Thị trường bất động sản đang thiếu nhân lực chất lượng cao

Thị trường bất động sản vẫn còn khoảng trống về nhân lực chất lượng cao. Đây là thông tin ghi nhận tại Tọa đàm “Đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành bất động sản trong kỷ nguyên số” do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Tạp chí Bất động sản cùng Học viện Công nghệ Tài chính Bất động sản Propiin phối hợp tổ chức tại Hà Nội ngày 10/10.

Năm 2025 chính thức đánh dấu bước ngoặt mới của thị trường bất động sản Việt Nam, khi hàng loạt chính sách và khung pháp lý quan trọng đồng loạt có hiệu lực, tạo nền tảng phát triển minh bạch và bền vững hơn cho toàn thị trường, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới cho thị trường, doanh nghiệp, tổ chức...

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề, nơi cơ hội và thách thức đan xen. Quá trình tái cấu trúc toàn diện buộc doanh nghiệp phải thích ứng với các xu hướng tất yếu như phát triển xanh, chuyển đổi số và tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp bất động sản không chỉ đóng vai trò là chủ thể kinh doanh, mà còn trở thành mắt xích quan trọng góp phần hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.

Ông Phạm Nguyễn Toan - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam nhận xét, thị trường bất động sản Việt Nam không còn là “cuộc chơi của cơ hội” mà đã bước sang giai đoạn “cuộc chơi của năng lực”: năng lực thể chế, năng lực quản trị, năng lực công nghệ và quan trọng nhất là năng lực của con người.

Trong một thị trường đang định hình lại theo chuẩn mực mới, nguồn nhân lực chất lượng cao không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững. Chính trong bối cảnh đó, tọa đàm này không chỉ là một chương trình chuyên môn, mà còn là thông điệp về sự chuyển mình, từ tư duy đào tạo manh mún sang tư duy chiến lược, từ năng lực cá nhân sang sức mạnh của một hệ sinh thái tri thức.

Thực tế hiện nay cho thấy, hoạt động đào tạo trong lĩnh vực bất động sản vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Chúng ta có không ít khóa học, không ít chương trình, nhưng phần lớn còn rời rạc, thiếu tính hệ thống và chưa tạo ra được sự kết nối thực chất giữa lý thuyết và thực tiễn. Một số cơ sở đào tạo còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành, trong khi nhiều hoạt động đào tạo tự phát từ doanh nghiệp lại manh mún, ngắn hạn, thiếu chiều sâu chiến lược.

Đặc biệt, nhóm nhân sự lãnh đạo, quản lý cấp cao - những người định hình chiến lược doanh nghiệp và tác động trực tiếp đến chất lượng thị trường, gần như thiếu vắng những chương trình đào tạo chuyên sâu, bài bản để cập nhật kiến thức, nâng cấp kỹ năng, định hình tư duy lãnh đạo theo chuẩn mực mới của thời đại số - ông Toan chia sẻ

Vì thế, đào tạo nhân lực, đặc biệt là nhân lực quản lý cấp cao, chính là “chiếc cầu” nối giữa thị trường hiện tại và tầm nhìn dài hạn cần hướng tới. Do đó, cần xây dựng những định hướng và mô hình đào tạo hiệu quả cho ngành bất động sản trong thời gian tới, đặc biệt là đối với đội ngũ lãnh đạo - lực lượng dẫn dắt thị trường. Trong khi đó, câu chuyện đào tạo cho lĩnh vực này vẫn còn nhiều trăn trở. Đào tạo nên bắt đầu từ thực tiễn, thực chiến và thực hành.

TS. Võ Trí Thành - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phân tích, đây là một thời điểm đặc biệt. Khi nói “con người là trung tâm, là đối tượng phục vụ”, khi bàn đến hạnh phúc và thịnh vượng thì chính lúc này, Việt Nam đang nuôi khát vọng phát triển. Để hiện thực hóa khát vọng đó, phải có thể chế, hạ tầng và nhân lực tương xứng.

Thời gian gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành hàng loạt Nghị quyết quan trọng; trong đó có Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đằng sau tất cả những nghị quyết ấy là tinh thần đột phá, tiên phong và điểm cốt lõi nhất vẫn là con người chất lượng cao. Bởi sự phát triển của AI dù có thông minh đến đâu thì đó vẫn chỉ là công cụ đồng hành, chứ không thể thay thế hay làm thui chột tài năng sáng tạo của con người. Bất động sản là một lĩnh vực kinh tế cụ thể và vẫn cần sự dẫn dắt của con người và nhân lực chất lượng cao.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Vũ Đình Ánh Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường - giá cả (Bộ Tài Chính) chỉ rõ, hiện nay, phần lớn những người đến với bất động sản hầu như chưa được đào tạo một cách bài bản để hoạt động trong lĩnh vực này, thậm chí ngay cả CEO nhiều đơn vị cũng vậy. Tại Việt Nam, có một vài trường đại học đào tạo bài bản về lĩnh vực bất động sản, nhưng tỷ lệ rất lớn những người hoạt động trong lĩnh vực này theo kiểu “nghề chọn người” nhiều hơn là được trang bị kiến thức để làm bất động sản.

