Tương lai ảm đạm của Hiệp định thương mại tự do Australia – Indonesia

Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã nêu vấn đề với Thủ tướng Australia Scott Morrison trong buổi hội đàm, bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 33 tại Singapore mới đây. Ông Widodo cũng không quên nhắc lại lập luận quốc gia này phản đối việc di chuyển đại sứ quán của Australia trong buổi nói chuyện.

Theo giới truyền thông Australia, ông Morrison đã nói Chính phủ Australia đang tiến hành đánh giá và sẽ đưa ra quyết định cuối cùng trước dịp lễ Giáng Sinh.

Mặc dù ông Morrison cho rằng nội dung buổi hội đàm với ông Widodo không liên quan tới việc xem xét di chuyển đại sứ quán Australia tại Israel cũng như bàn luận tới thỏa thuận thương mại song phương giữa hai nước, nhưng Chính phủ Indonesia trong cùng ngày đã đưa ra tuyên bố nhấn mạnh ủng hộ giải pháp hai nhà nước giữa Israel và Palestine.

Bộ trưởng Thương mại Indonesia, Enggartiasto Lukita, thậm chí, đã làm nghiêm trọng vấn đề hơn khi để ngỏ thông tin thời gian ký kết hiệp định thương mại tự do giữa hai nước sẽ liên quan tới quyết định của Australia về đại sứ quán tại Israel. Trả lời phóng viên Indonesia bên lềi Hội nghị Cấp cao ASEAN, ông Lukita nói: “Thỏa thuận sẽ được ký vào bất cứ thời gian nào, nhưng thời điểm ký phụ thuộc vào vị trí đặt đại sứ quán của Australia”.

Ông Lukita cũng cho biết thêm Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia, Retno Marsud, nhấn mạnh rằng: “Nếu Australia khăng khăng di chuyển đại sứ quán tới Jerusalem, việc ký kết sẽ bị trì hoãn”.

Hãng truyền thông lớn nhất Australia Fairfax vừa tiết lộ thông tin, một bộ trưởng của chính phủ Australia ngay lập tức gửi thông điệp tới ông Lukita, khẳng định việc di chuyển đại sứ quán Australia tại Israel chỉ có 5% cơ hội.

Chính phủ của ông Morrison được cho là đang cố gắng cứu vãn việc hoàn tất thỏa thuận thương mại này trong năm nay. Tuy nhiên, mọi thứ đã trở nên không rõ ràng, đặc biệt là sau cuộc gặp giữa ông Morrison và ông Widodo.

Indonesia là quốc gia có dân số Hồi giáo đông nhất thế giới và là quê hương của 264 triệu người. Đây là một trong những quốc gia ủng hộ nhà nước Palestine mạnh mẽ nhất. Nước này cũng đã nhiều lần bày tỏ sự quan tâm tới ý định di chuyển đại sứ quán của Australia tại Israel.

Các nhà phân tích đã đưa ra cảnh báo cho rằng các nhóm Hồi giáo vũ trang tại Indonesia sẽ biến vấn đề này thành một “quân bài” chính trị trong nước và gây sức ép đối với Chính phủ Indonesia.

Hiệp định thương mại tự do Australia - Indonesia đã kéo dài đàm phán trong suốt 8 năm qua. Việc đàm phán mới được hoàn tất vào cuối tháng 8/2018, ít ngày sau khi ông Morrison được lựa chọn thay ông Malcolm Turnbull, trở thành Thủ tướng Australia.

Theo dự kiến ban đầu, hiệp định này sẽ chính thức được ký kết trong năm nay và sớm có hiệu lực sau một thời gian ngắn.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, Hiệp định thương mại tự do Australia – Indonesia sẽ mang lại doanh thu trực tiếp trị giá 16 tỷ USD mỗi năm cho Australia. Với lợi thế dân số, Indonesia được đánh giá là một trong những thị trường giàu tiềm năng cho các mặt hàng xuất khẩu thương mại.

Giới thương nhân Australia, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ được hưởng rất nhiều lợi thế thông qua hiệp định. Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh của Australia như thịt, gia cầm, nông sản, sữa và đường thực phẩm sẽ có thêm cơ hội thâm nhập không những vào thị trường Indonesia, mà còn qua đó mở ra thị trường ASEAN rộng lớn hơn./.