Vụ kiện United Airlines sẽ trở thành “án lệ” của ngành hàng không thế giới

Theo nhiều chuyên gia và luật sư danh tiếng của Mỹ đánh giá, ông David Dao có khả năng sẽ thắng cuộc với giá trị đền bù lên tới cả triệu usd. Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến cho rằng, United Airlines đã xử lý đúng tình huống nếu xét về mặt pháp lý.

Tờ báo USA ngày 12/4 đã dẫn lời luật sư Ladd Sanger, người chuyên đại diện cho các khách hàng khiếu kiện các hãng hàng không tại thành phố Dallas, cho biết, tính pháp lý đang nghiêng hẳn về phía có lợi cho lực lượng hành pháp và hãng hàng không.

Ông Ladd Sanger cho rằng những vụ kiện giống trường hợp này khó có thể giành phần thắng tại tòa.

Quy định của Luật liên bang Mỹ năm 1978 nêu rõ, các hãng hàng không có quyền bán vé “Overbooking” (bán vé nhiều hơn số ghế thực tế có trên một chuyến bay).

Điều này nhằm giúp máy bay của hãng có thể hạn chế số ghế trống ít nhất có thể. Trong trường hợp chuyến bay đủ ghế, việc xử lý khách overbook được thực hiện theo chính sách của hãng, trong đó bao gồm cả quy định yêu cầu hành khách phải rời máy bay và chấp nhận đền bù.

Các quy định như vậy được nêu trong chính sách của hãng tại mục “Điều lệ vận chuyển” được đăng trên website của hãng và gửi kèm vé điện tử cho hành khách, cùng với vé máy bay tạo thành “Hợp đồng vận chuyển” được luật pháp thừa nhận.

Theo ông Ladd, hợp đồng vận chuyển "hoàn toàn đơn phương" theo hướng có lợi cho hãng hàng không và một khi một người đã lên máy bay, họ được luật liên bang yêu cầu tuân thủ các hướng dẫn của phi hành đoàn.

Do đó, khi một hành khách từ chối rời khỏi máy bay, về mặt lý thuyết, khách hàng đó có thể bị buộc tội vi phạm luật liên bang và thậm chí sẽ bị cưỡng chế thi hành.

Với quan điểm hoàn toàn trái chiều, nhiều luật sư khác lại cho rằng ông David Dao hoàn toàn có thể thắng chắc nếu khởi kiện Uniter Airlines.

Tờ báo Hollywood Life đã phỏng vấn luật sư Michael Wildes tại New York. Vị luật sư này khẳng định United Airlines không có quyền cư xử thô bạo và ép ai đó rời khỏi máy bay. "Ông David Dao có thể kiện hãng hàng không và cảnh sát vì hành vi bạo lực và tấn công - vượt ra ngoài quy định hành xử của cảnh sát”, ông Wildes nói.

Tương tự, luật sư Ylber Albert Dauti của hãng luật Dauti - chuyên về các vụ kiện cũng cho rằng, hãng United Airlines đã sai khi hành xử như vậy.

“Về lý thuyết, hãng hàng không có quyền đưa một hành khách ra khỏi máy bay, nhưng chỉ với các lý do chính đáng như khách có hành vi bạo lực hay hành xử gây nguy hiểm cho các hành khách khác”, ông Dauti phân tích.

Ngay tại Việt Nam, những ý kiến liên quan tới vụ kiện này cũng đã được các chuyên gia hàng không và các luật sư bàn luận.

Theo TS Lương Hoài Nam, một chuyên gia kỳ cựu trong lĩnh vực hàng không, vụ kiện này sẽ tập trung vào việc chứng minh sự việc xảy ra có phải là trường hợp overbooking hay không.

Ông Nam biện giải, nếu tòa án coi là overbooking thì phần có lợi sẽ nghiêng về phía United Airlines, bất lợi cho bác sỹ David Dao. Ông Nam giải thích, thông thường việc xác định có hay không overbooking sẽ được thực hiện và xử lý ngay tại quầy làm thủ tục check-in khi đã xác định được máy bay kín chỗ và hành khách overbook chưa đươc làm thủ tục lên máy bay, chưa có ghế.

Tuy nhiên, một vài trường hợp đặc biệt, như hãng hàng không bắt buộc phải vận chuyển thêm hành khách sau khi đã nhận kín chỗ vì lý do khẩn cấp hay máy bay buộc phải giảm số hành khách chuyên chở sau khi đã sắp xếp đủ chỗ ngồi vì lý do trọng tải…đều được xếp vào dạng overbooking.

