Chủ nghĩa bảo hộ Mỹ - "Cú sốc lớn" cho kinh tế Canada?

Thủ tướng Canada Justin Trudeau (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Phát biểu trên của ông Poloz được đưa ra trong cuộc làm việc với Ủy ban Thường vụ Thượng viện về ngân hàng, thương mại và mậu dịch. Đây là lần đầu tiên ông Poloz đề cập trực diện mối đe dọa từ chiều hướng bảo hộ mới ở quốc gia láng giềng phía Nam.

Theo Thống đốc Poloz, sự thay đổi và thiếu chắc chắn trong chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump là một trở ngại lớn cho đầu tư của các doanh nghiệp Canada, nhất là trong quá trình phục hồi kinh tế của đất nước này.

Ông nói chính sách thương mại của Mỹ, mà cho đến nay chưa thể tiên đoán, chắc chắn “sẽ gây tác động tiêu cực” đến kinh tế Canada, thậm chí có thể là một “cú sốc lớn”. “Điều này rất, rất quan trọng với Canada. Tôi có thể nói rằng chủ nghĩa bảo hộ là mối đe dọa số một”, Thống đốc Poloz tỏ ý quan ngại.

Ông Poloz đưa ra nhận định trên sau khi BoC vừa công bố Báo cáo chính sách tiền tệ hàng quý, trong đó nâng dự báo tăng trưởng kinh tế nước này trong năm 2017 từ 2,1% lên 2,6%, dựa trên các chỉ số kinh tế tích cực trong ba tháng đầu năm, dù vẫn tỏ ra thận trọng về triển vọng tăng trưởng trong tương lai.

Báo cáo của BoC còn chỉ rõ một trong những rủi ro chính đối với triển vọng kinh tế của Canada là mối đe dọa từ các chính sách thương mại mới của Mỹ nhằm hạn chế Canada tiếp cận thị trường này, trong đó có việc đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) vốn là nền tảng của liên kết thương mại khu vực trong hơn hai thập kỷ qua.

Tuy nhiên, do chưa rõ ràng về những hành động mà Chính phủ Mỹ sẽ áp dụng nên BoC chưa thể lượng hóa tác động tiềm ẩn đối với nền kinh tế.

“Chúng tôi thực sự không biết chính sách (bảo hộ) nào sẽ được lựa chọn. Chúng tôi cũng không biết (chính sách đó) sẽ được áp dụng vào thời gian nào, cũng như quy mô của các chính sách này”, Phó Thống đốc BoC Carolyn Wilkins phát biểu tại cuộc họp với Ủy ban chuyên trách Thượng viện, sau khi cho biết Mỹ đang xem xét hàng loạt biện pháp bảo hộ khác nhau liên quan đến nhiều đối tác thương mại.

Cũng trong buổi làm việc, Thống đốc Poloz cảnh báo chính cảm giác không chắc chắn này đang kìm chân các doanh nghiệp Canada quyết định mở rộng đầu tư. “Khi chúng tôi đối thoại với các doanh nghiệp…, họ chủ yếu chỉ quan tâm đến những tác động có thể đến từ Mỹ và tương lai của NAFTA”, ông cho biết.

Theo ông Poloz, trạng thái không chắc chắn rất nguy hiểm vì ngay cả khi các nhà hoạch định chính sách Mỹ không làm gì, thì tâm lý lo ngại và bất an sẽ khiến các doanh nghiệp không muốn đầu tư và gây tác động lâu dài cho nền kinh tế.

“Nó đang làm chậm tốc độ tăng việc làm ở những lĩnh vực mới đáng ra cần được mở rộng. Đầu tư có thể cao hơn đáng kể nếu như tâm lý này được giải tỏa bằng cách này hay cách khác”, Thống đốc Poloz chia sẻ.

Chủ nghĩa bảo hộ Mỹ liệu có trở thành cú sốc lớn cho kinh tế Canada? Ảnh minh họa: Canadian Business

Liên quan đến hàng loạt động thái của Chính phủ Thủ tướng Justin Trudeau đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump thời gian vừa qua, nhất là việc ủng hộ vụ không kích chớp nhoáng vào Syria hôm 7/4, trong mục Quan điểm chính trị của báo National Post (một tờ báo uy tín của Canada) nhận định khoảng một nửa sô dân Canada nghĩ rằng Thủ tướng Justin Trudeau không ứng phó tốt với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bài báo đăng tải kết quả thăm dò dư luận do Viện Broadbent tiến hành hồi tuần trước, cho biết phần lớn người dân Canada không hài lòng với các ý tưởng chính sách có thể khiến Canada nương theo các chính sách của Tổng thống Mỹ Trump.

Đáng chú ý là khoảng 75% cho biết có cảm giác “bi quan và lo lắng” về nhiệm kỳ 4 năm của Tổng thống Mỹ, chỉ có 15% người Canada nghĩ rằng ông Trump đang làm tốt hoặc xuất sắc vai trò của mình đối với những vấn đề “ảnh hưởng tới Canada và cộng đồng quốc tế”.

Chỉ có 49% người Canada được khảo sát nghĩ rằng Thủ tướng Trudeau làm tốt vai trò của mình khi ứng phó với Tổng thống Trump, trong khi số còn lại cho rằng Thủ tướng Trudeau chỉ đạt kết quả “tạm được”, “kém” hoặc “tệ hại”.

Tuy nhiên, khoảng 60% cho biết họ tin tưởng rằng Chính phủ Canada có thể đại diện một cách hữu hiệu cho các lợi ích của Canada trong những quan hệ tương lai với chính quyền Trump, nếu có chính sách độc lập với ông Trump.

Về quan hệ thương mại, tuy ông Trump đề xuất giảm mạnh thuế doanh nghiệp, nhưng có tới 65% người Canada phản đối giảm thuế doanh nghiệp, 34% trong số đó phản đối “kịch liệt”. Ngược lại, có tỷ lệ ủng hộ rất cao đối với những chính sách được xem là giúp chống tình trạng bất bình đẳng kinh tế.

Có tới 84% số người được hỏi ủng hộ xóa bỏ các lỗ hổng về thuế doanh nghiệp, 81% muốn có một khung thuế mới cho những người có thu nhập cao và 65% muốn tăng thuế doanh nghiệp lên trở lại mức trước năm 2008.

Chỉ có vấn đề nhập cư là người dân Canada có quan điểm gần với chính sách của Tổng thống Trump. Phần lớn người dân Canada mong muốn chính phủ nước này thắt chặt chính sách nhập cư và chỉ có 15% muốn tăng chỉ tiêu di dân; 33% muốn giảm số di dân.

>>> Mỹ phê chuẩn dự án Keystone XL với Canada

>>> Báo động làn sóng vượt biên trái phép từ Mỹ sang Canada