Tiền thuê nhà ở Tokyo tăng vọt, gây áp lực lên các hộ gia đình

Giá thuê căn hộ tăng mạnh ở các thành phố lớn của Nhật Bản như Tokyo và Osaka, trong bối cảnh các gia đình tiếp tục đổ xô đến khu vực trung tâm, gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình và làm giảm khả năng tiết kiệm để mua nhà trong tương lai.

Tỷ trọng tiền thuê nhà trung bình so với thu nhập khả dụng đã tăng từ 1-5 điểm phần trăm từ năm 2020 đến năm 2024, đạt 18% đến 34%. Tỷ lệ này đạt hơn 30% tại 23 quận trung tâm của Tokyo. Khi giá bán chung cư tăng vọt, ngày càng nhiều hộ gia đình lựa chọn thuê nhà, càng gây thêm áp lực tăng giá.

Một cặp vợ chồng ngoài 50 tuổi sống tại tỉnh Kanagawa đang đối mặt với viễn cảnh ảm đạm khi phải quay trở lại Tokyo. Họ đã chuyển đến nơi ở hiện tại khoảng năm năm trước nhưng muốn quay lại trung tâm thành phố.

Họ có con nhỏ và muốn có ít nhất 70 mét vuông không gian sống. Tuy nhiên, ở những vị trí tốt, tiền thuê nhà sẽ vượt quá 300.000 yen (khoảng 2.000 USD) mỗi tháng. Mặc dù thu nhập hàng năm của họ vượt quá 10 triệu yen, nhưng họ không nghĩ mình có thể chi trả được mức giá thuê cao như vậy, nhất là khi xét đến chi phí giáo dục cho con.

Nhà cung cấp dịch vụ thông tin bất động sản At Home đã sử dụng dữ liệu từ Bộ Nội vụ và Truyền thông để tính toán tỷ lệ giữa giá thuê nhà trung bình niêm yết cho các căn hộ gia đình - từ 50 đến 70 mét vuông - so với thu nhập khả dụng của các gia đình lao động có ít nhất hai người. Công ty đã tính toán số liệu cho 23 quận trung tâm của Tokyo, và các thành phố lớn như Osaka, Nagoya, Sapporo và Fukuoka.

So với năm 2020, tỷ trọng tiền thuê nhà đã tăng ở tất cả các thành phố. Trong đại dịch COVID-19, yêu cầu làm việc từ xa đã thúc đẩy nhu cầu nhà ở tại các khu vực ngoại ô, làm giảm giá thuê nhà ở nhiều trung tâm đô thị. Tuy nhiên, khi đại dịch lắng xuống và mọi người quay trở lại làm việc, giá thuê nhà ở trung tâm thành phố đã tăng vọt.

Mặc dù tiền lương cũng tăng, nhưng tiền thuê nhà lại tăng nhanh hơn. Cụ thể, giá thuê căn hộ gia đình tại 23 quận của Tokyo đã vượt quá 210.000 yen mỗi tháng, chiếm khoảng 34% thu nhập.

Chuyên gia tư vấn tài chính Hirokazu Fuchinoue của Condominium Asset Management cho biết: “Nhìn chung, tiền thuê nhà không nên vượt quá khoảng 25% đến 30% thu nhập hộ gia đình. Nếu vượt quá mức đó, tài chính hộ gia đình sẽ trở nên bất ổn.”

Gánh nặng tiền thuê nhà làm giảm khả năng tiết kiệm của hộ gia đình, gây khó khăn cho việc ứng phó với các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, thất nghiệp hoặc chi phí giáo dục bất ngờ.

Tại Osaka, tỷ lệ tiền thuê nhà so với thu nhập đạt 29%, gần chạm ngưỡng 30%. Fukuoka chứng kiến mức tăng trưởng lớn nhất từ năm 2020 - tăng 5,4 điểm % lên 23%.

Theo Junko Iwasaki của At Home, một yếu tố đằng sau sự gia tăng giá thuê nhà là ngày càng nhiều cặp vợ chồng có thu nhập kép lựa chọn thuê nhà thay vì sở hữu nhà ở khu vực trung tâm. Khi cả hai vợ chồng đều đi làm, các cặp đôi ưu tiên những yếu tố như thuận tiện đi lại. Điều này làm tăng nhu cầu bất động sản ở khu vực trung tâm. Những cặp đôi này trước đây thích sở hữu nhà, nhưng giá bất động sản tăng vọt hiện nay khiến họ có xu hướng đi thuê.

Theo Viện Kinh tế Bất động sản, giá thuê căn hộ gia đình tại 23 quận của Tokyo đã tăng khoảng 17% từ năm 2020 đến năm 2024, trong khi giá trung bình của các căn hộ chung cư mới xây trong cùng khu vực tăng khoảng 45% trong cùng kỳ.

Chuyên viên Iwasaki cho biết: “Ngay cả những hộ gia đình có mức thu nhập nhất định cũng đang trì hoãn việc mua nhà và thay vào đó tìm kiếm nhà cho thuê. Kết quả là, nhu cầu về nhà ở tăng cao, ngay cả đối với những căn hộ có giá thuê cao”.

Điều này tạo ra một tình huống trớ trêu khi việc ngày càng nhiều hộ gia đình đi thuê nhà để tiết kiệm tiền mua nhà lại thúc đẩy giá thuê tăng nhanh hơn, làm xói mòn khả năng tiết kiệm của họ.

Trước đây, giá thuê tương đối ổn định, nhưng chỉ số giá tiêu dùng do Bộ Nội vụ và Truyền thông công bố cho thấy giá thuê đang tăng với tốc độ cao nhất kể từ những năm 1990. Thông thường, giá thuê chỉ tăng khi bất động sản được niêm yết mới hoặc khi hợp đồng thuê được gia hạn, khoảng mỗi hai năm một lần. Điều này có nghĩa là giá thuê tăng chậm hơn so với giá nhà.

Theo chuyên viên Iwasaki, có khả năng một số lượng lớn bất động sản đang chuẩn bị tăng tiền thuê tiếp khi nhiều chủ nhà đang cân nhắc việc chuyển chi phí sửa chữa và tiện ích tăng cao thông qua việc tăng tiền cho thuê.

Các hộ gia đình cũng đang phải vật lộn với giá thực phẩm tăng cao và tiền lương thực tế trì trệ.

Theo chuyên gia Fuchinoue,giá thuê nhà ở trung tâm thành phố sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới: “Các hộ gia đình sẽ cần quyết định xem nên ưu tiên sự tiện lợi dựa trên triển vọng thu nhập trong tương lai, hay nên chuyển ra xa trung tâm thành phố để tiết kiệm chi phí”.