Thủy sản hướng tới xuất khẩu đạt 11,5 tỷ USD năm 2026

Tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai kế hoạch công tác năm 2026 của Cục Thủy sản và Kiểm ngư chiều 7/1, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhấn  mạnh, ngành thủy sản tiếp tục giảm khai thác, tăng nuôi trồng theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao sức cạnh tranh. Trọng tâm là chuyển từ tư duy sản xuất sang kinh tế thủy sản, từ tăng trưởng đơn giá trị sang phát triển tích hợp đa giá trị; thực hiện tốt chuyển đổi số.

Theo ông Trần Đình Luân, năm 2026, mục tiêu tăng trưởng đặt ra trong bối cảnh nhiều thách thức, song quan điểm xuyên suốt của ngành là phải nhận diện sớm từng khó khăn để xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp. Ngoài ra, với các nghị quyết lớn được ban hành, Cục Thủy sản và Kiểm ngư tiếp tục xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong Bộ Nông nghiệp và Môi trường để bảo đảm hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ được giao theo đúng tiến độ.

Chuẩn bị từ sớm, từ xa để chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, Cục Thủy sản và Kiểm ngư sẽ phối hợp cùng địa phương tổ chức các hội nghị bàn giải pháp ngay từ đầu vụ với những đối tượng nuôi chủ lực và đối tượng nuôi mới tiềm năng, nhằm bảo đảm tốc độ tăng trưởng của ngành, ông Trần Đình Luân cho biết.

Ông Phạm Quang Toản, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, năm 2026, ngành đặt mục tiêu tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng trên 10 triệu tấn, tăng 0,6% so với năm 2025; trong đó khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, giảm 2,1%; nuôi trồng 6,25 triệu tấn, tăng 2,2% so với năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,5 tỷ USD.

Ngành thủy sản theo dõi sát diễn biến thời tiết và thị trường để kịp thời chỉ đạo sản xuất nuôi trồng thủy sản đạt mục tiêu năm 2026. Trọng tâm là phát triển các đối tượng chủ lực như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra theo vùng sản xuất tập trung, gắn với quy hoạch không gian và hạ tầng đồng bộ; đẩy mạnh nuôi biển công nghiệp, nuôi xa bờ, nuôi lồng bè vật liệu mới, rong biển và nhuyễn thể theo mô hình kinh tế xanh.

Song song đó, tăng cường quan trắc, cảnh báo môi trường, kiểm soát dịch bệnh, mở rộng nuôi công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước; siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn chuỗi, đáp ứng tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Với lĩnh vực khai thác thủy sản, ngành rà soát, phân loại hệ thống cảng cá, khu neo đậu theo quy mô, chức năng, mức độ đáp ứng yêu cầu quản lý tàu cá, truy xuất nguồn gốc và chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đánh giá năng lực tiếp nhận tàu cá, bốc dỡ sản lượng, giám sát sản lượng, tại các cảng cá chỉ định; đặc biệt là thí điểm mô hình cảng cá thông minh gắn với chuyển đổi số trong quản lý khai thác thủy sản.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư tham mưu quản lý tốt hạn ngạch khai thác hải sản, giảm dần số lượng tàu cá khai thác và đẩy mạnh chuyển đổi từ nghề khai thác xâm hại nguồn lợi thủy sản và môi trường sang các nghề khác cho ngư dân.

Ngành tiếp tục thực hiện cụ thể hơn, mạnh mẽ hơn trong chuyển đổi từ tư duy sản xuất thủy sản sang tư duy kinh tế thủy sản, từ tăng trưởng đơn giá trị sang tăng trưởng tích hợp đa giá trị. Qua đó, tập trung tổ chức lại sản xuất, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu hàng hóa, sản xuất những sản phẩm mang đặc thù, kết hợp với nhiều lĩnh vực, ngành nghề tạo thành liên kết chuỗi sản phẩm thủy sản để nâng tầm sản phẩm.

Đặc biệt là từng bước lồng ghép các yêu cầu mới của thị trường như kinh tế tuần hoàn, phúc lợi động vật, giảm phát thải và trách nhiệm môi trường – xã hội trong nuôi trồng thủy sản.

Ở góc độ xuất khẩu, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho rằng, thị trường yêu cầu sản phẩm khai thác phải hợp pháp, nuôi trồng phải có mã số vùng nuôi. Tuy nhiên, việc cấp mã số vùng nuôi còn chịu tác động của công tác quy hoạch và phân cấp, phân quyền.

Vì vậy, hiệp hội kiến nghị Cục Thủy sản và Kiểm ngư tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai, đồng thời thúc đẩy số hóa trong cấp giấy chứng nhận và xác nhận thủy sản khai thác, góp phần tạo thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, tổng sản lượng thủy sản năm 2025 đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024. Trong số đó, sản lượng khai thác đạt 3,83 triệu tấn, bằng 99,8% năm 2024; nuôi trồng đạt 6,1 triệu tấn, tăng 5,1% so với năm 2024. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt trên 11 tỷ USD, tăng 12,7% so với năm 2024.