VinaCapital: GDP Việt Nam năm 2026 có thể đạt 10% trong kịch bản tích cực

Trong báo cáo vĩ mô năm 2026 công bố ngày 22/1, VinaCapital đưa ra đánh giá khá lạc quan về triển vọng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam, với kỳ vọng GDP có thể đạt khoảng 10% trong kịch bản tích cực.

Động lực tăng trưởng được cho là đến từ sự phục hồi dần của tiêu dùng nội địa, xuất khẩu duy trì ổn định và đặc biệt là tác động lan tỏa từ làn sóng giải ngân đầu tư hạ tầng mạnh mẽ trong năm 2025.

Theo ông Michael Kokalari - Giám đốc Phân tích Kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital, tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy bởi xuất khẩu và du lịch.

Trong đó, xuất khẩu các mặt hàng điện tử và máy tính sang Mỹ tăng tới 80% so với cùng kỳ, trong khi lượng khách du lịch từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng 42%. Những động lực này đã phần nào bù đắp cho mức tăng trưởng còn khá khiêm tốn của tiêu dùng nội địa trong hai năm qua.

Bước sang năm 2026, chuyên gia của VinaCapital cho rằng tăng trưởng xuất khẩu và tiêu dùng sẽ dần quay về trạng thái “bình thường hóa” hơn, đồng thời có xu hướng hỗ trợ lẫn nhau. Đáng chú ý, tác động trễ từ giải ngân đầu tư hạ tầng quy mô lớn trong năm 2025 được kỳ vọng sẽ trở thành một lực đỡ quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, ba động lực then chốt được VinaCapital xác định cho tăng trưởng GDP năm 2026 bao gồm: sự phục hồi vừa phải của tiêu dùng nội địa, mối liên kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng và thị trường bất động sản, cùng với việc xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục duy trì đà ổn định.

Trong kịch bản cơ sở, VinaCapital dự báo GDP Việt Nam tăng khoảng 8% trong năm 2026. Trong khi đó, ở kịch bản tích cực, tăng trưởng có thể đạt 10%, nhờ dư địa chính sách vẫn còn tương đối lớn, cho phép Chính phủ chủ động triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết.

Về trụ cột tiêu dùng, VinaCapital kỳ vọng tiêu dùng sẽ dần trở lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường hơn vào khoảng giữa năm 2026, dù khó có sự bùng nổ mạnh. Sau gần ba năm duy trì tỷ lệ tiết kiệm cao, các hộ gia đình đã có điều kiện tái tích lũy phần lớn mức tiết kiệm trước đại dịch.

Bên cạnh đó, thu nhập hộ gia đình tăng khoảng 6–7% mỗi năm trong hai năm qua, trong khi thị trường chứng khoán và giá bất động sản cùng tăng hơn 30% trong năm 2025, qua đó tạo hiệu ứng tài sản tích cực, hỗ trợ chi tiêu.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP rất cao cho năm 2026, việc cải thiện rõ rệt tăng trưởng tiêu dùng sẽ đóng vai trò then chốt. Tính đến nay, các biện pháp hỗ trợ tiêu dùng mới chỉ được triển khai ở mức độ vừa phải, như gia hạn chính sách giảm thuế VAT, tăng mức giảm trừ gia cảnh và nới lỏng một phần các sắc thuế mới đối với hộ kinh doanh cá thể.

Theo ước tính của VinaCapital, các biện pháp này chỉ đóng góp khoảng 0,5 điểm phần trăm cho tăng trưởng GDP, cho thấy dư địa để Chính phủ triển khai các chính sách quyết liệt hơn vẫn còn khá lớn.

Một trụ cột quan trọng khác trong chiến lược tăng trưởng năm 2026 là đầu tư hạ tầng. VinaCapital chỉ ra mối liên kết chặt chẽ giữa đầu tư công, phát triển bất động sản và tiêu dùng. Giải ngân đầu tư công đã tăng khoảng 40% trong năm 2025 và được dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 20–30% trong năm 2026.

Với dư địa tài khóa còn lớn khi nợ công dưới 40% GDP, cùng việc các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và phê duyệt dự án dần được tháo gỡ, đầu tư hạ tầng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng.

