Nga và Ukraine đều tuyên bố giành ưu thế trong vụ kiện năng lượng

Nga và Ukraine đều tuyên bố giành ưu thế trong vụ kiện năng lượng. Ảnh minh họa: Financial Times

Ngày 23/12, hai tập đoàn năng lượng hàng đàu của Nga và Ukraine là Gazprom và Naftogaz đều tuyên bố thắng lợi tại tòa án trọng tài Stockholmes về vụ kiện từ năm 2014 xung quanh bản hợp đồng mua bán khí đốt từ năm 2009-2019 giữa hai bên.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, bên bị kiện Naftogaz tuyên bố thắng lợi tại tòa, theo đó tòa hoàn toàn bác bỏ yêu cầu của Gazprom về số tiền 56 tỷ USD tiền phạt theo điều khoản mua hoặc nộp phạt ("take or pay") trong hợp đồng mua khí đốt giữa hai bên.

Ngoài ra Naftogaz còn cho biết tòa đã tính lại giá khí đốt mà Naftogaz đã mua của Nga trong quý 2 năm 2014, giảm từ 485 USD xuống 352 USD/1.000 mét khối khí đốt, theo đó số tiền Naftogaz phải trả giảm đi 27%, tương đương với 1,8 tỷ USD cho giai đoạn 2014-2015.

Trong khi đó, bên nguyên Gazprom cũng tuyên bố tòa công nhận hầu hết các điều khoản chính của hợp đồng trên và tuyên phải thực hiện các yêu cầu này.

Theo Gazprom, tòa bác bỏ yêu cầu của phía Ukraine xem xét lại giá khí đốt mua từ tháng 5/2011 đến hết tháng 4/2014, bác yêu cầu hoàn lại 14 tỷ USD chênh lệch.

Đáng chú ý hơn, Gazprom cho biết, tòa Stockholmes công nhận nguyên tắc "take or pay" phải được tuân thủ cho đến khi kết thúc hợp đồng (năm 2019).

Ngoài ra, theo Gazprom, tòa còn tuyên Naftogaz phải trả cho Gazprom số nợ quá hạn trên 2 tỷ USD cộng thêm 0,03% tiền phạt mỗi ngày quá hạn, tính từ ngày 22/12/2017 cho đến khi thanh toán.

Kể từ năm 2018, mỗi năm Naftogaz phải mua và thanh toán tiền mua 5 tỷ mét khối khí đốt của Nga.

Theo hợp đồng mua bán khí đốt giữa Nga và Ukraine giai đoạn 2009-2019, điều khoản "take or pay" buộc phía Ukraine mỗi năm phải mua của Nga 52 tỷ mét khối nếu không muốn bị nộp phạt.

Naftogaz lấy cớ mức giá của Nga quá cao so với giá bán cho các đối tác khác ở châu Âu và không thực hiện đầy đủ các điều khoản theo hợp đồng khiến đến năm 2014 phía Nga phải đệ đơn ra tòa trọng tài.

Vào ngày 28/2/2018, Naftogaz và Gazprom sẽ còn phải đối mặt tại tòa Stockholmes trong phiên xét xử cuối cùng vụ Naftogaz yêu cầu tăng mức phí trung chuyển khí đốt của Nga đi qua lãnh thổ Ukraine sang châu Âu.

Nếu thắng, Naftogaz sẽ được lợi 16 tỷ USD./.