Xe hybrid - giải pháp trung gian trong lộ trình chuyển đổi sang xe điện

Đây là nhận định của các chuyên gia tại tọa đàm “Xu thế phát triển xe hybrid tại Việt Nam” do Báo Giao thông tổ chức ngày 12/3 tại Hà Nội.

Đột phá về doanh số của dòng xe hybrid

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng ban Ô tô - Xe máy Báo Giao thông cho rằng, xe hybrid đã được nghiên cứu và phát triển từ rất lâu nhưng gần đây mới được phổ biến trên toàn thế giới trong bối cảnh xu thế điện hóa phương tiện giao thông trở thành một yêu cầu cấp bách, trong đó có thị trường Việt Nam.

Ông Nguyễn Tiến Mạnh, người điều phối tọa đàm “Xu thế phát triển xe hybrid tại Việt Nam”. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Một điểm đáng lưu ý là xe hybrid giờ đây đã được bình dân hóa thay vì chỉ được sử dụng cho các mẫu xe hạng sang như trước đây. Chỉ cần 700 - 800 triệu đồng là có thể sở hữu một mẫu xe hybrid với rất nhiều ưu điểm so với xe động cơ đốt trong.

Từ những ưu điểm trên, trong 3 năm gần đây, thị trường ô tô Việt Nam đã chứng kiến sự đột phá về doanh số của dòng xe hybrid, với rất nhiều các thương hiệu khác nhau. Mỗi thương hiệu đóng góp ít nhất từ 1 đến 6 sản phẩm. Riêng Toyota đến nay có đến 6 sản phẩm xe hybrid trải dài từ phân khúc phổ thông đến phân khúc xe sang. Trong năm 2023, Toyota có doanh số bán trên 2.600 xe hybrid, nâng tổng doanh số xe hybrid của liên doanh này bán ra tại Việt Nam đến nay lên 8.600 xe.

Chuyên gia Nguyễn Thúc Hoàng Linh. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Đánh giá về dòng xe hybrid, chuyên gia Nguyễn Thúc Hoàng Linh cho rằng, hybrid là công nghệ mới, thường xuất hiện trên các phiên bản cao cấp trước tiên ở mọi hãng xe. Do chi phí đầu tư khiến giá xe hybrid cao hơn xe sử dụng động cơ xăng khoảng 100 triệu, nhưng cũng có những yếu tố tạo ưu thế cho dòng xe này.

Thứ nhất là giảm phát thải ngay, khiến các nhà sản xuất và các quốc gia có xe hybrid sẵn sàng tham gia ngay vào các chương trình giảm phát thải. Thứ hai là người dùng có thể có trải nghiệm như xe điện với xe hybrid mà không gặp trở ngại về sạc như xe điện.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Đồng quan điểm trên, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc đến từ Bộ môn Ô tô và Xe chuyên dùng, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, nói bùng nổ doanh số xe hybrid thì chưa hẳn, chỉ là con số ấn tượng về doanh số nhưng mức độ quan tâm của người dùng đã tăng lên. Theo khảo sát của Công ty công nghệ Cốc Cốc và hãng tư vấn kiểm toán Deloitt với người tiêu dùng, mức độ quan tâm đến xe hybrid có tăng lên do mức độ quan tâm đến môi trường và hiệu quả kinh tế.

PGS. TS Đàm Hoàng Phúc cũng chia sẻ một nghiên cứu riêng của ông và nhóm cộng sự năm 2023 cho thấy, Hà Nội có 1,125 triệu xe ô tô cá nhân. Nếu chuyển đổi toàn bộ xe xăng hiện nay sang hybrid, sẽ tiết kiệm 3 triệu lít xăng mỗi năm. Nếu như một chiếc xe hybrid sử dụng quãng đường khoảng 150.000km trong 7 năm (tương ứng quãng đường, thời gian được bảo hành), số nhiên liệu tiết kiệm được sẽ khoảng 10.125 lít xăng. Nếu nhân với giá xăng hiện tại khoảng 23.000 đồng/lít, số tiền tiết kiệm được hơn 232 triệu đồng. So ngược lại với giá bán xe hybrid cao hơn xe động cơ đốt trong khoảng 100 triệu đồng, thì người tiêu dùng vẫn có lãi.

