Tổng thống Trump cân nhắc hỗ trợ ngành nông nghiệp Mỹ trong thương chiến với Trung Quốc

Tờ Nhật báo Phố Uôn dẫn một nguồn tin cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và các cố vấn đang cân nhắc trợ cấp từ 10-14 tỷ USD cho các nhà sản xuất đậu tương Mỹ, những người bị ảnh hưởng bởi các biện pháp áp thuế của chính quyền.

Các khoản trợ cấp này có thể được triển khai trong các tháng tới, song các hiệp hội nông nghiệp Mỹ cho rằng sớm nhất có thể sẽ phải đến cuối năm 2025  các khoản trợ cấp mới đến tay những người nông dân, khi mùa vụ đã kết thúc.

Theo các quan chức Nhà Trắng, chính quyền Mỹ vẫn đang tiếp tục trao đổi và quyết định cuối cùng chưa được đưa ra do ông Trump vẫn hy vọng vào khả năng thúc đẩy Trung Quốc mua đậu tương của Mỹ. Ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc trong một vài tuần tới. Một thỏa thuận với Trung Quốc về việc mua đậu tương có thể làm thay đổi các tính toán và quy mô gói hỗ trợ nông dân Mỹ. Phát biểu trên đài truyền hình CNBC, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết gói cứu trợ có thể được công bố vào ngày 7/10 tới, nhưng việc chính phủ đóng cửa có thể khiến việc tuyên bố này bị trì hoãn.

Hôm 1/10 vừa qua, Tổng thống Trump đã cáo buộc Trung Quốc từ chối mua đậu tương của Mỹ trong năm nay để củng cố vị thế đàm phán với Mỹ. Ngành đậu tương của Mỹ đang lo ngại sự cạnh tranh từ khu vực Nam Mỹ, giá hàng hóa giảm và chi phí đầu vào tăng. Tổng thống Trump nhấn mạnh vấn đề này sẽ được thảo luận trong cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại hội nghị APEC.

Tuần trước, Tổng thống Trump đã tiết lộ Mỹ sẽ chuyển một phần doanh thu thuế quan của mình sang trợ cấp nông nghiệp, nhưng chi tiết vẫn chưa được công bố. Hiệp hội Đậu tương Mỹ khuyến cáo Tổng thống Trump cần ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc để phục hồi thương mại đậu tương và giảm thiểu sự cạnh tranh từ Nam Mỹ. Argentina (Ác-hen-ti-na) đã xuất khẩu 20 chuyến tàu chở đậu tương cho Trung Quốc sau khi ông Trump cấp khoản vay 20 tỷ USD cho nước này và tạm ngừng thuế xuất khẩu đậu tương.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ đang yêu cầu ông Trump ngừng hỗ trợ Argentina, cho rằng điều này gây thiệt hại cho nông dân Mỹ, đồng thời kêu gọi đảo ngược chính sách thuế quan đang tăng chi phí cho nông dân. Các chính sách thuế quan của ông Trump đang khiến nông dân Mỹ chịu áp lực với chi phí đầu vào tăng, giá hàng hóa giảm và lợi nhuận thu hẹp. Các nghị sĩ đã gửi thư cho Tổng thống Trump yêu cầu cung cấp thị trường ổn định và rút lại thuế quan.

Ủy ban Nông nghiệp và Tài chính Thượng viện Mỹ ủng hộ mở rộng thị trường nông nghiệp Mỹ thông qua các hiệp định thương mại mới. Chủ tịch Thượng viện tạm quyền Chuck Grassley chỉ trích thuế quan của Mỹ, kêu gọi dỡ bỏ thuế đối với đầu vào nông nghiệp. Ông Grassley cho rằng Mỹ cần thực thi thỏa thuận thương mại giai đoạn một với Trung Quốc, đồng thời khắc phục thiếu sót trong việc thực thi thỏa thuận này dưới thời chính quyền Tổng thống Joe  Biden. Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue nhấn mạnh đậu nành là vấn đề chính trong thảo luận thương mại với Trung Quốc.

Việc Trung Quốc hạn chế mua nông sản Mỹ diễn ra trong bối cảnh nông dân Mỹ đang thu hoạch một trong những vụ mùa thành công nhất khiến giá ngô và đậu tương trên thị trường giảm mạnh. Trong khi đó, chi phí máy móc, phân bón và các vật tư sản xuất khác lại đang tăng khiến các nhà sản xuất đậu tương Mỹ ước tính họ có thể thiệt hại đến 100 USD/ha. Các nông dân Mỹ đã phải cắt giảm việc mua máy móc và phân bón để hạn chế thiệt hại.

Theo số liệu của Hiệp hội Nông dân Mỹ, trong 8 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu đậu tương của Mỹ sang Trung Quốc chỉ còn 1/5 so với cùng kỳ năm 2024, từ mức 1 tỷ bushel (giạ) xuống 200 triệu bushel), trong khi đó sản lượng xuất khẩu của Brazil đạt 2 tỷ bushel, gấp 10 lần xuất khẩu của Mỹ. Quốc hội Mỹ đã yêu cầu chính quyền Trump phải hỗ trợ nông dân Mỹ, đặc biệt trong các ngành gạo, đậu tương, ngũ cốc... Theo Hạ nghị sĩ Derrick Van Orden (Cộng hòa, bang Wisconsin), giải pháp chỉ có thể là mở rộng xuất khẩu sang các thị trường và đối tác thân thiện với Mỹ. Chính vì thế, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins đã được cử đi công du một số nước để tìm kiếm thị trường xuất khẩu thay thế Trung Quốc.

Trong nhiệm kỳ đầu, chính quyền ông Trump đã chi 23 tỷ USD trợ cấp cho nông dân Mỹ trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Mặc dù xuất khẩu đậu tương đã hồi phục phần nào trong thời gian qua, Trung Quốc đã tích cực đa dạng hóa thị trường, củng cố các chuỗi cung ứng ở Nam Mỹ, đặc biệt là Brazil./.