An Giang phát triển 8 đô thị động lực, mở không gian tăng trưởng mới

Cảng An Thới Phú Quốc. Ảnh: Dương Giang-TTXVN

An Giang không chỉ sở hữu một không gian địa lý rộng lớn từ biên giới, đồng bằng đến biển đảo, núi rừng mà còn hướng đến mở ra cánh cửa thịnh vượng cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Với chiến lược phát triển 8 đô thị động lực trọng yếu, tỉnh đang dồn lực hoàn thiện cấu trúc hạ tầng, tạo nên những xung lực mới để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức cho biết, tỉnh đã phê duyệt đề án xây dựng phát triển các đô thị động lực: Rạch Giá, Long Xuyên, Phú Quốc, Châu Đốc, Hà Tiên, Kiên Lương, An Biên và Giồng Riềng. Đây là vấn đề quan trọng, một tầm nhìn chiến lược không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội để An Giang định hình lại diện mạo kinh tế. Với quan điểm lấy đô thị làm trung tâm dẫn dắt tăng trưởng, An Giang đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh đạt trên 50%, kinh tế đô thị đóng góp tỷ trọng chủ yếu vào GRDP của tỉnh.

Theo đó, phát triển Rạch Giá là trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế tổng hợp, kinh tế công nghiệp, kinh tế biển. Với vị trí chiến lược, nằm trên trục giao thông nối liền các tuyến huyết mạch như Lộ Tẻ - Rạch Sỏi và Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, Rạch Giá có điều kiện thuận lợi để phát triển đồng bộ các lĩnh vực công nghiệp, thương mại - dịch vụ, kinh tế biển và logistics của tỉnh. Với hệ thống cảng biển, bến tàu kết nối Phú Quốc, tiềm năng khai thác, nuôi trồng thủy sản và phát triển dịch vụ hậu cần biển, Rạch Giá có điều kiện để đẩy mạnh kinh tế biển theo hướng hiện đại, bền vững.

Tiếp đến, phát triển đặc khu Phú Quốc thành trung tâm du lịch, thương mại tầm cỡ quốc tế; trong đó, có các khu thương mại tự do, đáp ứng phát triển du lịch biển, văn hoá và trải nghiệm Phú Quốc. Với vị trí chiến lược nằm gần các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực Đông Nam Á và nằm trên tuyến hàng hải quốc tế, Phú Quốc có lợi thế lớn về giao thương, du lịch và kết nối quốc tế.

Hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ với sân bay quốc tế, cảng biển hiện đại và mạng lưới đường bộ hoàn chỉnh tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển toàn diện. Cạnh đó, Phú Quốc có hệ sinh thái tự nhiên phong phú, bãi biển đẹp, rừng nguyên sinh… rất phù hợp để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái và vui chơi giải trí đẳng cấp cao.

Đối với Long Xuyên, phát triển khu vực kinh tế tổng hợp năng động, với thế mạnh nổi bật là công nghiệp chế biến và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Với vai trò là đầu mối giao thương trong vùng Tứ giác Long Xuyên, Long Xuyên đang từng bước hình thành chuỗi giá trị sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản gắn với vùng nguyên liệu lớn và hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện. Đặc biệt, Long Xuyên có lợi thế về kết nối hạ tầng khi vừa nằm dọc theo các tuyến đường thủy quan trọng, vừa được hưởng lợi trực tiếp từ tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng và khả năng tiếp cận sân bay quốc tế Cần Thơ.

Sự kết nối thuận tiện này không chỉ giúp Long Xuyên mở rộng không gian kinh tế mà còn tạo điều kiện để hướng mạnh về các trung tâm kinh tế lớn như Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh. Nhờ đó, Long Xuyên có thể đóng vai trò là đầu tàu trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh An Giang, thúc đẩy các ngành công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông sản, dịch vụ logistics và thương mại phát triển mạnh mẽ theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.

Tỉnh phát triển Châu Đốc là trung tâm du lịch và kinh tế biên mậu. Với hệ thống sông ngòi - kênh rạch dày đặc cùng di sản văn hóa đặc sắc, Châu Đốc là trung tâm du lịch tâm linh, du lịch sinh thái. Châu Đốc còn là điểm giao thương quan trọng với Vương quốc Campuchia thông qua cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, tạo lợi thế phát triển kinh tế biên mậu, thương mại và dịch vụ logistics.

Nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng từ nội địa có thể được xuất khẩu sang thị trường Campuchia và ngược lại. Đặc biệt, tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng kết nối với cảng biển Trần Đề sẽ mở rộng đáng kể không gian giao thương, giúp giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa và hành khách từ Châu Đốc ra biển và đến các trung tâm kinh tế lớn.