Trên cơ sở đó, khi đặt ra vấn đề đào tạo nhân lực bất động sản, cần xác định một số điểm trong chương trình liên quan đến sản phẩm, tài chính và tổ chức - vận hành. Đây là những yếu tố thiết yếu mà bất kỳ học viên nào cũng cần được trang bị, tối thiểu trong khoảng thời gian đào tạo 6 tháng.

Cùng với việc phân nhóm đối tượng phù hợp, cần mở rộng thêm nhóm nhân sự tiềm năng, có nhu cầu trang bị kiến thức, kỹ năng để tương lai có thể trở thành cấp quản lý - nhóm đối tượng này hiện nay cũng khá nhiều.

Bên cạnh đó, nên bổ sung các module về xử lý khủng hoảng trong chương trình đào tạo cho đội ngũ lãnh đạo. Bởi trong thực tế, nhiều trường hợp khi khủng hoảng xảy ra, người đứng đầu lúng túng trong cách ứng xử và ra quyết định.

Các chương trình đào tạo cần đưa “số”, “số hoá” trong lĩnh vực bất động sản vào giảng dạy. Nhưng để số hóa thì dữ liệu bất động sản rất quan trọng, nhất là khi các dữ liệu bất động sản hiện nay vẫn chưa được tập hợp, xử lý và công khai.

“Sức mạnh thực sự hiện nay không phải là người nắm được thông tin. Yếu tố giúp các nhà đầu tư, nhà lãnh đạo sống sót, tồn tại và trở thành nhân lực chất lượng cao phải là người biết xử lý thông tin, biết biến thông tin thành sản phẩm của mình” – ông Ánh phân tích.

Còn PGS.TS. Nguyễn Quang Tuyến - Phó Chủ tịch Hội đồng trường, Trưởng khoa Pháp luật kinh tế - Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng, bối cảnh hiện nay đòi hỏi thị trường cần chuyên nghiệp hóa toàn diện, không chỉ đối với doanh nghiệp hay môi giới, mà ngay cả các cán bộ, công chức quản lý trong lĩnh vực này cũng sẽ gặp khó nếu không hiểu pháp luật về bất động sản. Trong bất động sản, pháp lý phải được đặt lên hàng đầu, do đó, cần trang bị kiến thức pháp luật cho các giám đốc dự án, chủ doanh nghiệp để họ tự bảo vệ mình.

Theo ông Bùi Văn Doanh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam, chất lượng nguồn nhân lực bất động sản trong thời gian qua dù phát triển rất nhanh, thậm chí ở một số khía cạnh đã tiệm cận với tinh hoa của thế giới, song phần lớn mới chỉ dừng lại ở phần ngọn. Chính vì vậy, khi thị trường đạt đến độ chín nhất định, nhìn lại mới nhận ra một “khoảng trống” lớn ở phần nền móng. Đó là những yếu tố căn bản về kiến thức, kỹ năng và tư duy chuyên nghiệp.

Muốn phát triển đột phá về nguồn nhân lực thì trước hết phải nhìn nhận đúng về tầm quan trọng của nhân lực, coi đây là yếu tố then chốt, là nền tảng của mọi sự phát triển - TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch (VNREA) - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam chia sẻ.

Thực tế hiện nay cho thấy lực lượng nhân sự trong ngành bất động sản rất đa dạng, đến từ nhiều trường đào tạo khác nhau. Trên thực tế, rất nhiều người có trình độ cao tham gia vào thị trường bất động sản, nhưng không phải ai cũng thành công. Trong giai đoạn thị trường phát triển nóng, có thể ai làm bất động sản cũng có thể thắng, nhưng khi thị trường gặp sự cố, nhiều người lại không biết xử lý ra sao.

Thực tế đã được chứng minh trong các giai đoạn 2011 - 2014, rồi 2022 - 2024 vừa qua. Không ít sàn giao dịch quy mô lớn, doanh nghiệp môi giới tầm cỡ phải dừng hoạt động. Nhiều môi giới giỏi thay vì làm tốt nhiệm vụ chuyên môn lại chuyển sang đầu tư, ôm hàng, dẫn tới rủi ro dây chuyền.

Do đó, khi nói đến “thực chiến”, cần phải hiểu rằng giải quyết tình huống trong bối cảnh khó khăn mới là thước đo năng lực thật sự. Chỉ khi được trang bị bài bản cả về lý luận lẫn kỹ năng ứng biến, con người mới đủ bản lĩnh để đứng vững trong mọi hoàn cảnh thị trường. Bên cạnh đó, lý thuyết về marketing, quản trị, tài chính… cũng không thể bất biến.

“Mỗi thời kỳ có đặc điểm riêng, đặc biệt là trong thời đại AI hiện nay thì lại càng cần thiết phải liên tục cập nhật và đào tạo chuyên sâu để theo kịp sự thay đổi của công nghệ, dữ liệu và hành vi thị trường” – ông Đính nhấn mạnh.