Xây dựng lĩnh vực ưu tiên trong Chiến lược xuất khẩu

Các đại biểu tham gia hội thảo theo hình thức trực tuyến. Ảnh: BNEWS phát

Trong khuôn khổ Dự án Chính sách thương mại và Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam do Chính phủ Thụy Sỹ (SwissTrade) tài trợ, ngày 16/3, Bộ Công Thương phối hợp với Trung tâm thương mại Quốc tế (ITC) tổ chức Hội thảo "Tham vấn lấy ý kiến về ngành và lĩnh vực ưu tiên trong xây dựng Chiến lược xuất khẩu quốc gia" theo hình thức trực tuyến.

Tại hội thảo, chuyên gia quốc tế của ITC đã trình bày đánh giá thực trạng xuất khẩu của Việt Nam, phân tích tiềm năng xuất khẩu chưa được thực hiện cũng như đưa ra đề xuất về 5 ngành gồm thực phẩm, dệt may, điện tử, nội thất và hàng hoá môi trường.

Cùng với đó là 5 lĩnh vực như chuyển đổi kỹ thuật số, tạo thuận lợi thương mại, phát triển bền vững, chứng nhận và tiêu chuẩn chất lượng mà Việt Nam nên ưu tiên tập trung phát triển trong giai đoạn tiếp theo xây dựng chiến lược xuất khẩu quốc gia.

Theo TS. Alberto Armugo Pacheco, nhóm xây dựng Chiến lược xuất khẩu quốc gia, trong giai đoạn đầu khi xây dựng chiến lược, ITC đã tham vấn với Bộ Công Thương cùng một số bộ, ngành và đại diện khu vực tư nhân để đưa ra đánh giá chân thực nhất về năng lực cạnh tranh của thương mại Việt Nam.

Hiện tại, ITC đang tập trung vào xây dựng chiến lược riêng cho những ngành và lĩnh vực ưu tiên được lựa chọn.

Chính vì vậy, 3 ngành xuất khẩu lớn nhất hiện nay là thiết bị điện tử, dệt may và da giày đều chiếm đến 60% tiềm năng xuất khẩu chưa khai thác nên có thể được coi là ngành trọng điểm.

Ngoài ra, ngành máy móc có chỉ số tiềm năng xuất khẩu tương đối sát với 3 ngành này. Các ngành này cũng có thể tạo ra nhiều việc làm, mặc dù một số công việc có thể có nguy cơ bị thay thế do quá trình tự động hoá.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, ngành chế biến nông sản và ngành nội thất có chỉ số tiềm năng xuất khẩu tương đối thấp, nhưng có thể có những lợi thế khác. Vì thế, cần tái định vị đáng kể những ngành này để tạo thêm giá trị trong thời gian tới.

Cùng đó, ngành hàng hoá môi trường có liên quan đến nhiều ngành hàng truyền thống khác như điện tử và máy móc có thể có cơ hội tăng trưởng xuất khẩu trong tương lai.

Nhất trí với quan điểm này, ông Trần Huy Hoàn, Ban Quản lý dự án thuộc Bộ Công Thương cũng đánh giá đây là báo cáo công phu, nhiều thông tin bổ ích, nhiều nội dung kỹ thuật để tham khảo chính sách, đặc biệt là cho chiến lược xuất khẩu trong thời gian tới.

Còn theo bà Nguyễn Cẩm Trang, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), nghiên cứu của ITC đã đem đến góc nhìn khách quan với phương pháp luận riêng đã được ITC triển khai nghiên cứu thực hiện ở nhiều quốc gia.

Hội thảo lấy ý kiến rộng rãi hôm nay là cơ sở để ITC tiếp tục tổng hợp, hoàn thiện nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cụ thể hơn trong Báo cáo của mình.

Bà Sibylle Bachmann, Phó Giám đốc Văn phòng hợp tác Thuỵ Sĩ tại Việt Nam, đại diện nhà tài trợ SECO nhận định, mặc dù Việt Nam đã trở thành nhà vô địch về xuất khẩu và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Tuy nhiên, hiện tại vẫn còn những khoảng cách nhất định, thiếu định hướng chiến lược và hệ sinh thái hỗ trợ các doanh nghiệp về xúc tiến xuất khẩu.

Điều này khiến các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính vì thế, Dự án SwissTrade nhằm giải quyết những thách thức này, hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển thương mại toàn diện, bền vững và hiệu quả hơn tại Việt Nam.

Dự án SwissTrade do Bộ Công Thương là Cơ quan chủ quản với sự hỗ trợ kỹ thuật của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC).

Đây là một dự án hàng đầu trong hợp tác phát triển kinh tế của Thụy Sĩ nằm trong Chương trình Hợp tác mới 2021-2024, do Cục Kinh tế Liên bang Thuỵ Sĩ (SECO) thực hiện.

Đặc biệt, Dự án tập trung vào việc thúc đẩy các điều kiện khung kinh tế theo định hướng thị trường, cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hơn nữa, qua đây Dự án góp phần hỗ trợ Việt Nam nâng cao thành tích xuất khẩu và năng lực cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp một cách bền vững thông qua việc cải thiện các điều kiện khung thuận lợi cho phát triển xuất nhập khẩu cũng như tăng cường cơ chế đối thoại công - tư và phát triển hệ sinh thái năng động hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu./.