An Giang: Nông dân gặp khó vì thiếu máy cắt lúa vụ Đông Xuân 2025-2026

Trước ảnh hưởng của giá nhiên liệu tăng cao, đặc biệt là thiếu máy cắt làm cho nhiều nông dân ở một số địa phương gặp khó khăn trong thu hoạch và tiêu thụ lúa, gây thất thoát, thiệt hại cho bà con.

Thiếu máy cắt, thương lái thu mua lúa

Ghi nhận tại một số cánh đồng lúa ở xã Hòn Đất, Giồng Riềng, Thoại Sơn, Sơn Kiên... của tỉnh An Giang cho thấy, nhiều nông dân đang gặp chung tình cảnh khó khăn do thiếu máy cắt, thương lái thu mua lúa.

Ông Trần Văn Mạnh, ấp Đầu Doi, xã Hòn Đất cho biết, vụ Đông Xuân gia đình sản xuất 15ha, đến nay đã thu hoạch được 10ha, còn 5ha đã quá 5 ngày thu hoạch nhưng chưa thuê được máy cắt nên lúa đổ sập nằm khô ngoài đồng. Diện tích lúa thu hoạch được những ngày trước cũng muộn từ 3 đến 5 ngày làm cho năng suất, chất lượng và giá lúa giảm từ 500 đồng đến 700 đồng/kg. Không chỉ vậy, do thiếu nhân công, chủ máy không bố trí được người kéo lúa sau thu hoạch nên gia đình ông phải tự vận động, thuê người kéo lúa rất vất vả.

“Chi phí đầu tư thời điểm cuối vụ tăng mạnh do giá xăng dầu, phân bón, thuốc trừ sâu tăng, giờ thêm giá máy cắt hơn 1 triệu đồng mỗi công làm đội chi phí mỗi ha hơn 20 triệu đồng. Không chỉ vậy, lúa được thu hoạch chậm trễ thất thoát, mất giá nữa coi như gia đình tôi hòa vốn trong vụ lúa này. Hiện giờ gia đình tôi rất sốt ruột vì còn 5ha lúa nằm khô ngoài đồng nhưng chưa có máy cắt, nếu chậm thêm nữa sẽ gặp trời mưa coi như mất trắng. Tôi rất mong cấp trên quan tâm điều tiết máy cắt ở các địa phương khác tập trung về đây để thu hoạch lúa cho người dân để đỡ phần thiệt hại”, ông Mạnh nói.

Cũng trong hoàn cảnh tương tự, bà Đặng Văn Út, ấp Đầu Doi, xã Hòn Đất cho biết, gần 1 tuần qua mất ngủ, đứng ngồi không yên do 2ha lúa đến ngày thu hoạch nhưng không thuê được máy cắt, không có thương lái chốt giá thu mua. Bà Út cho biết, từ giai đoạn ngậm sữa lúa bắt đầu đổ ngã cho đến ngày sắp thu hoạch sập sát mặt ruộng.

Theo bà Út, đến cuối vụ, lúa trúng mùa, thương lái đặt cọc mua lúa DS1 của gia đình với giá 6.800 đồng/kg lúa tươi, nhưng gần đây họ đã thu lại tiền cọc, không mua lúa với lý do lúa quá ngày thu hoạch, lúa bị khô, gãy gạo, chất lượng kém. Bà Út cũng đã chạy tìm đến nhiều chủ máy cắt nhưng họ đều báo giá cắt hơn 1,2 triệu đồng/công, nhưng vẫn chưa có thời gian rảnh đến cắt lúa.

