Tự test nhanh COVID-19 tại nhà, làm sao để phân biệt âm tính/dương tính giả?

Bộ kit test COVID-19. Ảnh minh họa: TTXVN

Thời gian vừa qua, nhiều người sau khi đi xét nghiệm test nhanh COVID-19 có kết quả âm tính đã có tâm lý chủ quan, không tiếp tục tự cách ly 14 ngày theo khuyến cáo của ngành y tế. Người dân cần hiểu đúng về xét nghiệm này để tránh gây hậu quả nghiêm trọng.

Test nhanh COVID-19 hiện là phương pháp xét nghiệm dễ thực hiện và nhanh nhất để phát hiện liệu bạn có bị nhiễm virus SARS-CoV-2 hay không, từ đó đưa ra những xử trí để tránh lây lan cộng đồng. Tuy nhiên, thực tế đôi khi test nhanh COVID-19 có thể gây ra kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả.

Thông thường, khi test nhanh nếu hiển thị cả 2 vạch bên cạnh chữ C và chữ T thì đó là dương tính, còn nếu chỉ hiển thị 1 vạch bên cạnh chữ C, thì là âm tính. Trong nhiều trường hợp, vạch chữ T hiển thị mờ nhạt, không rõ ràng, điều này khó để xác định kết quả chính xác hay không.

Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, điều quan trọng khi thực hiện test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 là bạn phải đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất và lựa chọn loại test nhanh được cấp phép bởi các cơ quan y tế.

Người dùng kit test cần chú ý đến khung thời gian đọc kết quả. Thời gian đọc xét nghiệm có thể khác nhau giữa các loại kit xét nghiệm nhanh. Cần đọc kết quả xét nghiệm trong khung thời gian quy định của bộ kit test bạn sử dụng, nếu hai vạch xuất hiện sau khung thời gian đó, rất có thể là dương tính giả.

Ngoài ra, còn có các yếu tố khác gây tác động đến kết quả dương tính giả bao gồm: vị trí lấy mẫu, điều kiện bảo quản mẫu bệnh phẩm, thời gian từ lúc bệnh khởi phát đến khi lấy mẫu, người bệnh có triệu chứng hay không triệu chứng và nồng độ virus trong mẫu bệnh phẩm ảnh hưởng đến độ nhạy của xét nghiệm nhanh kháng nguyên COVID-19.

Những điều cần biết về test nhanh COVID-19

Test nhanh là xét nghiệm tìm kháng thể kháng virus trong máu hay còn gọi làm xét nghiệm nhanh, cho phép xác định việc bệnh nhân có đang nhiễm hoặc trước đó phơi nhiễm với virus SARS-CoV-2 hay không. Nếu người đang nhiễm hoặc trước đó phơi nhiễm thì trong máu sẽ có kháng thể kháng lại virus SARS-CoV-2.

Test nhanh có giá trị điều tra dịch tễ xem tình hình dịch đã qua, hiện tại và dự báo tương lai. Kỹ thuật đơn giản, chi phí ít, cho kết quả nhanh.

Test nhanh làm sớm quá thì cơ thể chưa có đủ kháng thể, sẽ cho kết quả test nhanh âm tính.

Test nhanh làm đúng lúc, cũng chưa đủ khẳng định được là hiện tại có sự hiện diện virus SARS-CoV-2 trong cơ thể hay không, mà cần phải làm thêm xét nghiệm Real-time PCR để tìm virus SARS-CoV-2.

Test nhanh làm muộn thì có thể cho kết quả dương tính, nhất là sau 2 tuần phơi nhiễm virus SARS-CoV-2, nhưng tiếc là khả năng ngăn ngừa lây lan đã bị trôi qua.

Test nhanh còn có giá trị để xác định xem cơ thể đã có kháng thể kháng lại virus SARS-CoV-2 chưa.

Hiện nay nhiều người dân có thể tự test nhanh tại nhà. Ảnh: TTXVN

Test nhanh âm tính mà xét nghiệm Real-time PCR dương tính, thì khả năng người đó mới bị nhiễm bệnh trong một vài ngày gần đây, thường là dưới 7 ngày và kháng thể chưa kịp hình thành trong máu.

