Thuế quan của Mỹ chưa rõ ràng, doanh nghiệp khó đưa ra quyết định

Tương tự như những tháng đầu năm 2025, khi các đề xuất thuế quan của Mỹ thay đổi nhanh chóng, việc những mặt hàng nào sẽ bị đánh thuế, ở mức thuế suất nào, từ những quốc gia xuất khẩu nào, lại một lần nữa trở nên không chắc chắn. Điều này khiến việc đưa ra các quyết định kinh doanh của doanh nghiệp trở nên khó khăn hơn.

Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ hầu hết các loại thuế quan mà Tổng thống Donald Trump áp đặt năm ngoái, cho rằng luật khẩn cấp mà ông dựa vào không cho phép áp đặt thuế quan. Sử dụng một đạo luật khác, ông Trump ban đầu tuyên bố mức thuế toàn cầu 10%, sau đó là 15%, có thể kéo dài 150 ngày trong khi chính quyền tìm kiếm các giải pháp thay thế bền vững hơn.

Nhiều doanh nghiệp cảm thấy rằng họ đã tìm ra một cách tiếp cận khả thi đối với thuế quan cao hơn, giờ đây sẽ phải quyết định xem có nên điều chỉnh các kế hoạch kinh doanh, gấp rút bổ sung hàng dự trữ trong khi thuế quan vẫn chưa rõ ràng, và có nên trì hoãn kế hoạch tuyển dụng hoặc đầu tư trong khi mọi việc được giải quyết hay không.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde trong phát biểu ngày 22/2 cho rằng nếu các đề xuất về thuế quan làm lung lay toàn bộ các quy tắc thương mại được áp dụng lâu nay thì sẽ có những xáo trộn. Bà bày tỏ hy vọng rằng bất kỳ kế hoạch áp thuế nào tiếp theo của Mỹ cũng sẽ được xem xét kỹ lưỡng để các doanh nghiệp không phải đối mặt với thêm nhiều thách thức.

Nhà kinh tế trưởng Gregory Daco tại EY-Parthenon, bộ phận tư vấn chiến lược chuyên sâu thuộc hãng kiểm toán và tư vấn toàn cầu Ernst & Young, cho biết ngay cả khi các doanh nghiệp đang tìm cách đối phó với các mức thuế trước đây, sự không chắc chắn xung quanh chính sách thương mại chưa bao giờ biến mất và sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến việc ra quyết định kinh doanh. Việc thiếu một khuôn khổ ổn định sẽ gây tổn hại cho hoạt động kinh tế, tuyển dụng và đầu tư.

Bất kỳ tác động kinh tế nào từ phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ diễn ra vào thời điểm lòng tin về nền kinh tế nhìn chung khá lạc quan. Trong một cuộc khảo sát mới của Hiệp hội Kinh tế Kinh doanh Quốc gia, gần 60% các nhà kinh tế tham gia khảo sát dự báo nền kinh tế sẽ không suy thoái trong ít nhất một năm, tăng từ 44% vào tháng 8/2025. Đại đa số (74%) cũng cho biết họ cảm thấy sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ ít nhất sẽ thúc đẩy tăng trưởng năng suất ở mức độ vừa phải trong 3-5 năm tới.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Bernard Yaros, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại công ty tư vấn kinh tế toàn cầu Oxford Economics, nhận định đợt bất ổn mới này có thể không làm chệch hướng hoàn toàn xu hướng đó, nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của Mỹ trong những tháng tới. Ông ước tính mức thuế trung bình, sau khi loại trừ các khoản thuế bị Tòa án Tối cao bác bỏ, sẽ giảm từ 12,7% xuống 8,3%, chưa kể đến việc ông Trump áp đặt mức thuế 15% mới trên diện rộng. Việc giảm thuế trong ngắn hạn có thể thúc đẩy nền kinh tế, những những bất ổn kéo dài cũng gây ra những tác động.