Vấn đề hạt nhân Iran: Tehran để ngỏ khả năng "phản ứng cân xứng" quyết định của Mỹ

Hãng tin Fars News ngày 9/5 đưa tin, Quốc hội Iran đã đề xuất một bản kiến nghị, trong đó kêu gọi chính phủ nước này có phản ứng "cân xứng và có đi có lại" sau khi Mỹ quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân mà Tehran ký năm 2015 với Nhóm P5+1 (gồm 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Đức), với tên gọi chính thức là Kế hoạch Hành động toàn diện chung (JCPOA).

Người đứng đầu ủy ban hạt nhân trong quốc hội, ông Hojatoleslam Mojtaba Zulnouri cho biết bản kiến nghị yêu cầu chính phủ của Tổng thống Hassan Rouhani cần có được "sự đảm bảo cần thiết" từ các bên còn lại trong thỏa thuận hạt nhân, gồm Đức, Pháp, Anh, Nga và Trung Quốc.

Theo ông Zulnouri, nếu các bên không đáp ứng sự đảm bảo cần thiết thì Iran cần nối lại hoạt động làm giàu urani cấp độ cao. Trong khi đó, nghị sĩ Ali Mottahari lại cho rằng, "có rất ít cơ hội" để các cường quốc châu Âu "đưa ra sự đảm bảo vững chắc" cho phép Iran tiếp tục tuân thủ thỏa thuận.

Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn IRNA, nghị sỹ Mottahari nhấn mạnh: "Nếu điều này không xảy ra, có khả năng chúng tôi sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân hoặc đưa ra các bước đi khác".

Cùng ngày, Liên minh châu Âu (EU) tuyên bố vẫn kiên trì với thỏa thuận hạt nhân Iran bất chấp quyết định của Washington rút khỏi JCPOA, đồng thời đảm bảo rằng Tehran sẽ không phải đối mặt với bất kỳ lệnh trừng phạt nào của EU, vốn đã được dỡ bỏ theo quy định của thỏa thuận hạt nhân được ký năm 2015.

Trong tuyên bố chung đưa ra cùng ngày, chính phủ 28 nước thành viên EU khẳng định: "Chừng nào Iran còn tiếp tục thực thi các cam kết liên quan tới hạt nhân của nước này, thì EU sẽ duy trì cam kết tiếp tục thực thi thỏa thuận hạt nhân một cách toàn diện và hiệu quả".

EU nêu rõ việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan là một phần quan trọng của thỏa thuận và EU sẽ duy trì sự đảm bảo này.

Trong khi đó, ngày 9/5, Trung Quốc cam kết sẽ bảo vệ JCPOA và bày tỏ lấy làm tiếc về quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này. Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng tuyên bố Bắc Kinh sẽ vẫn duy trì việc trao đổi thương mại và kinh tế ở mức bình thường với Iran bất chấp quyết định của Mỹ.

Trung Quốc kêu gọi tất cả các bên liên quan cùng có thái độ có trách nhiệm nhằm quay trở lại việc thực thi JCPOA theo đúng hành trình vào một ngày sớm nhất. Trung Quốc tiếp tục giữ vững thái độ công bằng, khách quan và có trách nhiệm, duy trì đối thoại với tất cả các bên cũng như bảo vệ và thực thi thỏa thuận này.

Cùng ngày, hãng thông tấn Interfax dẫn lời quyền Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov  nhấn mạnh, nước này vẫn duy trì cam kết với thỏa thuận hạt nhân Iran.

Theo kế hoạch, đại diện các bộ ngoại giao Nga và Đức sẽ gặp nhau tại Moskva để thảo luận về tình hình xung quanh thỏa thuận hạt nhân Iran.

Bộ trưởng Ngoại giao Đức Heiko Maas  trước đó cũng khẳng định Berlin sẽ cố gắng để duy trì thỏa thuận JCPOA bất chấp thông báo của ông Donald Trump./.