Test nhanh không dùng để khẳng định mắc bệnh COVID-19, vì bản chất của test nhanh là dùng để phát hiện kháng thể.

Xét nghiệm test nhanh không thể khẳng định tuyệt đối việc mắc hay không mắc COVID-19. Do đó, người dân nếu có kết quả test nhanh âm tính tuyệt đối không được chủ quan, không được nghĩ rằng mình chắc chắn không mắc COVID-19, mà vẫn phải tuân thủ nghiêm túc việc tự cách ly và theo dõi trong 14 ngày.

Để bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân và những người xung quanh, tất cả mọi người dân cần tiếp tục thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch COVID-19 như: không ra khỏi nhà khi không cần thiết và thực hiện, Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; đeo khẩu trang khi ra ngoài cộng đồng, hạn chế tập trung đông người (không quá 30 người) tại nơi công cộng, ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện, giữ khoảng cách tối thiểu 01m khi tiếp xúc; thực hiện khai báo y tế theo quy định, khi có dấu hiệu ho, sốt, khó thở, viêm phổi… phải đến ngay cơ sở y tế để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.

Những sai lầm xung quanh việc test COVID-19

Ngày nào cũng tự test: KHÔNG CẦN THIẾT VÀ LÃNG PHÍ

Có người quá lo lắng, sốt ruột, mua cùng lúc nhiều kit xét nghiệm nhanh về để ngày nào cũng tự test.

Các chuyên gia khẳng định việc này không cần thiết và gây lãng phí bởi, sau khi tiếp xúc với F0 phải có thời gian nhất định để virus nhân lên, xét nghiệm ngay không có giá trị, ít nhất phải 3-4 ngày sau hãy test.

Nếu vừa tiếp xúc với nguồn lây hoặc ở giai đoạn ủ bệnh, bạn có thể đã nhiễm bệnh song tải lượng virus thấp… nếu test cũng không chính xác vì khả năng âm tính cao bởi virus chưa nhân lên đủ số lượng để phát hiện bằng test nhanh. Nếu bạn không có triệu chứng thì có thể test vào ngày thứ 5 và ngày thứ 7 sau tiếp xúc F0.

Trong trường hợp gia đình có người mang thai, người mắc bệnh lý nền, nếu lo lắng quá thì trước hết cần tuân thủ biện pháp 5K theo khuyến cáo của Bộ Y tế và đợi đến ngày thứ 4 mới nên test, nếu âm tính thì ngày thứ 7 test lại để hoàn toàn yên tâm.

Còn các trường hợp khác chỉ cần nên test khi có các biểu hiện nghi ngờ như: chảy nước mũi, ho, sốt, đau nhức mình mẩy…

Vạch mờ hay đậm không nói lên bênh nặng hay nhẹ

Trên kết quả test, vạch mờ hay đậm không nói lên được bệnh nặng, nhẹ, nhiều hay ít virus như nhiều người suy diễn. Ngoài ra, khi có xét nghiệm test nhanh dương tính, bạn cũng không nhất thiết phải làm xét nghiệm RT-PCR.

Người dân mua kit test nhanh và các loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID-19. Ảnh: Thanh Vân-TTXVN

Kết quả test nhanh âm tính là khỏi bệnh?

Nhiều bạn đọc thắc mắc vậy test nhanh âm tính là khỏi bệnh đúng không? Các chuyên gia cho rằng điều này không chính xác.

Test nhanh âm tính chỉ có nghĩa là nguy cơ lây thấp vì còn ít hoặc không còn virus ở đường hô hấp trên. Do đó vẫn phải tiếp tục theo dõi. Ví dụ ngày thứ 5 test nhanh âm tính thì không được chủ quan mà vẫn phải theo dõi SP02 đủ 10 ngày.

Những việc cần làm để tránh âm tính/dương tính giả khi test nhanh COVID-19:

Để giảm nguy cơ, bạn cần phải làm những điều sau trước khi thực hiện test nhanh COVID-19:

- Rửa tay thật sạch

- Xì mũi, tránh để mũi có quá nhiều dịch mũi

- Tránh ăn hoặc uống một thời gian ngắn trước đó

- Làm đúng theo hướng dẫn được ghi trên bao bì của bộ test nhanh./.