Song song đó, các cải cách pháp lý đang mở đường cho làn sóng gia tăng nguồn cung bất động sản. Nhiều dự án từng bị đình trệ có thể được “kích hoạt” trở lại, qua đó lan tỏa sang tiêu dùng và các ngành liên quan. Mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) cũng được thúc đẩy, khiến nhu cầu bất động sản ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào mức độ kết nối hạ tầng.

Về xuất khẩu, VinaCapital đánh giá trụ cột này sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong năm 2026. Dù từng lo ngại tác động từ các biện pháp thuế đối ứng của Mỹ, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tăng trưởng tốt trong năm 2025, nhờ nhu cầu mạnh đối với máy tính xách tay và các sản phẩm công nghệ cao phục vụ làn sóng AI.

Bên cạnh đó, các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ thuế giúp hàng hóa Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực, qua đó hỗ trợ dòng vốn FDI tiếp tục tăng trưởng.

Theo VinaCapital, chừng nào chênh lệch thuế quan giữa hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước trong khu vực không vượt quá 10 điểm phần trăm, thì xuất khẩu sang Mỹ vẫn sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh nhờ lợi thế chi phí lao động thấp và các yếu tố thuận lợi khác. Điều này lý giải vì sao dòng vốn FDI vẫn tăng 9% trong năm 2025, lên mức tương đương 5% GDP.

Triển vọng xuất khẩu năm 2026 được đánh giá tích cực khi nhu cầu từ Mỹ vẫn được hỗ trợ bởi chi tiêu mạnh của nhóm trung lưu – thượng lưu và các gói kích thích tài khóa, tiền tệ quy mô lớn. VinaCapital cho rằng khả năng suy thoái kinh tế tại Mỹ trong năm tới là không lớn và khó gây gián đoạn đáng kể đối với xuất khẩu của Việt Nam.

Đối với rủi ro Mỹ áp thuế trung chuyển 40% lên hàng hóa Việt Nam, VinaCapital đánh giá khả năng này là không cao. Chỉ một tỷ trọng rất nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ có nguy cơ chịu mức thuế này.

Tuy vậy, báo cáo của VinaCapital cũng chỉ ra 3 rủi ro lớn nhất có thể tác động tiêu cực đến kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 bao gồm: suy thoái kinh tế tại Mỹ; các rủi ro “Thiên nga xám” (rủi ro địa chính trị, việc đảo chiều giao dịch carry-trade bằng đồng yên…) và lãi suất bằng VND tăng mạnh hơn dự kiến.

Trước đó, nhiều định chế tài chính quốc tế cũng đã đưa ra các dự báo tương đối lạc quan về triển vọng tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026, dù bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro và thách thức. Ngân hàng UOB Singapore dự báo GDP Việt Nam năm 2026 đạt khoảng 7,5%, trong khi Ngân hàng Standard Chartered đưa ra mức dự báo 7,2%.

Theo ông Tim Leelahaphan - Chuyên gia Kinh tế cấp cao phụ trách thị trường Việt Nam và Thái Lan của Standard Chartered, Việt Nam sẽ tiếp tục là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, nhờ năng lực sản xuất cạnh tranh, hoạt động xuất khẩu ổn định, dòng vốn FDI tiếp tục mạnh mẽ và nhu cầu nội địa ngày càng cải thiện.

Dù còn tồn tại những yếu tố bất định, giới phân tích cho rằng, triển vọng kinh tế Việt Nam trong năm 2026 tiếp tục được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài duy trì ổn định và đầu tư công đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Vị thế đối ngoại của Việt Nam vẫn được đánh giá là vững vàng, nhờ hoạt động thương mại ổn định và triển vọng ngoại hối tương đối bền vững. 

Trong khi đó, bối cảnh dư địa chính sách, đặc biệt là chính sách tài khoá vẫn còn tương đối lớn, mục tiêu tăng trưởng cao được đánh giá là hoàn toàn khả thi, nếu các chính sách hỗ trợ được triển khai kịp thời và quyết liệt.