Tạo cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp

Nhằm tiếp tục hoàn thiện, cơ chế, chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông, lâm, thủy sản tại khu vực nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hỗ trợ phát triển doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn để trình Chính phủ.

Nghị định này sẽ thay thế Nghị định 57/2018 về cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Nghị định mới được ban hành nhằm kịp thời đáp ứng những vấn đề mới nảy sinh như: do yêu cầu sản xuất nông nghiệp hiện nay đang phát sinh một số yếu tố và yêu cầu mới là giá thịt lợn trong nước tăng cao gấp từ 4-5 lần so với giá thịt lợn tại Mỹ, dịch COVID-19 ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình sản xuất, chế biến nông sản.

Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam – EU (EVFTA) bắt đầu có hiệu lực và tạo ra sân chơi, cơ hội và thách thức mới cho nông sản Việt Nam. Cùng với đó, việc rà soát, điều chỉnh những bất cập của Nghị định 57/2018 để thực hiện đảm bảo phù hợp với các luật mới được ban hành thời gian gần đây như: Luật Đầu tư công năm 2019, Luật Đầu tư năm 2020 và Luật Doanh nghiệp năm 2020.

“Vì vậy, việc ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn là cần thiết.”, Lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổng hợp từ các địa phương cho thấy, nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2021-2025 là 107.000 tỷ đồng; trong đó, nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước dự kiến 8.600 tỷ đồng, tương đương 8% để thực hiện khoảng 800 dự án. Như vậy, nếu dự kiến mức hỗ trợ tối đa từ ngân sách nhà nước giai đoạn này là 10%, sẽ thu hút được khoảng 9.000 tỷ đồng từ các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư hy vọng, mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước sẽ mang đến nhiều hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường; trong đó, với giả thiết 100 doanh nghiệp nông nghiệp được hình thành mỗi năm và mỗi dự án được đầu tư có quy mô khoảng 100 tỷ đồng sẽ tạo ra ít nhất 10.000 việc làm trực tiếp và 30.000 lao động gián tiếp.

Đối với hiệu quả xã hội, hình thành các cơ sở chế biến nông sản vùng nông thôn, tạo việc làm, thu nhập cho lao động nông thôn, hướng tới phát triển nông thôn bền vững. Về môi trường, các cơ sở chăn nuôi, chế biến nông sản, giết mổ gia súc, gia cầm… được hỗ trợ vốn từ ngân sách nhà nước sẽ cải thiện công nghệ, xử lý chất thải sẽ góp phần bảo vệ môi trường nông thôn hướng tới phát triển bền vững.

Đối với các dự án đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn của doanh nghiệp khi nhận được ưu đãi, hỗ trợ từ ngân sách nhà nước sẽ được tăng cường giám sát đầu tư đảm bảo tuân thủ các quy định của nhà nước về bảo vệ môi trường, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Việc hỗ trợ doanh nghiệp sẽ tập trung vào ngành, nghề ưu đãi đầu tư, đặc biệt ưu đãi đầu tư trong nông nghiệp bao gồm: nuôi trồng, chế biến nông sản, lâm sản, thuỷ sản, trồng và bảo vệ rừng, làm muối, khai thác hải sản và dịch vụ hậu cần nghề cá, sản xuất giống cây trồng, giống vật nuôi, sản phẩm công nghệ sinh học.

Bên cạnh đó, việc mở rộng thị trường tiêu thụ ổn định sản phẩm nông nghiệp trong vùng dự án trên địa bàn sẽ tăng hiệu quả vốn đầu tư của ngân sách nhà nước cho nông nghiệp, nông thôn góp phần chuyển dịch nhanh hơn tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho biết, mặc dù, đã có 40 địa phương ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp, danh mục dự án khuyến khích đầu tư hay định mức hỗ trợ chi tiết nhưng chưa có địa phương nào ban hành cơ chế chính, sách thúc đẩy tập trung đất đai theo Nghị định 57/2018.

"Tuy nhiên, việc ban hành các cơ chế, chính sách triển khai Nghị định 57/2018 còn chậm một phần do sự thiếu chủ động của các địa phương. Một phần do các chính sách ưu đãi cho nông nghiệp, nông thôn có nhiều tại các địa phương do đó khi xây dựng chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp cần phải rà soát các chính sách đang triển khai tại địa phương để đề xuất phương thức và mức hỗ trợ phù hợp đối với doanh nghiệp nông nghiệp.", Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định.

Dự kiến, số vốn được giao kế hoạch trung hạn từ ngân sách Trung ương trong giai đoạn 2016-2020 là hơn 300 tỷ đồng, bố trí cho 24 địa phương. Nhưng, trong quá trình bố trí vốn hàng năm, do ngân sách Trung ương bố trí không đủ theo kế hoạch trung hạn, hơn nữa các công trình kết cấu hạ tầng của địa phương thu hút nguồn vốn lớn.

Điều này dẫn đến nguồn vốn ngân sách Trung ương được bố trí thực hiện theo Nghị định 57/2018 về cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn chỉ còn hơn 113,5 tỷ đồng, cho 31 dự án tại 15 địa phương, đạt trung bình 3,7 tỷ đồng/dự án.

“Do ngân sách địa phương hầu hết khó khăn nên chưa bố trí vốn hoặc bố trí vốn để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn là rất ít.”, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết./.