Tranh cãi về chính sách kinh tế vĩ mô của Nhật Bản
BNEWS Chính sách "khó hiểu" nhất xuất hiện ở Nhật Bản trong thập kỷ qua, xét về mặt logic kinh tế vĩ mô, là thông báo chính phủ dự định cắt giảm thuế thu nhập cá nhân.
Trụ sở của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ở Tokyo. Ảnh: EPA/TTXVN
Nếu thị trường ngừng chấp nhận trái phiếu làm tài sản thế chấp do có thể bị hạ xếp hạng, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Nói chung, việc duy trì kỷ luật tài chính là rất quan trọng.
Một vấn đề khác là câu hỏi định hướng chính sách kinh tế vĩ mô của Nhật Bản đang đi theo hướng nào trong tình huống lạm phát.Một mặt, để ứng phó với tình trạng giá năng lượng tăng cao đã làm tăng lạm phát tổng thể, chính phủ đang cung cấp các khoản trợ cấp để giảm bớt nỗi đau mà người tiêu dùng phải gánh chịu. Mặt khác, chính phủ tiếp tục tìm cách tăng tỷ lệ lạm phát, được thể hiện qua việc biện minh cho kế hoạch cắt giảm thuế như một biện pháp để "hoàn thành việc thoát khỏi giảm phát". BoJ cũng đang nỗ lực hết sức để thúc đẩy lạm phát.Vậy Nhật Bản với tư cách là một quốc gia đang hướng tới tỷ lệ lạm phát thấp hơn hay cao hơn? Có một mối quan hệ khó khăn tồn tại giữa chính sách tiền tệ với sự bền vững tài chính. Một trường phái cho rằng chính sách tiền tệ tối ưu phải dựa trên các điều kiện nhất định mà ngân hàng trung ương đang hoạt động. Những người theo quan điểm này lập luận rằng nếu các ngân hàng trung ương tăng lãi suất với mục đích khôi phục kỷ luật tài chính, điều này có thể có nguy cơ vượt quá vai trò của ngân hàng trung ương đối với chính phủ.Tất nhiên, trong một xã hội dân chủ, chính sách tài khóa được quyết định bởi chính phủ và cơ quan lập pháp. Các ngân hàng trung ương không thể và không nên can thiệp vào lĩnh vực chính sách tài khóa.Thế nhưng, điều này không có nghĩa là ngân hàng trung ương nên bỏ qua tác động của việc nới lỏng tiền tệ đối với sự bền vững tài chính hoặc tính bền vững của tình hình kinh tế vĩ mô.Chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến các tác nhân kinh tế tư nhân và chính phủ. Các cuộc thảo luận thường là về tác động của việc nới lỏng tiền tệ đối với các tổ chức tư nhân về cơ chế truyền tải. Tuy nhiên, không có lý do để bỏ qua tác động của chính sách tiền tệ đối với chính phủ với tư cách là người đi vay.Điều này đặc biệt đúng vì cho đến nay, “con nợ” lớn nhất ở Nhật Bản vẫn là chính phủ. Việc xem xét như vậy không đồng nghĩa với việc ngân hàng trung ương can thiệp vào chính sách tài khóa. Việc này chỉ đơn giản là xem xét cơ chế truyền tải nới lỏng tiền tệ dựa trên tình hình thực tế.Cuối cùng, điều quan trọng nhất trong việc thực hiện chính sách tiền tệ là đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững. Lạm phát là một yếu tố có thể đe dọa tăng trưởng nhưng cũng có những yếu tố quan trọng khác. Ví dụ, ngân hàng trung ương phải xem xét nếu tính bền vững kinh tế vĩ mô bị ảnh hưởng nghiêm trọng do mất kỷ luật tài chính một phần từ việc nới lỏng tiền tệ kéo dài.Xem xét các giai đoạn giống như tình trạng hỗn loạn gây ra bởi kế hoạch "ngân sách nhỏ" cắt giảm thuế do chính phủ Thủ tướng Liz Truss khi đó đưa ra vào tháng 9/2022 hoặc các vụ phá sản của ngân hàng Mỹ vào tháng 3/2023, có thể thấy việc thị trường cho rằng sự mất cân bằng tài chính tiềm ẩn có thể đã tích lũy ởNhật Bản do việc nới lỏng tiền tệ kéo dài là điều hoàn toàn tự nhiên. Điều đó có thể đe dọa triển vọng tăng trưởng bền vững. Việc chỉ tập trung vào tỷ lệ lạm phát mục tiêu 2% là rất nguy hiểm bởi nó đang bỏ sót thực tế đang thay đổi về động lực của nền kinh tế, chính trị và xã hội của đất nước.
Tin liên quan
