Việt Nam hút mạnh dòng vốn công nghệ chiến lược toàn cầu

Ngày 28/5, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC, Bộ Tài chính) phối hợp với Hiệp hội Đầu tư vốn tư nhân Việt Nam (VPCA) và Do Ventures tổ chức Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026) với chủ đề “Từ chính sách đến dòng vốn: Huy động nguồn vốn tư nhân cho các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam”. 

Sự kiện quy tụ hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, bộ, ngành, địa phương, các tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và startup trong và ngoài nước. Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tham dự và phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn. 

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: Thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mới; trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và năng lượng mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội. Đồng thời, dòng vốn đầu tư quốc tế cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ tới các quốc gia có môi trường chính trị ổn định, thể chế minh bạch, nguồn nhân lực chất lượng cao và chiến lược phát triển công nghệ dài hạn.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân là các động lực chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững. 

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và điểm đến chiến lược của dòng vốn công nghệ toàn cầu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những lợi thế này bao gồm môi trường chính trị - xã hội ổn định, quy mô thị trường hơn 100 triệu dân, lực lượng lao động trẻ, mức độ phổ cập công nghệ số cao cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn. 

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thể chế cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua nhiều chính sách lớn như Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. 

Quốc hội và Chính phủ hiện cũng đang hoàn thiện nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, kinh tế số và tài chính số như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số và Luật AI. 

Song song với đó, Việt Nam tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số, dữ liệu, năng lượng và hạ tầng tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech, cơ chế sandbox và các mô hình kinh doanh mới. 

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang phát triển năng động với sự tham gia ngày càng sâu rộng của các tập đoàn công nghệ và quỹ đầu tư quốc tế.  Ngày càng nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu, trung tâm R&D và quỹ đầu tư quốc tế lựa chọn Việt Nam là điểm đến cho các hoạt động đầu tư chiến lược và sản xuất công nghệ cao.

Báo cáo Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) hiện xếp Việt Nam đứng thứ 44 thế giới và thuộc nhóm dẫn đầu trong các nền kinh tế thu nhập trung bình. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam cũng nằm trong nhóm 50 hệ sinh thái khởi nghiệp mới nổi hàng đầu thế giới. 

Năm 2025, tổng vốn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam đạt khoảng 4,5 tỷ USD thông qua 149 thương vụ, tăng mạnh so với năm trước. Trong số đó, vốn đầu tư cổ phần tư nhân đạt khoảng 4 tỷ USD, còn vốn đầu tư mạo hiểm tăng khoảng 28%. Các lĩnh vực như AI, fintech, dữ liệu, hạ tầng số và công nghệ xanh tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư quốc tế. 

Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào sáu định hướng trọng tâm. 

Trong số đó, ưu tiên hàng đầu là tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng và thực thi thể chế, tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có sức cạnh tranh quốc tế cho đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược. 

Bên cạnh đó là phát triển hệ sinh thái tài chính cho đổi mới sáng tạo; mở rộng các quỹ đầu tư mạo hiểm, fintech và cơ chế huy động nguồn lực dài hạn cho khoa học công nghệ.

Việt Nam cũng sẽ ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược như AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và bán dẫn; đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút nhân tài quốc tế. 

Phó Thủ tướng đề nghị cộng đồng đầu tư quốc tế tiếp tục đồng hành với Việt Nam bằng tầm nhìn dài hạn, tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, hạ tầng số và doanh nghiệp công nghệ có tiềm năng toàn cầu. 

“Chính phủ Việt Nam cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”; tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định. 

Tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu ASEAN và top 50 thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP. 

Hiện quy mô nền kinh tế Việt Nam đạt khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký đạt trên 38 tỷ USD; trong đó nhiều dự án lớn tập trung vào AI, bán dẫn và sản xuất thông minh. 

Theo ông Lê Tấn Cận, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam hiện có hơn 4.000 startup công nghệ và gần 200 quỹ đầu tư đang hoạt động. Bộ Tài chính đang thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ khoa học công nghệ và mô hình hợp tác công – tư trong đổi mới sáng tạo. 

“Những chuyển biến chính sách gần đây cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển mới với khả năng tiếp nhận các dòng vốn quy mô lớn cho hạ tầng và các ngành công nghệ chiến lược”, Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

VIPC Summit 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng giữa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam với thị trường vốn toàn cầu, góp phần thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược trong thời gian tới.