Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể hoãn thăm Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hội nghị cấp cao sắp tới tại Bắc Kinh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể bị hoãn, trong bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ đang tìm kiếm sự giúp đỡ để mở lại eo biển Hormuz giữa lúc xung đột với Iran đang diễn ra.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times đăng tải ngày 15/3, ông Trump bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ giúp tháo gỡ “nút thắt” tại eo biển Hormuz, trước khi ông dự kiến công du đến Bắc Kinh và hội đàm với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, theo kế hoạch từ ngày 31/3 – 2/4 tới.

Ông Trump nói thêm rằng 2 tuần trước cuộc gặp là một “khoảng thời gian dài” và chính quyền Washington muốn thấy kết quả rõ ràng trước. Tổng thống Mỹ nói: “Chúng tôi có thể hoãn”, song không nêu thời gian cụ thể.

Phát biểu này được đưa ra khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gặp người đồng cấp Trung Quốc Hà Lập Phong tại thủ đô Paris (Pháp) để thảo luận về kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh. Đến nay, Bắc Kinh chưa xác nhận thời điểm diễn ra và thường công bố sát với thời điểm bắt đầu kế hoạch.

Nếu diễn ra, đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Mỹ kể từ chuyến công du gần đây của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu năm 2017. Sự kiện này dự kiến diễn ra 5 tháng sau khi hai lãnh đạo gặp nhau tại thành phố Busan của Hàn Quốc và nhất trí về thỏa thuận đình chiến thương mại.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi ông kêu gọi các nước như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh cử tàu chiến để hỗ trợ Mỹ đảm bảo an ninh tại eo biển này. Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới - đang gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu.

Tờ The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Nhà Trắng đang lên kế hoạch công bố thành lập một liên minh đa quốc gia nhằm hộ tống các tàu đi qua eo biển Hormuz. Kế hoạch này vẫn đang trong quá trình thảo luận và có thể được công bố sớm nhất trong tuần này.

Liên quan vấn đề trên, châu Âu đang xem xét kế hoạch điều động một sứ mệnh hải quân để hỗ trợ việc mở cửa lại eo biển Hormuz.

Các bộ trưởng Liên minh châu Âu (EU) đang đàm phán để mở rộng sứ mệnh Aspides hiện có sang bảo vệ hoạt động vận tải hàng hải tại Vùng Vịnh. Lực lượng triển khai của phái bộ Aspides bao gồm 3 tàu từ hải quân các nước Pháp, Hy Lạp và Italy, vốn ban đầu được điều động để chống lại các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ngoài khơi Yemen.

Tờ Financial Times dẫn lời một quan chức chia sẻ rằng sứ mệnh hải quân chung giữa EU và Liên hợp quốc (LHQ) nhằm đảm bảo lưu thông an toàn "có vẻ khả thi hơn" so với việc các quốc gia EU tiếp cận song phương với Iran.      

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul bày tỏ hoài nghi về khả năng mở rộng hoạt động của phái bộ hải quân Aspides của EU sang eo biển Hormuz. Trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình công cộng ARD của Đức, ông Wadephul cho biết ông "rất hoài nghi" về việc liệu phái bộ của EU có thể đảm bảo an ninh tốt hơn tại eo biển này hay không, cho rằng chiến dịch này "không hiệu quả" tại khu vực triển khai chính ở Biển Đỏ.

Ông Wadephul nhấn mạnh an ninh chỉ có thể được đảm bảo nếu xung đột quân sự được "giải quyết một cách căn bản". Ông lưu ý dù châu Âu luôn hỗ trợ mang tính xây dựng trong việc đảm bảo các tuyến đường hàng hải, song ông không thấy tính cấp bách cần thiết và cho rằng Đức không nên tham gia.