Thời trang nhanh đối mặt phụ phí tái chế tại châu Âu

Đây được coi là động thái mạnh mẽ nhằm ứng phó với làn sóng hàng hóa giá rẻ nhập khẩu ồ ạt từ châu Á, đồng thời định hình hướng đi bền vững hơn cho ngành công nghiệp thời trang tại khu vực.

Ngày 9/9, EP dự kiến thông qua một bước đi quan trọng nhằm đối phó với tình trạng “thời trang nhanh” và những hệ lụy môi trường mà nó gây ra. Nội dung chính của dự luật sửa đổi về quản lý chất thải là bổ sung cơ chế phụ phí “tái chế” đối với sản phẩm dệt may, buộc các nhà sản xuất và phân phối phải chịu trách nhiệm đối với vòng đời sản phẩm.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường châu Âu ngày càng chịu áp lực từ lượng lớn hàng hóa giá rẻ nhập khẩu, đặc biệt từ các nền tảng thương mại điện tử như Shein và Temu. Theo nghị sĩ Yvan Verougstraete, người phụ trách báo cáo dự thảo, đây là bước tiến quan trọng trong nỗ lực chống lãng phí dệt may, đồng thời là cơ hội để châu Âu trở thành người dẫn đầu toàn cầu trong xây dựng nền kinh tế tuần hoàn.

Theo số liệu, mỗi năm có tới 5 triệu tấn hàng dệt may bị thải bỏ, trong đó phần lớn là quần áo mới chỉ được sử dụng trong thời gian rất ngắn hoặc tồn kho từ các nhãn hàng. Nghị sĩ Verougstraete nhấn mạnh, tình trạng lãng phí này không chỉ tác động tiêu cực đến môi trường mà còn tạo gánh nặng lên kinh tế và nguồn tài nguyên, do đó châu Âu cần có biện pháp buộc các nhà sản xuất, nhà phân phối cũng như người tiêu dùng phải có trách nhiệm hơn.

Dự thảo luật yêu cầu các doanh nghiệp phải đóng góp một khoản phụ phí tái chế cho mỗi sản phẩm đưa ra thị trường. Mức phí dự kiến dao động từ 20 - 30 xu cho một chiếc áo phông, nhằm tạo nguồn quỹ phục vụ hoạt động thu gom, phân loại và tái chế. Khoản phụ phí này về nguyên tắc do nhà sản xuất và phân phối chi trả, song nhiều khả năng sẽ được tính vào giá bán lẻ. Như vậy, một sản phẩm có giá 5 euro có thể tăng lên 5,20 hoặc 5,30 euro.

Dự luật cũng đưa ra cơ chế tính phí theo chất lượng, theo đó các sản phẩm giá rẻ, kém bền sẽ phải đóng góp nhiều hơn, trong khi những thương hiệu chú trọng độ bền và chất lượng được khuyến khích. Các quốc gia thành viên sẽ có trách nhiệm tổ chức hệ thống thu gom riêng biệt đối với hàng dệt may để phục vụ tái sử dụng và tái chế.

Theo ông Verougstraete, cải cách này không chỉ giới hạn ở khía cạnh môi trường mà còn mang lại cơ hội kinh tế, khi quá trình thu gom, phân loại và tái chế dệt may có thể tạo ra hơn 8.500 việc làm bền vững ngay tại địa phương. Ông cho rằng đây là một khoản đầu tư tích cực cho công dân, bởi vừa giảm lãng phí, vừa góp phần bảo vệ hành tinh, đồng thời củng cố nền kinh tế trong dài hạn.

Những tranh luận về tính khả thi và tác động của phụ phí tái chế chắc chắn sẽ còn tiếp diễn, song với khối lượng rác thải dệt may khổng lồ mỗi năm, châu Âu đang phát đi thông điệp rõ ràng: ngành thời trang nhanh không thể tiếp tục phát triển bằng mọi giá. Cải cách này, nếu được thực thi hiệu quả, sẽ trở thành bước ngoặt trong hành trình hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững tại châu Âu.