Tổng thống Trump dùng thuế giải quyết tranh chấp nước với Mexico

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Theo hiệp ước năm 1944, cứ sau 5 năm, Mexico phải chuyển 2 tỷ m3 nước từ Rio Grande đến Texas (Mỹ) thông qua một mạng lưới các đập và hồ chứa được kết nối với nhau.

Chu kỳ 5 năm hiện tại kết thúc vào tháng 10/2025, nhưng theo dữ liệu từ Ủy ban Biên giới và nước quốc tế, Mexico đã gửi chưa đến 30% lượng nước theo thỏa thuận.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Mexico nợ Texas 1,6 tỷ m3 nước… Họ đang vi phạm nghĩa vụ theo Hiệp ước".

Ông cũng cảnh báo sẽ tiếp tục tăng thuế quan với Mexico, thậm chí có thể áp dụng trừng phạt, cho đến khi Mexico tôn trọng Hiệp ước và “cung cấp cho Texas nguồn nước mà họ nợ”.

Trước đó, phía Mexico cho biết đợt hạn hán lịch sử do biến đổi khí hậu khiến nước này không thể thực hiện được các cam kết về nước. Kịch bản này cũng được hiệp ước tính tới và có điều khoản cho phép gia hạn nợ nước sang chu kỳ 5 năm tiếp theo.

Tuy nhiên, các chính trị gia ở Mỹ cho rằng ngành chăn nuôi gia súc và hồ đào đang phát triển của Mexico dọc biên giới đã sử dụng hết nguồn nước quý giá. Họ cho biết việc Mexico không cung cấp đủ hạn ngạch nước đã gây thiệt hại cho những người nông dân Texas, vốn cần nước cho mùa vụ.

Lo ngại ông Trump có thể kéo tranh chấp này vào các cuộc đàm phán thương mại, Mexico đã đồng ý gửi 148 triệu m3 nước tới Mỹ và đang nghiên cứu phương án cung cấp thêm 99 triệu m3 nước. Tuy nhiên, điều đó có nghĩa là Mexico vẫn chỉ cung cấp chưa đến 40% lượng nước theo thỏa thuận.

Trong khi đó, Chính phủ liên bang Mexico đang đối mặt với phản ứng của các bang phía Bắc, nơi bảo vệ chặt chẽ nguồn cung cấp nước của họ. Năm 2020, Vệ binh quốc gia Mexico từng đụng độ với nông dân tại đập Boquilla ở bang Chihuahua về việc cung cấp nước cho Texas.