Thúc đẩy hợp tác công nghệ tài chính Việt Nam - Australia

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số ngân hàng và xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế, hợp tác với Australia trong lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech) và giám sát tuân thủ (regtech) được kỳ vọng mở ra dư địa lớn, góp phần hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, minh bạch và kết nối toàn cầu.

Đây là nội dung được các chuyên gia chia sẻ tại Hội nghị Tầm nhìn chiến lược Trung tâm Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và tiềm năng hợp tác Australia - Việt Nam do Cơ quan Thương mại và Đầu tư Australia (Austrade) phối hợp Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 14/4.

Bà Emma McDonald, Tham tán Thương mại Đầu tư cấp cao Chính phủ Australia nhận định: Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho phát triển công nghệ tài chính fintech với thị trường ngân hàng số thuộc nhóm năng động nhất khu vực. Động lực đến từ tăng trưởng mạnh của thanh toán số, tốc độ phổ cập dịch vụ tài chính di động, cùng sự quan tâm ngày càng lớn đối với trí tuệ nhân tạo và mô hình ngân hàng dựa trên dữ liệu.

Theo bà Emma McDonald, dân số trẻ, môi trường ổn định và tăng trưởng tổng ngân sách quốc nội (GDP) tích cực tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm số tiềm năng trong khu vực. Các sáng kiến của Chính phủ; trong đó, có việc xây dựng các Trung tâm Tài chính Quốc tế và triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho các lĩnh vực như chấm điểm tín dụng, cho vay ngang hàng và tài sản số, đang tạo nền tảng quan trọng để duy trì đà phát triển này.

“Việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh thể hiện rõ khát vọng đưa Việt Nam trở thành một trung tâm tài chính có kết nối toàn cầu. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi của một trung tâm tài chính không chỉ là vốn hay hạ tầng, mà là khả năng xây dựng hệ sinh thái tài chính đáng tin cậy, dựa trên dữ liệu và có tính bao trùm”, bà Emma McDonald chia sẻ góc nhìn.

Ở chiều ngược lại, hệ sinh thái fintech của Australia hiện nằm trong nhóm hàng đầu thế giới, xếp thứ 6 toàn cầu và thứ 2 tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với gần 900 doanh nghiệp đang hoạt động.

Các doanh nghiệp Australia có thế mạnh trong lĩnh vực Việt Nam đang quan tâm như regtech, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, hạ tầng thanh toán và tài sản số, đồng thời có kinh nghiệm vận hành trong môi trường tài chính được quản lý chặt chẽ, độ tin cậy cao. Những năng lực này đặc biệt phù hợp để hỗ trợ Việt Nam giải quyết các thách thức như gian lận tài chính, lừa đảo công nghệ cao và các rủi ro an ninh mạng. Việc thúc đẩy hợp tác song phương Việt Nam – Australia sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái tài chính có khả năng chống chịu, minh bạch và kết nối toàn cầu.

Ông Rich McClellan, Giám đốc Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, Việt Nam đã chuyển từ một nghị quyết về Trung tâm Tài chính Quốc tế sang mô hình vận hành thực tế trong chưa đầy 18 tháng với khung pháp lý, cơ cấu quản trị, tòa án chuyên trách và trung tâm trọng tài đã được thiết kế. Tuy nhiên, VIFC hiện vẫn đang trong giai đoạn “kích hoạt thể chế”, tập trung hoàn thiện nền tảng để đảm bảo phát triển bền vững khi bước vào giai đoạn thị trường.

Theo ông Rich McClellan, điều các nhà đầu tư quốc tế quan tâm không còn là tốc độ tăng trưởng của Việt Nam, mà là mức độ sẵn sàng của hạ tầng, độ tin cậy của khung pháp lý và khả năng luân chuyển vốn an toàn, thông suốt. Do đó, mụ tiêu của VIFC không chỉ xây dựng một nền tảng giao dịch, mà là thiết kế một kiến trúc tuân thủ và giám sát để tạo niềm tin cho dòng vốn toàn cầu.

Thông tin cụ thể hơn về hạ tầng VIFC, ông Phạm Tuấn Anh, Trưởng Ban Công nghệ Cơ quan điều hành VIFC, cho biết trung tâm được định vị là “trạm trung chuyển vốn” quốc tế, hướng tới thu hút các dòng đầu tư lớn vào hạ tầng trọng điểm như metro, đường sắt cao tốc.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, VIFC tập trung xây dựng đồng bộ hai trụ cột là pháp lý và công nghệ; trong đó, mô hình “Offshore within Onshore” được xem là điểm nhấn, tạo môi trường đầu tư quốc tế ngay trong lãnh thổ Việt Nam thông qua hệ thống thanh toán liên thông với mạng lưới tài chính toàn cầu như SWIFT và kiến trúc bảo mật Zero Trust.

VIFC cũng đang phát triển 6 trụ cột hạ tầng công nghệ, bao gồm hạ tầng ứng dụng, dữ liệu thời gian thực, hệ thống regtech – suptech, hệ thống bù trừ tập trung, trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế và định hướng số hóa tài sản dựa trên blockchain. Toàn bộ hệ thống được thiết kế theo kiến trúc 3 lớp, từ hạ tầng vật lý, nền tảng công nghệ lõi đến lớp trí tuệ nhân tạo phục vụ giám sát và vận hành.

"VIFC đang ở giai đoạn đầu triển khai, tập trung xây dựng hạ tầng kết nối, nền tảng dữ liệu và công cụ giám sát để các thành viên đầu tiên có thể tích hợp nhanh chóng, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho nhà đầu tư.

Về dài hạn, VIFC được kỳ vọng không chỉ là nơi thu hút dòng vốn, mà còn là “cánh cửa mở” giúp dòng vốn toàn cầu luân chuyển qua Việt Nam một cách an toàn và hiệu quả, qua đó tạo thêm lựa chọn mới cho các nhà đầu tư quốc tế trong mạng lưới các trung tâm tài chính toàn cầu", ông Phạm Tuấn Anh thông tin thêm.