Ông Vũ Phước Lợi, Bí thư kiêm Trưởng ấp Đầu Doi, xã Hòn Đất cho biết, hiện trên địa bàn ấp còn hơn 200ha lúa Đông Xuân đã quá ngày thu hoạch từ 5 ngày trở lên nhưng chưa có máy cắt thu hoạch. Hầu hết các ruộng lúa này đều bị sập đổ, năng suất, chất lượng lúa giảm mạnh gây thất thoát, thiệt hại cho người dân. Kêu máy cắt chủ máy không chịu cắt do lúa sập sát mặt ruộng cắt rất khó khăn. Hiện tại, ấp có khoảng 8 máy cắt, không đảm bảo cho việc thu hoạch của bà con do lúa bị sập đổ máy thu hoạch rất chậm. “Tôi mong cấp trên nhanh chóng quan tâm chỉ đạo, đặc biệt là điều tiết máy cắt từ địa bàn khác đến thu hoạch cho bà con để đỡ phần thất thoát, thiệt hại”, ông Lợi nhấn mạnh.

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn

Ông Nguyễn Thành Giang, Giám đốc Hợp tác xã Bình Thành, xã Thoại Sơn cho biết, những ngày qua nhiều nông dân địa phương gặp khó khăn trong thu hoạch và tiêu thụ lúa Đông Xuân do thiếu máy cắt, thương lái thu mua. Tình trạng chung của những nông dân nơi đây là lúa đã quá ngày thu hoạch làm cho năng suất, chất lượng lúa giảm mạnh.

“Theo tôi tìm hiểu, vụ lúa Đông Xuân này nông dân gặp khó do sau thời điểm nước lũ rút nông dân nhiều tỉnh, thành trong khu vực đồng loạt gieo sạ tập trung nên đến thời điểm thu hoạch cùng lúc, không chỉ vậy, do tình hình thời tiết ảnh hưởng làm cho nhiều cánh đồng lúa bị đổ ngã làm cho máy cắt thu hoạch chậm hơn so với lúa đứng rất nhiều", ông Giang nói.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết, vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn tỉnh An Giang gieo sạ hơn 503 nghìn ha, đến ngày 8/4 nông dân đã thu hoạch hơn 407 nghìn ha, năng suất trung bình ước đạt 7,80 tấn/ha.

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết, vụ Đông Xuân năm 2025-2026 do tình hình lũ năm 2025 cao, rút chậm nên diện tích xuống giống tập trung nhiều. Ngay từ đầu vụ, Sở đã ban hành nhiều văn bản, đề nghị các địa phương tổ chức sản xuất gắn với hợp tác xã, thực hiện liên kết để chủ động trong sản xuất, tiêu thụ lúa cho bà con nông dân.

Sở ban hành Công văn số 1852 ngày 03/3/2026 về việc rà soát, tăng cường xúc tiến liên kết, tiêu thụ lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 và Công văn 2048 ngày 09/03/2026 gửi Sở Công Thương và Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu về việc rà soát nhu cầu và bình ổn giá nhiên liệu phục vụ tổ chức sản xuất, thu hoạch lúa trên địa bàn tỉnh An Giang; đề nghị Sở Công Thương tỉnh phối hợp với các doanh nghiệp lớn (Tổng Công ty Lương thực miền Nam, miền Bắc) để ký hợp đồng thu mua trực tiếp với hợp tác xã; đề nghị UBND các xã, phường tổ chức giám sát tiến độ thu hoạch - tiêu thụ lúa, chủ động mời gọi, xúc tiến tiêu thụ, tránh lúa tồn đọng trong dân.

Tuy nhiên, gần đây trước tình hình thu hoạch rộ, một vài địa phương trong tỉnh thiếu máy gặt cục bộ gây ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch lúa của nông dân. Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kết nối các chủ máy gặt đến các địa phương để tổ chức thu hoạch đúng tiến độ, giảm thất thoát lúa; đồng thời tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 và triển khai kế hoạch sản xuất vụ Hè Thu 2026.

"Sở tiếp tục cập nhật tiến độ thu hoạch lúa của các trà lúa, phối hợp với địa phương tháo gỡ các vướng mắc như: máy gặt, thu mua lúa... giúp sản xuất lúa được thuận lợi và triển khai xuống giống vụ Hè Thu 2026 theo kế hoạch đề ra", ông Hiệp nhấn mạnh.