Cùng đó, phát triển Hà Tiên là trung tâm kinh tế biển - du lịch - thương mại biên giới. Hà Tiên có tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế biển - du lịch - thương mại biên giới quan trọng của vùng Tây Nam bộ, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế. Với vị trí địa lý chiến lược, giáp Vương quốc Campuchia và gần các tuyến hàng hải quốc tế, Hà Tiên đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long với các nước ASEAN, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh mẽ thương mại biên mậu, logistics.

Lãnh đạo tỉnh An Giang nhấn mạnh, tâm điểm chiến lược xây dựng mạng lưới 8 đô thị động lực của An Giang, với mỗi đô thị đảm nhận một sứ mệnh riêng biệt nhưng liên kết chặt chẽ trong một hệ sinh thái thống nhất. Đặc biệt, Long Xuyên - Rạch Giá - Phú Quốc là “Tam giác vàng” kinh tế biển và tri thức. Trong khi Long Xuyên được định hướng trở thành đô thị tri thức, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực và nông nghiệp công nghệ cao của vùng thì Rạch Giá đóng vai trò trung tâm hành chính, kinh tế biển hiện đại.

Phú Quốc, với vị thế đặc biệt, tiếp tục vươn mình thành trung tâm du lịch, dịch vụ cao cấp tầm cỡ quốc tế. Châu Đốc - Hà Tiên là cửa ngõ giao thương quốc tế. Trong đó, Châu Đốc khẳng định vị thế trung tâm du lịch tâm linh và kinh tế biên mậu gắn với vương quốc Campuchia. Hà Tiên trở thành đô thị di sản, cửa ngõ logistics và du lịch ven biển quan trọng kết nối đất liền với đảo Ngọc Phú Quốc. 

Cạnh đó, đô thị Kiên Lương - An Biên - Giồng Riềng là những vệ tinh đầy tiềm năng. Kiên Lương tập trung vào công nghiệp vật liệu xây dựng và kinh tế biển; An Biên và Giồng Riềng đóng vai trò đô thị vệ tinh hỗ trợ cho Rạch Giá, gắn kết chuỗi giá trị từ sản xuất nông sản đến chế biến xuất khẩu.

Trong chiến lược xây dựng phát triển đô thị động lực, An Giang huy động nguồn lực, tập trung đầu tư hạ tầng đồng bộ, trong đó giao thông làm “trục xương sống”. Cụ thể là hệ thống cao tốc trục ngang như Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng và Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, kết nối các đô thị biên giới với hành lang ven biển. Đặc biệt, dự án đường bộ ven biển kết nối An Giang với Cà Mau cùng với các công trình cầu, đường khác mở ra không gian phát triển mới hướng biển cho tỉnh. 

Bên cạnh giao thông bộ, việc nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc để phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027 và cải tạo Cảng hàng không Rạch Giá đạt cấp 4C là những bước đi chiến lược nhằm đưa An Giang kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế toàn cầu. 

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, với ý tưởng một hành lang biển đa điểm đến: “Biển - Núi - Di sản - Sông ngòi - Đô thị biển”, An Giang xây dựng kế hoạch lấn biển quy mô 4.500ha, với 4 cụm đảo, ven biển lấn biển, gồm: Cụm Phú Quốc - Thổ Châu 2.300ha; cụm Hà Tiên - Kiên Lương - Tiên Hải 900ha; cụm Rạch Giá - An Biên - Hòn Đất - An Minh 1.100ha; cụm các đảo Kiên Hải 200ha, nhằm mở rộng không gian phát triển kinh tế - du lịch cho tỉnh và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Tỉnh lập quy hoạch phân khu các khu vực lấn biển phải vừa đồng bộ với quy hoạch của tỉnh, vừa đồng bộ quy hoạch chung của các địa phương, đồng thời đáp ứng tiêu chí xanh (kinh tế xanh, giao thông xanh, hạ tầng xanh, công trình, dự án xây dựng xanh…); không sử dụng máy móc, phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch; ưu tiên sử dụng năng lượng tái tạo, nghiên cứu kêu gọi đầu tư điện gió, xử lý chất thải và kêu gọi nhà đầu tư chiến lược…

Các đô thị mới của tỉnh được định hướng theo tiêu chuẩn xanh, thông minh, ứng dụng công nghệ số và dữ liệu lớn trong quản lý vận hành. Phát triển đô thị động lực của An Giang là bước đi chiến lược để tỉnh chuyển mình từ nền kinh tế nông nghiệp sang kinh tế đô thị hiện đại, hội nhập và bền vững. Qua đó, tỉnh An Giang khẳng định vị thế trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời nâng cao đời sống Nhân dân trong kỷ nguyên mới.