Vòng hai tái đàm phán về NAFTA không tiến triển nhiều

Theo đại diện các bên tham gia thương thảo, cuộc đàm phán đã đạt được những tiến bộ nhất định, qua đó tạo cơ sở để hướng tới những thỏa thuận đầu tiên tại vòng 3 sẽ diễn ra tại Otawa, Canada, từ ngày 23 đến 27/9 tới.

Trưởng đoàn đàm phán của Mexico, Bộ trưởng Kinh tế Ildefonso Guajardo cho biết các bên đã đạt đồng thuận về mặt ngôn ngữ trong các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, khả năng cạnh tranh, thương mại điện tử, dịch vụ viễn thông, năng lượng và môi trường. NAFTA là hiệp định thương mại giữa Mexico, Mỹ và Canada có hiệu lực từ ngày 1/1/1994.

Nội dung về năng lượng đã được bỏ qua trong hiệp định NAFTA cũ, do trong thời điểm đó ngành năng lượng Mexico thuộc sở hữu nhà nước. Sau khi bắt đầu mở cửa ngành này cho các nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài vào năm 2013-2014, Chính phủ Mexico tỏ ra đã sẵn sàng đưa nội dung về năng lượng vào hiệp định NAFTA mới, và các bên cũng cho thấy có nhiều điểm chung về vấn đề này.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Guajardo cũng phát đi những tín hiệu rằng Mexico đã chấp nhận nhượng bộ trong vấn đề hạn mức mua hàng trực tuyến được miễn thuế. Thương mại điện tử vốn là một nội dung gây nhiều tranh cãi giữa quốc gia này và Mỹ.

Tuy nhiên tại vòng đàm phán lần này, các bên đều chưa đạt được nhiều tiến triển về quy tắc xuất xứ, cũng như nội dung Chương 19 của hiệp định NAFTA cũ liên quan đến vấn đề giải quyết tranh chấp thương mại. Ngoài ra, phía Mỹ cũng không đưa ra các đề xuất cụ thể về yêu cầu gia tăng hàm lượng nội địa đối với sản phẩm trong lĩnh vực chế tạo, đặc biệt đối với công nghiệp ô tô.

Khi thảo luận về quy tắc thị trường, các bên cũng nảy sinh bất đồng về việc tiền lương lao động. Phía Mỹ và Canada đều muốn Mexico cải thiện mức lương của người lao động vì hai quốc gia này đều cho rằng chi phí nhân công rẻ đã giúp Mexico có lợi thế hơn về thu hút đầu tư. Tuy nhiên, Mexico tuyên bố vấn đề tiền lương của người lao động không thuộc phạm vi đàm phán và quyền lợi của người lao động là một vấn đề nội bộ của mỗi quốc gia.

Đại diện đàm phán của Mỹ Robert Lighthizer tái khẳng định ưu tiên của Tổng thống Donald Trump là điều chỉnh NAFTA để giảm thâm hụt thương mại với Mexico (64 tỷ USD) và Canada (11 tỷ USD).

NAFTA là hiệp định thương mại có hiệu lực từ ngày 1/1/1994 và đã giúp xóa bỏ hầu hết các khoản thuế quan trong giao thương giữa ba nước Bắc Mỹ. Nếu NAFTA bị xóa bỏ, các khoản thuế áp lên hoạt động thương mại tại Bắc Mỹ sẽ có thể lên tới hàng trăm tỷ USD, qua đó khiến người tiêu dùng phải chi trả nhiều tiền hơn nhưng lại ít hàng hóa được bày bán hơn.