Anh thận trọng với các đề xuất mới của EU liên quan vùng Bắc Ireland

Bộ trưởng Brexit của Anh David Frost. Ảnh: AFP/TTXVN

Các bình luận trên được ông Frost đưa ra khi đến Brussels tham dự một bữa trưa làm việc với người đồng cấp EU Maros Sefcovic vài ngày sau khi ông này công bố các đề xuất để tháo gỡ những vấn đề nảy sinh trong khi thực thi thỏa thuận Brexit tại vùng Bắc Ireland.

Những mâu thuẫn trong quá trình triển khai thỏa thuận- còn được biết đến là Nghị định thư Bắc Irealnd - đã khiến quan hệ Anh - EU xấu đi và đẩy hai bên tới bờ vực của căng thẳng thương mại có thể làm gián đoạn trao đổi hàng hóa song phương.

Trong các đề xuất mới đưa ra, Brussels đề nghị nới lỏng một cách đáng kể các hoạt động kiểm tra hải quan với hàng hóa từ Anh chuyển đến Bắc Ireland, vốn là vấn đề gây mâu thuẫn chủ yếu trong quan hệ song phương thời hậu Brexit.

Theo đó, EU đề xuất loại bỏ 80% các thủ tục kiểm tra đối với các sản phẩm có nguồn gốc động, thực vật từ lục địa Anh nhập vào Bắc Ireland và cắt giảm 50% các thủ tục giấy tờ hải quan đối với tất cả hàng hóa khác.

Các đề xuất tập trung vào 4 lĩnh vực chính, gồm kiểm soát an toàn vệ sinh và kiểm dịch động thực vật; thủ tục hải quan; dược phẩm và sự tham gia của Bắc Ireland vào việc giám sát thực thi thỏa thuận Brexit.

Phát biểu với các phóng viên khi đến Brussels, Bộ trưởng Frost cho biết Anh cảm thấy có động lực sau động thái mới của EU và đánh giá đây chính là một nỗ lực của EU để tháo gỡ bế tắc.

Tuy nhiên, quan chức này cũng thừa nhận 2 bên vẫn tồn tại khoảng cách lớn và những khác biệt này sẽ được thảo luận trong bữa trưa làm việc tại Brussels.

Dự kiến, các cuộc đàm phán về những đề xuất mới có thể kéo dài nhiều tuần và thậm chí sang cả năm mới 2022.

Nếu đàm phán thất bại, điều khoản thứ 16 trong nghị định thư này có thể sẽ được kích hoạt, qua đó cho phép một bên tạm dừng thực thi các điều khoản trong thỏa thuận trong một số hoàn cảnh đặc biệt.

Trước đó, Anh cũng đã đe dọa kích hoạt điều khoản này vào đầu tháng 11 nếu EU không đồng ý đàm phán lại hoặc sửa chữa nghị định thư.

Nghị định thư Bắc Ireland là một phần trong thỏa thuận Brexit nhằm đảm bảo hòa bình cho vùng lãnh thổ sau khi Anh rời khỏi EU bằng cách tránh thiết lập đường biên giới cứng giữa vùng này và CH Ireland thuộc EU.

Theo các điều khoản của nghị định thư, tất cả hàng hóa từ Vương quốc Anh đến Bắc Ireland phải tuân theo các quy tắc hải quan và quy định về sản phẩm của EU.

Việc kiểm tra hàng hóa từ lục địa Anh sang Bắc Ireland đã gây ra tình trạng tắc nghẽn, phát sinh nhiều thủ tục, dẫn đến tình trạng khan hiếm hàng hóa cho vùng này và nhiều doanh nghiệp thậm chí tuyên bố giảm quy mô hoặc chấm dứt các hoạt động giao thương tới Bắc Ireland.

Các quy định mới cũng vấp phải sự phản đối của phe ủng hộ London tại Bắc Ireland, cho rằng gây chia cắt vùng này với phần còn lại của nước Anh, dẫn tới các cuộc biểu tình và bất ổn./.