Ngoài ra, đối với việc tìm kiếm cứu nạn, hiện nay hệ thống Movimar là hệ thống tốt nhất trong việc thông tin, liên lạc cho các đơn vị chức năng trên biển (hải quân, kiểm ngư, biên phòng) khi có sự cố xảy ra.

Tuy nhiên, chi phí lắp đặt hệ thống này cũng khá đắt. Dự kiến thời gian tới, Tổng cục Thuỷ sản sẽ trình Thủ tướng Chính phủ "Dự án thông tin giai đoạn 2" nâng cấp các trạm bờ cũng như lắp đặt các thiết bị giám sát hành trình.

Đối với hệ thống Movimar, hiện Chính phủ cũng đang có chủ trương nâng cấp, sửa chữa... tăng hiệu quả sử dụng hệ thống này trong thời gian tới.

Ông Hùng cũng khuyến cáo, ngư dân không nên tắt thiết bị giám sát hành trình, bởi nó mang lại lợi ích nhiều hơn cho ngư dân, đảm bảo an toàn hoạt động khai thác trên biển...

Theo đánh giá của Cục Kiểm ngư, trong giai đoạn 2016-2017, hệ thống Movimar đã phát huy nhiều tác dụng hiệu quả. Cụ thể, việc quản lý tàu cá được mở rộng và sát sao hơn với sự tham gia của địa phương trực tiếp có đội tàu Movimar. Qua hệ thống ngư dân có thể thông báo thông tin tàu cá nước ngoài xâm nhập trái phép vùng biển Việt Nam để đánh bắt hải sản...

Từ đó, cho phép cơ quan quản lý của Việt Nam chủ động kiểm tra và giám sát được hành trình của các tàu cá trên biển thông qua thiết bị kết nối vệ tinh VMS; đồng thời quản lý được nhật trình khai thác của các tàu thông qua nhật ký khai thác điện tử được tích hợp vào bộ thiết bị VMS lắp trên các tàu cá đánh bắt xa bờ./.