Tại trường hợp của United Airlines, hãng này đã nhận thêm 4 hành khách, được cho là nhân viên của hãng bay chuyển sân phát sinh phút cuối.

Để được công nhận tình huống này là overbooking, United Airlines phải chứng minh được việc 4 nhân viên đó phải bay ngay trên chuyến bay đó là điều bắt buộc, nếu không sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của một số hành khách khác (đông hơn) mà United Airlines có trách nhiệm bảo vệ hoặc sẽ gây ra những thiệt hại khác không phải với United Airlines mà là với các bên thứ ba.

Ngoài ra, để chiếm ưu thế cho vụ kiện, United Airlines cũng cần chứng minh là hãng đã xử lý đúng quy trình, chính sách của hãng…

Một chuyên gia khác của ngành hàng không Việt Nam thì lại cho rằng sự cố này không thuộc trường hợp overbooking. Vị này dẫn chứng phần trả lời của đại diện United Airlines trên tờ USA Today ngày 11/4, ông Jonathan Guerin, thừa nhận chuyến bay số hiệu 3411 ngày 9/4 đã kín khách với 70 ghế, song không có tình trạng quá chỗ (overbooked).

Theo vị chuyên gia này, United Airlines có khả năng thua kiện do hành vi bạo lực đã gây ra cho khách hàng, bất kể hãng đã thực hiện đúng trình tự.

“Quy định là có nhưng thực hiện quy định đó như thế nào là một vấn đề cần nhắc đến. Đối với trường hợp khách hàng không phản kháng (đoạn clip cho thấy ông David Dao nằm yên khi bị lôi đi giữa hai hàng ghế máy bay) mà vẫn bị nhân viên an ninh gây thương tích thì rõ ràng là phần sai sẽ thuộc về hãng hàng không”, vị chuyên gia này nhấn mạnh và cho biết vụ kiện này sẽ trở thành án lệ trong ngành hàng không thế giới.

Thực tế, trên thế giới đã từng xảy ra những vụ kiện giữa khách hàng và các hãng hàng không, yêu cầu đòi bồi thường do các lỗi liên quan tới overbooking và vi phạm quy tắc an toàn hàng không… Tuy nhiên, chưa có vụ kiện nào thu hút sự chú ý lớn như vụ việc xảy ra giữa United Airlines và bác sỹ David Dao.

Sự cố United Airlines xảy ra ngày 9/4 trên chuyến bay số hiệu 3411 của Hãng hàng không United Airlines khởi hành từ Chicago đến Louisville.

Sau khi toàn bộ khách hàng đã lấy số ghế và chuyến bay kín chỗ, United Airlines bất ngờ thông báo muốn đưa 4 nhân viên chuyển sân lên máy bay và yêu cầu 4 khách hàng khác nhường chỗ, trong đó có bác sỹ David Dao.

Một đoạn clip sau đó đã được tung lên mạng internet cho thấy cảnh ông Dao đã bị lôi mạnh ra khỏi ghế ngồi và bị kéo dọc theo lối đi mặc cho ông không đồng ý và la hét. Máy bay cuối cùng đã cất cánh sau 2 giờ trì hoãn.

Vụ việc xảy ra làm dấy lên làn sóng phẫn nộ từ cộng đồng các nước trên toàn thế giới, đặc biệt là sau khi CEO của United Airlines Oscar Munoz “đăng đàn” lên tiếng bảo vệ hành vi của nhân viên United Airlines và cho rằng vị hành khách đã "gây rối và hung hăng".

Ông này cũng biện hộ rằng nhân viên của hãng đã "thực hiện đúng các quy trình trong việc giải quyết sự việc như trên".

Tuyên bố của ông Munoz đã giáng một đòn mạnh vào cộng đồng, những người đang cảm thấy bất bình cho bác sỹ Dao. Khoảng 22.000 người đã đăng ký vào một lá đơn kiến nghị trực tuyến nhằm kêu gọi ông Munoz từ chức.

Ngay sau đó, giá cổ phiếu của United Airlines bất ngờ giảm mạnh. Đến sáng ngày 12/4, để trấn an dư luận và nhằm cứu vãn tình thế, ông Munoz đã chính thức gửi lời xin lỗi tới bác sỹ Dao và thừa nhận Hãng United Airlines đã hành xử sai.

Tuy nhiên, ông này khẳng định sẽ không rời bỏ vị trí của mình tại Hãng hàng không lớn thứ 2 thế giới./.

>>> [Clip] Chuyện gì đã xảy ra trước khi bác sĩ gốc Việt bị lôi khỏi máy bay United Airlines?