TP. Hồ Chí Minh điều chỉnh chương trình phát triển nhà ở, ưu tiên nhà ở xã hội và đô thị TOD

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa phê duyệt đề cương điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 – 2030 và đề cương xây dựng Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 – 2030 theo hướng ưu tiên nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở ngày càng tăng trong bối cảnh quy mô dân số và tốc độ đô thị hóa ngày tăng.

Theo đó, nội dung điều chỉnh theo quy mô dân số dự kiến khoảng 16,25 triệu người. Tổng diện tích sàn nhà ở tăng thêm trong giai đoạn chương trình ước đạt hơn 119 triệu m². Chỉ tiêu diện tích nhà ở bình quân đầu người của thành phố được đặt mục tiêu 30,7 m²/người vào năm 2030.

Việc phát triển nhà ở sẽ bám sát quy hoạch chung và tổ chức theo 6 phân vùng đô thị gồm: Khu vực trung tâm, phía Đông, phía Tây, phía Bắc, phía Nam và Đông Nam (Cần Giờ).

Khu vực đô thị trung tâm bao gồm Sài Gòn – Chợ Lớn và các khu vực lân cận, giữ vai trò trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ và kinh tế tri thức của toàn thành phố. Tại đây, TP. Hồ Chí Minh định hướng bảo tồn cấu trúc đô thị cũ và các di sản kiến trúc – văn hóa, đồng thời khuyến khích tái thiết theo hướng tăng tầng cao, giảm mật độ xây dựng, mở rộng không gian công cộng và công viên. Việc phát triển nhà ở sẽ gắn chặt với hệ thống giao thông công cộng, thúc đẩy mô hình đô thị định hướng giao thông.

Khu vực phía Đông Thành phố được định hướng trở thành đô thị sáng tạo với các chức năng tài chính, công nghệ cao, giáo dục – đào tạo, y tế, du lịch sinh thái trên cơ sở cấu trúc tự nhiên, nhất là hệ thống sông, kênh rạch, kết hợp với các công viên và hành lang xanh nhằm tăng khả năng thoát nước và giảm ngập cho đô thị. Đây sẽ là nơi ưu tiên phát triển các dự án nhà ở chung cư cao tầng gắn với hệ thống giao thông công cộng; xây dựng các khu đô thị theo mô hình đa chức năng, thúc đẩy tương tác kinh tế – xã hội, lấy các trung tâm đổi mới sáng tạo làm hạt nhân phát triển kinh tế tri thức. TP. Hồ Chí Minh ưu tiên nhà ở xã hội, phát triển TOD.

Phía Tây Thành phố được định hướng là đô thị công nghiệp – dịch vụ, trung tâm công nghệ, y sinh hóa dược và chăm sóc sức khỏe nên được khuyến khích hình thành các khu đô thị mới đa chức năng với hạ tầng đồng bộ, tăng cường kết nối giữa khu dân cư với các khu sản xuất công nghiệp và trung tâm dịch vụ, qua đó tạo việc làm và thu hút lao động. Phía Bắc Thành phố sẽ phát triển theo hướng đô thị dịch vụ, giải trí, văn hóa và nghỉ dưỡng gắn với cảnh quan nông nghiệp. Tại đây dự kiến hình thành các khu công nghiệp, trung tâm giáo dục – đào tạo, công nghệ, cùng các khu hỗ trợ sản xuất nông nghiệp chất lượng cao và du lịch sinh thái – văn hóa.

Phía Nam được định hướng trở thành đô thị công nghệ cao, đô thị sinh thái nước, trung tâm logistics gắn với cảng Hiệp Phước; ưu tiên phát triển các khu công nghiệp, trung tâm nghiên cứu – đào tạo và hệ thống logistics hiện đại, đồng thời hình thành các khu đô thị đa chức năng phục vụ kinh tế biển. Riêng khu vực Đông Nam (Cần Giờ) được xác định là “lá phổi xanh” của Thành phố đóng vai trò cửa ngõ hướng biển nên phát triển theo mô hình đô thị sinh thái ven biển với các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, cảng và logistics nhưng phải bảo đảm khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn và hệ sinh thái biển.

Theo đề cương điều chỉnh, TP. Hồ Chí Minh khuyến khích hợp thửa, tái điều chỉnh đất để nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại các khu vực có mật độ xây dựng cao. Quá trình tái thiết đô thị sẽ gắn với tăng tầng cao, giảm mật độ xây dựng, đồng thời bổ sung hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội nhằm cải thiện môi trường sống.

Thành phố cũng thúc đẩy cải tạo các chung cư cũ và phân bố lại dân cư hợp lý theo quy hoạch, bảo đảm cân đối hạ tầng giao thông, cây xanh và dịch vụ xã hội; khuyến khích phát triển theo mô hình đô thị nén, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; đồng thời gắn với các khu vực có nhu cầu lao động lớn như: khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ, các trường đại học nhằm giúp người lao động có chỗ ở gần nơi làm việc, giảm khoảng cách di chuyển và hạn chế áp lực lên hệ thống giao thông đô thị.

Đối với các khu dân cư mới, Thành phố tập trung phát triển nhà ở chung cư; đặc biệt, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân nhằm tạo ra môi trường sống ổn định, bền vững và phù hợp khả năng chi trả của người thu nhập thấp.

Theo đó, các dự án nhà ở xã hội sẽ được quy hoạch gần khu công nghiệp, khu việc làm và các tuyến giao thông công cộng, có khoảng cách từ nơi ở đến nơi làm việc trong khoảng 20 – 30 phút. Thành phố cũng khuyến khích phát triển nhà ở thương mại giá thấp, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của công nhân và người thu nhập thấp.

Riêng đặc khu Côn Đảo, Thành phố định hướng chỉ phát triển các dự án nhà ở phục vụ nhu cầu của người dân đang sinh sống và làm việc tại đây, nhằm hạn chế tình trạng gia tăng dân số cơ học ra đảo. Khu vực các cảng biển quốc tế Thị Vải – Cái Mép, việc phát triển nhà ở phải bám sát quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết đô thị và được tổ chức theo mô hình “cảng – vùng đệm – khu ở”, tách biệt khu vực sản xuất cảng với khu dân cư nhằm giảm ô nhiễm, xung đột chức năng đồng thời hướng tới thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhà đầu tư làm việc trong lĩnh vực cảng biển và logistics…