Theo PGS.TS Đàm  Hoàng Phúc, thay vì trồng rừng, người dân mua xe hybird cũng là góp phần giảm phát thải, nhưng không được ưu đãi.

Xe hybrid liệu có ưu đãi?

Theo người điều phối chương trình, hiện nay, mục tiêu của các nước cũng như Việt Nam là hướng đến môi trường, giảm phát thải CO2 và người tiêu dùng vẫn có ô tô để đi. Tại Việt Nam, cũng cần có những chính sách ưu đãi khuyến khích cho người tiêu dùng bởi những người mua xe hybrid cũng đóng góp bảo vệ môi trường. Họ sẵn sàng chi tiền cao hơn để mua xe hybrid nên cũng cần được ưu đãi.

Ông Phan Lê Hoàng Linh, Trưởng phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Liên quan đến vấn đề trên, ông Phan Lê Hoàng Linh, Trưởng phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương cho hay, thời gian qua Bộ Công Thương cũng nhận được đề xuất của các nhà sản xuất về chính sách hỗ trợ xe hybrid, nhưng trong các đề xuất của doanh nghiệp chưa có con số cụ thể, bằng chứng khoa học về mức độ giảm phát thải của xe hybrid đối với môi trường.

Trên thực tế, còn có những quan điểm trái chiều về xe hybrid, ví dụ chính sách phát triển xe điện hiện tại không bao gồm xe hybrid. Cũng cần có những công trình khoa học nghiên cứu để cơ quan quản lý nhà nước thiết kế chính sách cho phù hợp.

Ông Phan Lê Hoàng Linh cho biết thêm, Bộ Công Thương đang xây dựng chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô trong thời kỳ mới. Một trong những trọng tâm là thiết kế lộ trình và chính sách phù hợp cho xe điện hóa. Đặc biệt, chiến lược phát triển cần được xây dựng phù hợp với các yếu tố hạ tầng, thói quen của người tiêu dùng, chiến lược của các hãng xe và lộ trình chuyển đổi năng lượng quốc gia.

Các nhà xây dựng chiến lược mong muốn có lộ trình cho tất cả loại xe thân thiện môi trường gồm cả xe hybrid, đồng thời đánh giá xe hybrid có vai trò nhất định trong giai đoạn chuyển đổi xanh.

Quang cảnh tọa đàm “Xu thế phát triển xe hybrid tại Việt Nam”. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Theo ông Linh, hiện tại nhà nước chưa có chính sách ưu đãi cụ thể, đặc thù nào cho xe hybrid, mới chỉ có cho xe thuần điện. Trong quá trình xây dựng chính sách, có quan điểm cho rằng việc trợ giá xe hybrid chưa phù hợp do còn liên quan đến việc cân đối ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, bản thân người dùng xe hybrid cũng đang có đóng góp vào việc giảm phát thải, bảo vệ môi trường, vì vậy nên có sự hỗ trợ từ nhà nước cho nhóm người dùng này.

Nhiều doanh nghiệp và hiệp hội cũng kiến nghị sửa chính sách ưu đãi cho xe điện hóa dựa trên tiêu chí mức phát thải CO2 khi nhiều nước đang dùng phương pháp này. Nếu theo hướng này, xe hybrid cũng sẽ có ưu đãi vì cũng giảm thải.

Do đó, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu các đề xuất từ chuyên gia và doanh nghiệp với số liệu, nghiên cứu cụ thể để khi trình lên các cấp cao hơn sẽ có những chính sách thiết thực hơn với xe điện hóa nói chung và hybrid nói riêng.